متحدان اروپایی بوش در گرداب اقتصادی

علی یزدان پناه
دولتمردان ایالات متحده آمریکا به رهبری جرج بوش در حالی در 8 سال گذشته به توسعه طلبی و جنگ در عرصه بین الملل پرداخته اند که پس از 8 سال دستاورد آنها بحران شدید اقتصادی در داخل و ناکامی در اجرای اهداف جهانی بوده است. تیم نومحافظه کار بوش درحالی برای خروج از کاخ سفید آماده می شود که بحران شدید اقتصادی آمریکا به ورشکستگی ده ها بانک و مرکز تجاری و در نهایت صف آرایی مردم و کنگره در برابر بوش منجر شده است. در این میان حتی طرح 700 میلیارد دلاری بوش برای به اصطلاح حل بحران اقتصادی آمریکا نیز نتوانست دستاوردی برای آنان داشته باشد بلکه به تشدید اعتراض های مردمی منجر شد. نکته قابل تامل در تحولات اقتصادی آمریکا، نتایج و تأثیرات آن بر اقتصاد متحدان بزرگ بوش در اروپا می باشد. کشورهایی مانند انگلیس، آلمان و فرانسه که برای رسیدن به اهداف جهانی و نیز برخورداری از حمایت های سیاسی و مالی آمریکا به حمایت از جنگ طلبی های آن در عراق و افغانستان و نیز موضع گیری خصمانه در برابر پرونده هایی چون ایران، روسیه و چین پرداختند اکنون با چنان بحران های شدید اقتصادی مواجه شده اند که انزوا و ورشکستگی اقتصادی آنها را در جهان نوید می دهد. براون، مرکل و سارکوزی امیدوار بودند تا با حضور در روند به اصطلاح مبارزه با تروریسم و نیز حمایت قاطع و کورکورانه از اهداف بوش به جایگاهی جهانی دست یابند تا در لوای آن بتوانند اقتصاد بیمار خود را ترمیم نمایند اما اکنون نه تنها به این مهم نرسیده اند بلکه تمام بودجه کشور را صرف جنگ در افغانستان و عراق کرده اند که تماما نتیجه همراهی با سیاست های کاخ سفید است. انگلیس که در 8 سال گذشته صرفا منافع آمریکا را در نظر داشته با چنان بحران اقتصادی مواجه شده که بسیاری از بانکهای آن اعلام ورشکستگی کرده از سوی دیگر رشد اقتصادی این کشور در مسیر منفی قرار گرفته است. ادامه این روند اعتراض های شدید مردمی و پارلمانی را به همراه داشته به گونه ای که بسیاری به دلیل بحران اقتصادی خواستار کناره گیری براون از نخست وزیری انگلیس شده اند. اکنون نابسامانی اقتصاد انگلیس حتی اعضای حزب کارگر را در برابر براون قرار داده که می تواند به سرنگونی آن منجر شود.
سارکوزی رئیس جمهور فرانسه نیز پس از 16 ماه همراهی با بوش نه تنها به منافع اقتصادی خود دست نیافته بلکه او سرانجام به زوال اقتصادی کشور اعتراف و خواستار مشارکت همگانی برای حل آن شد. پارلمان و نهادهای اقتصادی فرانسه نیز رشد اقتصادی کشورشان را کمتر از یک درصد اعلام کرده اند. بحران شدید اقتصادی سارکوزی را بر آن داشته تا با بازیگری در آفریقا و امضای قراردادهای هسته ای با کشور کسری بودجه چند میلیارد یورویی کشورش را تامین کند.
در ضلع سوم متحدان بوش نیز آنجلا مرکل در آلمان شرایط چندان مساعدی ندارد. هر چند که وی ادعا دارد که اقتصاد آمریکا تاثیری بر این کشور نداشته اما آمار نشان می دهد که رشد اقتصادی آلمان نیز روندی معکوس را سپری می کند. شکست حزب سوسیال مسیحی که متحد اصلی مرکل در دولت ائتلافی است در انتخابات ایالتی باوارا به گفته ناظران سیاسی نتیجه شکست طرح های اقتصادی مرکل است که آینده سیاسی وی را تحت الشعاع قرار می دهد.
نکته قابل توجه در تحولات اقتصادی انگلیس، فرانسه و آلمان آنکه تمام ناظران سیاسی و اقتصادی این روند را نتیجه همکاری این کشورها با آمریکا می دانند که از یک سو آنها را از تحولات داخلی غافل ساخته و از سوی دیگر وجهه جهانی آنان را تخریب نموده است.
چالشهای ایجاد شده در این سه کشور چنان شدید شده است که حتی سران آنها به نقش آمریکا در بحران اقتصادی کشورشان اعتراف کرده اند. براون صراحتا اعتراف کرده که بحران انگلیس برگرفته از اقتصاد آمریکا و همسویی لندن با کاخ سفید است. مرکل و سارکوزی نیز بر این امر اعتراف کرده اند. بسیاری از ناظران اقتصادی تاکید دارند که این کشورها برای خروج از بحران اقتصادی باید دوری از آمریکا و بهبود چهره جهانی خود را در دستور کار قرار دهند و الا مانند واشنگتن باید شاهد ورشکستگی شرکت ها و بانک های خود در محیط بین المللی باشند و تداوم این وضعیت بیش از گذشته آنها را در باتلاق اقتصادی گرفتار خواهد کرد.