صبح صادق بررسی میکند
عملکرد دولت احمدینژاد پس از 100 روز
در هفته جاری، 100 روز از شکلگیری و تشکیل دولتی میگذرد که رئیس آن با شعار «ما میتوانیم» بر سایر رقبای انتخاباتیاش پیروز شد. به اعتراف تمامی تحلیلگران و کارشناسان، دکتر احمدینژاد تنها کاندیدایی بود که تمامی شعارها و برنامههای خود را بر مبنای اصول متعالی اسلام، آرمانهای انقلاب اسلامی، رهنمودهای بنیانگذار جمهوری اسلامی و فرمایشات مقام معظم رهبری در معرض قضاوت عموم گذاشت و صادقانه به آنچه که اعتقاد داشت وعده جامه عمل پوشاندن داد. از این روی به گفته تمامی ناظران، پاکترین، صمیمیترین و صادقانهترین تبلیغات از سوی ایشان انجام شد و مردم نیز به روشنی پیام صدق او را شنیده و دست پیمان و اخوت به سوی وی دراز کردند.
بازگشت انقلاب به مسیر اصلی
پس از انتخاب دکتر احمدینژاد، رهبر معظم انقلاب در پیام تشکری که در تجلیل از حضور حماسی مردم در انتخابات نهم صادر فرمودند، در تحلیل این حضور اظهار داشتند: «در این انتخابات پرشکوه، شیرین و پرافتخار، مردم نشان دادند که تشنه عدالت و حقیقت و دشمن فساد هستند و همه مسئولان باید با درک خواسته ملت در جهت تحقق آن گام بردارند.»
و سپس در اولین دیدار اعضای هیأت دولت با معظمله فرمودند: «من باید از آقای احمدینژاد تشکر کنم که عدالت محوری را به عنوان یک شعار جدی مطرح کردند که این کار بسیار بزرگی بود. وقتی که ایشان تبلیغات انتخاباتی میکردند، به افراد خانواده خود گفتم اگر آقای احمدینژاد رأی هم نیاورد، این خدمت بزرگ را به انقلاب کرد که شعار عدالتمحوری را مطرح کرد و نگذاشت به فراموشی سپردن این شعار یک سنت شود. عدالت محور بودن این دولت حرف بزرگی است، طرح شعار عدالت به عنوان محور حرکت دولت، یک کار جدید و یک تحول است که به آن پایبند باشید.»
اما عصاره تحلیل سکاندار هدایت انقلاب اسلامی از تشکیل دولت نهم را باید در این تعبیر جستجو نمود که در جمع کارگزاران نظام به صراحت فرمودند: «با پیروزی و تشکیل دولت آقای احمدینژاد، انقلاب در مسیر صحیح خود قرار گرفت.»
جهتگیریهای دولت نهم
اگرچه ارزیابی و تحلیل عملکرد 100 روزه یک دولت و انطباق آن با شعارها و وعدههای داده شده توسط رئیس آن دولت، رفتاری شتاب آلود و شاید به دور از انصاف باشد، اما ارزیابی همین مدت کوتاه، حداقل جهتگیری و مسیر حرکت آن دولت را مشخص میسازد. البته این ارزیابی به دستاوردهای داخلی دولت اختصاص دارد و موضوع ارتقا و تحکیم نظام اسلامی در محیط بینالملل و حرکت رو به جلو در مسأله فناوری هستهای نیاز به بحث مشروح و جداگانه دارد.
الف) دکتر احمدینژاد با کمترین حمایتی از سوی احزاب و جریانهای سیاسی به قدرت رسید. به تعبیری انتخابات نهم را میتوان صحنه رقابت میان مردم و نخبگان دانست که به پیروزی قاطع مردم انجامید. احمدینژاد آنگونه که بارها اعلام کرده است، خود را وامدار هیچ حزب و گروهی نمیداند. هم ازاین رو است که اصرار دارد وفاداری و وامداریاش به متن مردم را به بانگ بلند فریاد بزند و بینیازی اش به اصحاب احزاب و خواص اقتصاد و سیاست ـ از هر طیف و طایفه و جناح و جریان ـ را در قول و فعل و تقریر، تکرار کند. بر این اساس، وامدار نبودن احمدینژاد به احزاب و گروههای سیاسی، این امتیاز را به وی داده است که بدون در نظر گرفتن سهمخواهیها و دغدغههای جریانهای سیاسی، در انتخابها و انتصابهای خود انگشت بر روی کسانی بگذارد که از باور، ایده، خلاقیت، شجاعت و قدرت تحول آفرینی که در سخنان احمدینژاد موج میزند، برخوردار باشند.
