احسان حسینى
با اینکه جلال طالبانی دو هفته قبل در آمریکا به سر می برد و در خلال معالجه بیماریش از دیدگاه مقامات آمریکایی مطلع شده بود، چند روز پس از بازگشت وی ، شاهد سفر نگروپونته به بغداد بودیم. نگروپونته که عنصری امنیتی از تیم نئومحافظه کاران است و تخصص ویژه ای از گروه های افراطی سنی دارد، آخرین پیام حکومت بوش را با همان ادبیات روزهای اول حکومت بوش به مسئولان عراقی منتقل کرد. وی به مالکی گوشزد کرده که هر کس و در هر مقامی با توافق امنیتی مورد درخواست آمریکا مخالفت کند، آینده نامعلومی در انتظار اوست و کسی حق مخالفت با آن ندارد. نگروپونته و دیگر اعضای حکومتی بوش هنوز درک نکرده اند که به جز شکست پروژه خاورمیانه ای و بین المللی خود، دست به گریبان بزرگترین بحران مالی و اقتصادی در آمریکا هستند و به اجماع بیشترین تحلیل گران استراتژیست اقتصادی ، دوران هیمنه و سلطه آمریکا به سر آمده و حتی فرانسوی ها در کنار روس ها به یک نظام امنیتی منطقه ای مشترک در اروپا فکر می کنند.
مقامات آمریکایی که امیدی به هرگونه دستاورد در افغانستان را از دست داده اند و حتی به میانجیگری سعودیها برای مذاکره با طالبان امیدی نبسته اند، آخرین فرصت ممکن برای کسب یک دستاورد را از طریق امضای قرارداد امنیتی «صوفا» با زبان تهدید دنبال می کنند. نگروپونته که ابتدا با مقامات کردی ( طالبانی و بارزانی و زیباری) در اقلیم کردی و سپس به بصره سفر کرده، آشکارا از منافع ملی آمریکا در این قرارداد دم می زند و تلفات سربازان خود را برای این هدف می داند. البته شعارهای رنگارنگ دمکراسی سازی، ملت سازی، توسعه و رفاه و الگوسازی منطقه ای مدتها است که رنگ باخته و مقامات آمریکایی پایبندی به دمکراسی در خاورمیانه را برخلاف منافع خود می دانند و حمایت از حکومتهای اقتدارگرا و غیردمکراتیک و حتی حمایت و همکاری با جریانهای افراطی را که به دلارهای نفتی عربستان رونق می یابد، در راستای منافع آمریکایی می داند.
همکاران نگروپونته تهدید کرده اند که در صورت مخالفت مالکی و حکومت عراق، دارایی های این کشور که حاصل فروش نفت این کشور است را بلوکه و مصادره کرده و تمامی مصوبات نشست های بین المللی ، که بدهی های عراق را بخشوده ، لغو و از خروج عراق از فصل هفتم منشور ملل و برداشتن قیمومت بین المللی جلوگیری خواهند کرد.
آخرین پاسخ مقامات آمریکایی که طی دو هفته قبل به مسئولان عراقی در خصوص توافقنامه امنیتی منعکس شده حاکی است که آمریکا مصرانه خواستار مصونیت نیروهای آمریکایی و تعداد نامعلومی پایگاه های نظامی آشکار و سری و سلطه ده ساله بر وزارت کشور و دفاع و سیاست های نفتی عراق می باشد.
مهمتر از همه اینکه نگروپونته به عنوان پیام رسان دولت آمریکا و متخصص جریانهای افراطی سنی که از حمایت مالی و ارتباطی تعدادی از کشورهای عربی برای بسیج جریانهای سلفی نیز برخوردار است، با تقویت ناامنی در بغداد و مناطق شیعی، به مالکی پیام روشنی داده است و برخی سران صحوه عراقی هم آشکارا از احتمال پیوستن به گروه های مخالف و انجام عملیات ضد حکومتی دم زده اند.
براساس برخی گزارشهای موجود، مقامات آمریکایی با این توجیه که احتمال بروز برخی ناامنی ها در کشورهای عربی وجود دارد، قصد دارند تعدادی از سفارتخانه های خود را برای سه ماه تعطیل و یا به حداقل فعالیت برسانند. این خود نیز گواه دیگری است که مقامات امنیتی آمریکایی قصد اجرای اقدامات ویژه ای در کشورهای خاورمیانه داشته و نگران واکنش های مردمی می باشند و عراق و لبنان و سوریه می توانند بخشی از اهداف فوق باشند.
مضافا اینکه پنتاگون 30 میلیارد دلار برای سه سال آینده جهت اجرای عملیات روانی گسترده منظور کرده است تا فضای روانی : تبلیغاتی لازم برای طرح های جدید که از طریق عربستان و جریانهای سلفی و افراطی مدیریت خواهند شد و شکست و یا خروج آمریکا از منطقه را پوشش خواهد داد، فراهم خواهد کرد. ترور رئیس فراکسیون صدری در پارلمان عراق و اقدامات تروریستی اخیر در بغداد و جنوب آن را می توان آغاز این حرکت ارزیابی کرد.
با اینکه مقامات عراقی پاسخ های منطقی برای مطالبات خود در توافق نامه امنیتی داشته و ابراز کرده اند و نمی توانند حاکمیت عراق را به زیاده خواهی حکومت ورشکسته آمریکا بفروشند و یا از ترس اقدامات نئوسلفی و نئو القاعده ای که در مدیریت بندر بن سلطان در سطح منطقه عمل می کنند، رویکردهای خود را زیر پا بگذارند، ولی پارلمان، گروه های عراقی، مردم و مرجعیت عراق باید درکنار حکومت به تهدیدات آمریکا و دستیاران منطقه ای آن پاسخ دهند.
آخرین راهبرد مشترک جمهوریخواهان و دمکرات ها که از طریق یک کمیته مشترک توافق شده این است که اگر امکان دستاوردهای روشن برای آمریکا در عراق از مسیرهای قانونی وجود نداشته باشد و نیروهای آمریکایی با سرعت بیشتری از عراق مجبور به خروج شوند، این کشور باید صحنه بی ثباتی و ناامنی و ترور و موج جدیدی از فتنه های طائفه ای و مذهبی قرار گرفته و مخالفین آمریکا در حکومت عراق، تحت شدیدترین فشارهای سیاسی و اقتصادی و امنیتی قرار گیرند.
به هر حال نگروپونته که با ادبیات تهدید در روزهای پایانی حکومت بوش به بغداد سفر کرده تا صدای مخالفت را به هر شکل خاموش کند، آن قدر بدون پشتوانه وارد ریسک شده و ورشکستگی مالی و نظامی : امنیتی را نادیده گرفته که امکان هرگونه توافق را به حداقل رسانده و آنچه جالب تر است اینکه کارگزار فتنه های تاریخی و استعمارگر پیر، دولت انگلیس نیز خواستار یک توافق قانونی برای استمرار حضور خود در عراق است در حالی که آخرین تلاش فتنه مذهبی آنها از طریق جریان های کویتی در جنوب عراق برملا شده است.