احمدینژاد مدعی است حلقه بسته مدیران را شکسته و نسل جدیدی از مدیران انقلابی، کارآمد، باسواد و تحولگرا را میدان داده است. نگاهی گذرا به اسامی اعضای دولت، جدید بودن دولتمردان را تأیید میکند. بنابراین آن گرایش به نسل جدیدی از مدیران وفادار به آرمانهای اولیه انقلاب که ترجمان و تجسم رویشهای انقلاب اسلامی اند و بناست جریان بازگشت بدنه اجرایی کشور به مسیر آرمانها و اهداف و اندیشههای خمینی عزیز را دنبال کنند، با همگرایی با مجموعهای که انحراف حکومت از اهداف عدالتطلبانه انقلاب منتسب به دیدگاهها و عملکرد آنهاست، قاعدتاً قابل جمع نیست.
از سیاق رفتار 100 روزه احمدینژاد، میتوان چنین استنباط کرد که از نگاه او در پس بسیاری از رایزنیها و مشاورهها با اهالی سیاست و افراد ذینفوذ و صاحبان قدرت، انواعی از بدهبستانهای ناصواب شکل میگیرد که لزوماً ناشی از سوءنیت طرفین مذاکره و مشاوره هم نیست، اما گریزی هم از آن نیست. حتی ممکن است سطح این بدهبستانهای رایج تا سر حد رودربایستیهای دوستانه متزلزل شود، اما از آنجایی که شاید در نگاه احمدینژاد، همین مقدار نیز میتواند به رویکرد عدالتطلبانه دولت او آسیب بزند، اجتناب از اینگونه مشورتها را قابل توجیه میکند.
ب) اعتماد به نفس احمدینژاد و اعتقاد عمیق وی به توانایی سرپنجههای اسلام به گرهگشایی از معضلات جامعه، دردانه است که انقلاب و نظام دینی ما سخت به آن محتاج میباشد. احمدینژاد در سخنرانیهای انتخاباتیاش، در جمع مردم قم به صراحت اعلام کرد که منظومه فکری رهبر معظم انقلاب مبنی بر انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و دنیای اسلام را به جد پیگیری خواهد کرد.
احمدینژاد پس از پیروزی در انتخابات، یکی از گلوگاههای خطرآفرین برای کشور را سازمان مدیریت و برنامهریزی دانست و در مراسم معارفه رئیس جدید آن گفت: «من کارشناسان و مدیران سازمان مدیریت و برنامهریزی را به یک نهضت عظیم فکری در برنامهریزی کشور دعوت مینمایم و از این پس عدالت محور، خودباور و بومی برای کشور برنامهریزی کنید. امروز آمدهام بر نقش بیبدیل و ارزشمند سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور به عنوان یک جمع کارشناس، متخصص و مسلط بر مسائل کشور تأکید کنم و اعلام نمایم که آنچه در طول برنامهریزی کشور در سالیان گذشته مغفول مانده است محوریت عدالت در برنامهریزیهاست، مؤلفهای که همه زحمات و خدمات و تلاشها را هدفمند و ارزشمند میکند، سازمان مدیریت و برنامهریزی باید عدلت محوری، خودباوری و استفاده از مدلهای بومی را سرلوحه کار خود قرار دهد و مبتنی بر توانمندیهای داخلی برنامهریزی کند.»
احمدینژاد در طول 100 روز گذشته، بارها بر این موضوع محوری تأکید نموده است که نظام اسلامی ایران نباید جولانگاه و میدان آزمایش مدلهای غربی در حوزههای اقتصاد و فرهنگ باشد. وی با نفی الگوهای پیشین توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی به صراحت اعلام کرده که نسخههای پیچیده شده غربی در زمینه توسعه، الزاماتی دارد که با ساختار نظام اسلامی در تناقضهای آشکار و غیرقابل انکار است. نظام غربی به توزیع ثروت میاندیشد، اما نظام اسلامی به توزیع برابر فرصتها، در الگوهای وارداتی توسعه باید نسلی از محرومان و فقیران در زیر چرخهای توسعه نابود شوند، اما در نظام اسلامی توزیع عدالت و برابری و کرامت انسانها از اهداف عالیه آن به شمار میآید. احمدینژاد معتقد است به واسطه انفعال و خودباختگی کارشناسان و برنامه ریزان کشور از زمان تدوین اولین برنامه توسعه در سال 372 1تا برنامه چهارم 1383، شاهد این واقعیت غمانگیز بودهایم که مدلهای وارداتی به عنوان وحی منزل و تنها راه رستگاری قلمداد شدهاند و اقتصاد و فرهنگ کشور را جولانگاه آموزههای غربی ساختهایم که این هوشیاری و هوشمندی رئیسجمهور و دولت میتواند انقلاب را در مسیر واقعی خود قرار دهد. در واقع، پیروزی احمدینژاد به تولد یک گفتمان که از تولید ادبیات انقلابی، اسلامی و حکومتی در عرصه داخلی و خارجی بود، منجر گردید. آخرین موضعگیری رئیسجمهور در جمع نخبگان ایلامیرا فراموش نکنیم که به صراحت اعلام نمود: سازمانها و مراکز بینالمللی ابزار قدرت کشورهای سلطهگر هستند وقتی که رئیس بانک جهانی، صهیونیستی افراطی به نام پل ولفویتز میشود که آخرین مسئولیت وی معاونت وزیر جنگ آمریکا و از طراحان حمله نظامی آمریکا به افغانستان و عراق میباشد، باید به اهداف و برنامهریزیهای پنهان مراکز اقتصادی بینالمللی جهت به زانو درآوردن کشورهای جهان سوم و دولتهای اسلامی به اسم برنامههای توسعه اقتصادی پی برد.
ج) «خدمت بیمنت به خلق خدا» یکی از شعارهای تأثیرگذار احمدینژاد در دوران تبلیغات انتخاباتیاش بود که با توجه به عملکرد وی در شهرداری تهران، مردم به صدق گفتار وی ایمان آوردند. سیره احمدینژاد نشان میدهد که برای خدمت به مردم، باید حصارهای نامرئی و فاصلههای به وجود آمده میان مسئولان و مردم را شکست.
احمدینژاد با شعار دولت متعلق به همه ملت ایران است و باید همه استانها سهم عادلانهای از بودجه عمومی کشور را ببرند، برنامه تشکیل هیأت دولت در استانها و سفرهای استانی را تدارک دید که در این بخش به گوشههایی از دستاورد این سفرها اشاراتی خواهیم داشت:
دستاوردهای سفرهای استانی
ـ در سفرهای استانی بدنه دولت فعال و عملیاتی میشود.
ـ بدنه دولت با متن مردم پیوند میخورد.
ـ در این سفرها بر این نکته تاکید میشود که دولت متعلق به همه ایرانیان است.
ـ وزرا و معاونان آنان دیگر محصور در نامهها، گزارشها و جلسات نخواهند بود بلکه به صورت مستقیم و ملموس، با مشکلات و ظرفیتهای کشور آشنا میشوند.
ـ در این سفرها مردم میفهمند که از کدام وزیر و دستگاه دولتی باید مطالبات خود را پیگیری نمایند.
ـ در این سفرها کل مسائل استان در جلسات هیأت دولت جمعبندی شده و وحدت نظر و رویه ایجاد میشود تا تصمیمها واقعیتر شود.
ـ شور و شعف مردم نسبت به حضور وزیران در میان خود، باعث انتقال شور، نشاط و انگیزه در میان وزرا خواهد شد.
ـ در سفرهای استانی، دولت نشان میدهد که تکیهگاه خود را بر روی تودههای مردم گذاشته و نه ارتباط یکسویه با نخبگان.
ـ این سفرها، رابطه میان حاکمیت و مردم را استحکام خواهد بخشید و مردمیبودن دولت و دولتمردان را به اثبات خواهد رساند.
در عین حال، چند نکته اساسی را نباید به دست فراموشی سپرد. برخی از کارشناسان کشور معتقدند افزایش حجم سفرهای استانی ممکن است دارای آفاتی باشد که یکی از آنها عدم فرصت مناسب برای مطالعه و کار کارشناسی بر روی معضلات استانها باشد چرا که فرصت دو هفتهای به هیچ وجه نمیتواند پاسخگوی شناخت معضلات استانهایی چون خوزستان، خراسان، سیستان و بلوچستان، کرمان، مازندران و... باشد.
دومین آفتی که کارشناسان اقتصادی به آن اشاره دارند، امکان فراموش شدن طرحهای ملی در قالب اهتمام به طرحهای محلی و استانی است. آفت سوم آنکه در حال حاضر 54 هزار طرح نیمهتمام عمرانی در کشور وجود دارد که اولویت اساسی دولت باید تکمیل این طرحهای ناتمام باشد در حالی که در این سفرها، کلنگ احداث یا برنامههای فراوانی برای آغاز طرحهای جدید صنعتی، کشاورزی و خدماتی ارائه میشود که این امر میتواند از موانع پیشرفت و توسعه کشور باشد.
مخاطره دیگری که کارشناسان از سفرهای فشرده استانی نام میبرند، امکان غفلت دولت از کارهای اساسی و ملی است. این گروه از کارشناسان معتقدند با پیگیری طرحهای ملی همچون آمایش سرزمین، کوچک کردن حجم دولت و واگذاری تصدیگریهای دولت به مردم، تمرکززدایی و انتقال دفاتر و مراکزی که عمده فعالیت آنها در خارج تهران میباشد و همچنین واگذاری امور اجرایی، فرهنگی، اجتماعی و آموزشی به نهادهای منطقهای و قدرت بخشیدن به شوراهای استانی، تا حدود فراوانی از سفرهای استانی کاست علاوه بر آنکه پیششرط این سفرها، تهیه مقدمات و راهکارهای کارشناسی است.
د) محوریت عدالت در مصوبات دولت، از اساسیترین دستاوردهای دولت 100 روزه احمدینژاد است که به بخشهایی از این مصوبات اشاراتی خواهیم داشت.
مهمترین مصوبات دولت 100 روزه احمدینژاد
1ـ تصویب طرح افزایش ثروت خانوارهای ایرانی با توزیع سهام عدالت که بر مبنای آن تا دهه فجر امسال، به 3 میلیون نفر از محرومان و فقیران تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی این سهام اعطا میشود و تا پایان سال 86، به همه مردم این سهام پرداخت خواهد شد.
2ـ تصویب طرح صندوق مهررضا که براساس آن وامهای قابل توجهی به جوانان جهت ازدواج، تحصیل و اشتغال پرداخت خواهد شد.
3ـ تصویب طرح ساماندهی تسهیلات بانکی که بر مبنای آن سهم استانهای دیگر از این تسهیلات تا پایان سال جاری باید به 20 درصد افزایش یابد و این بدان معناست که حدود 90 درصد تسهیلات اعطایی بانکها در استان تهران دریافت میشود. براساس مصوبه هیأت وزیران، این رقم در سال آینده باید به 35 درصد و در پایان 86 به 50 درصد افزایش یابد.
4ـ براساس مصوبه شورای اقتصاد که به ریاست رئیسجمهور تشکیل شد، وزارت نفت ملزم به گازکشی به 9 هزار روستا گردید که عملیات گازکشی از دی ماه سال جاری آغاز خواهد شد.
5ـ توزیع عادلانه بودجه که بر مبنای آن سهم هر استان از درآمد نفتی مشخص خواهد شد. بر این اساس، توزیع بودجههای ملی و استانی با لحاظ محرومیتها و عقبماندگیها انجام خواهد شد.
همچنین بودجه عمرانی استانها از سال آینده 33 درصد افزایش خواهد یافت.
6ـ کمک هزینه مستمریبگیران تأمین اجتماعی افزایش خواهد یافت.
7ـ 300 میلیارد ریال جهت ترمیم حقوق بازنشستگان به تصویب رسیده است.
8ـ تصویب اعطای تسهیلات بانکی برای ساخت و نوسازی دویست هزار واحد خانه روستایی
9ـ تصویب طرح یک رقمیسود تسهیلات بانکی
10ـ تصویب طرح تمرکززدایی و انتقال برخی مراکز و دستگاهها از تهران به مراکز استان و شهرستانهای کشور
11ـ تصویب طرح صرفهجویی در هزینههای دولت
12ـ ساماندهی وضعیت کارکنانی که از طریق شرکتهای پیمانکاری در اختیار دستگاهها و شرکتهای دولتی قرار گرفتهاند.
13ـ تصویب طرح افزایش خدمات روستایی
14ـ تأسیس دفتری در مرکز هر استان برای پیگیری مصوبات دولت
15ـ تصویب طرح تضمین سود سهام شرکتها که بر مبنای آن، حداقل سود سهام خریداری شده توسط هر فرد به میزان اوراق مشارکت طرحهای ملی خواهد بود.
16ـ تصویب طرح توزیع کارت هوشمند بنزین
17ـ تصویب طرح تأسیس معاونت کارآفرینی
18ـ تصویب مقررات مشارکت کشورها و شرکتهای داخلی و خارجی در تولید چرخه سوخت هستهای
19ـ تصویب طرح افزایش ضرایب حقوق بازنشستگان
20ـ افزایش بودجه وزارتخانهها و سازمانهای امدادی و رفاهی کشور همچون وزارت رفاه، سازمان تأمین اجتماعی، کمیته امداد و سازمان بهزیستی.
در این میان ذکر نکتهای اساسی در ارزیابی عملکرد دولت و دستاوردهای اقتصادی آن ضروری است. همانگونه که در ابتدای این نوشتار متذکر شدیم، جهتگیری دولت نهم را در مسائل مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی، بر محور عدالتخواهی میدانیم و به جد معتقدیم که بزرگترین دستاورد این دولت آن است که انقلاب در مسیر واقعی خود قرار گرفته است اما در عین حال برای ارزیابی عملکرد دولت در حوزه اقتصاد و کمیتهای آن، شاخصههایی وجود دارد که مسئولان اقتصادی دولت یقیناً به آن شاخصها توجه لازم و کافی را مبذول داشته و در پایان عملکرد یکساله خود به آنها اشاره خواهند کرد که بخشی از این شاخصها عبارتند از:
1ـ درآمد سرانه ملی
2ـ نرخ تورم
3ـ تراز بازرگانی (با احتساب صادرات نفت و بدون آن)
4ـ سهم نفت از تولید ناخالص داخلی
5ـ نرخ رشد سالیانه اقتصاد
6ـ ضریب جینی
7ـ شاخص کل قیمت سهام
8ـ درجه ریسک سرمایهگذاری
9ـ مقدار سرمایه خارجی وارد شده
10ـ نرخ رشد به تفکیک در صنعت و کشاورزی و خدمات
11ـ شاخص بهرهوری
12ـ قدرت خرید
13ـ تعداد واحدهای مسکونی ساخته شده
14ـ نرخ تشکیل سرمایه
15ـ نرخ پسانداز
16ـ نرخ نقدینگی
17ـ نسبت بیکاران تحت پوشش بیمه بیکاری به کل بیکاران
18ـ میزان خروج سرمایه از کشور
افق آینده دولت نهم
بدون شک به دولت فعلی باید فرصت داد. دوره زمانی 100 روزه نمیتواند میزان موفقیت یا ناکارآمدی یک دولت باشد اما مروری بر دیدگاهها و مواضع رئیس این دولت میتواند مسیر و افق آینده این دولت را ترسیم نماید. دکتر احمدینژاد بخشی از دیدگاههای خود را در اداره امور اجرایی کشور چنین تبیین نموده است:
1ـ اقتصادی پویا، پایدار و ماندگار است که نقشآفرینان اصلی آن متن مردم باشند چرا که استعدادها و توانمندیهای مردم بیپایان است.
2ـ اقتصاد وارداتی ـ مصرفی را به اقتصاد تولیدی ـ صادراتی تبدیل خواهیم کرد.
3ـ اقتصاد کشور تنها به مدد سرمایهگذاریهای سنگین داخلی و خارجی فعال نمیشود بلکه باید بدنه ملت فعال شود.
4ـ برخی عدالت را در توزیع فقر معنا میکنند در صورتی که عدالتخواهی مهمترین عامل رشد بالای اقتصادی و انگیزه ورود مردم به صحنه و رقم خوردن اقتصاد پایدار است.
5ـ انگیزههای خدمترسانی به مردم به هیچ قیمتی نباید تضعیف شود. دولت نباید دچار رکود و تزلزل شود. ملت انتظار دارد هیچ ثانیهای تلف نشود.
6ـ شعار عدالت باعث فرار متخلفان میشود نه سرمایهها و کارآفرینان. شمشیر تیز عدالت بالای سر متخلفان خواهد بود.
7ـ پاسخ بدخواهان را با حل مشکلات مردم میدهیم. باور ما این است که کلید حل مشکلات، نگاه عدالتمدار، عدالتگستر و عدالتپیشه خواهد بود.
عدالت، آرمان و گفتمان مشترک مجلس هفتم و دولت نهم است و هر گامی که آنها در جهت برپایی عدالت بردارند با دشمنی و مخالفت دشمنان از داخل و خارج مواجه خواهد شد. علت اصلی هیاهویی که علیه ملت ایران صورت میگیرد، پیگیری همین رویکرد اسلامی، انقلابی و علمی است.
8ـ آرمانهای انقلاب را فدای اشخاص نخواهیم کرد. اگر انحرافی در مسیر عدالت دیدید باید آن قدر فریاد بزنید که به گوش رئیسجمهور برسد.
9ـ ما ملتی نجیب و فهیم داریم و از حرکات و سکنات یک فرد میفهمد که چقدر صادق و کاری است اگر چه همان موقع عکسالعمل و موضع نگیرد. دلیل مطالبات زودرس مردم هم ریشه در امیدواری فراوان مردم به دولت و مطالبات متراکم و بر زمین مانده آنان است.
10ـ نیروهای انقلابیتر در راه هستند. نسل سوم انقلابیتر از نسل اول و دوم خواهد بود. زخم خوردگان عدالت ساکت نخواهند نشست. ملت برای مجاهدت عظیم آماده باشد که نصرت حق و پیروزی از آن خداجویان است.
مراقبتهای درونی
و سخن آخر آنکه، مردم با انتخاب خود نشان دادند که میخواهند رویکردی عدالت محور بر مقررات کشور حاکم شود و مبارزه با فقر، فساد و تبعیض جدی گرفته شود. مردم با «نه» گفتن به دو تفکر «توسعه اقتصادی» و «توسعه سیاسی»، خواستار تحول در اهداف و روشها شدند و یک صدا «توسعه عدالتمحور» را در دستور کار خود قرار دادند. «ما میتوانیم» نیازمند عزمیملی است که نماد این عزم و تلاش ملی در دولت نهم که ریاست آن را دکتر احمدینژاد برعهده گرفته، موج میزند. باید امیدها به تأثیرگذاری آرای مردمی و اعتماد به نفس را به جامعه بازگرداند. تن دادن به کار جمعی، وحدت در تصمیمگیری و عمل، ارائه شفاف برنامهها و راهحلهای مشخص، تیم اجرایی تعریف شده و شفافسازی و پاسخگویی را باید وجهه همت خود قرار داد و از دشمنان خارجی و به خصوص داخلی غفلت نورزید.
پایان بخش این نوشتار را با توصیهای از رهبر معظم انقلاب در اولین دیدار اعضای هیأت دولت نهم به پایان میبریم که فرمود: «از دشمن خارجی که سلطهگران و دیکتاتورهای دنیا هستند غافل نشوید. اما مهمتر از دشمن خارجی، دشمنان درونیاند یعنی آفتها، بیماریها و میکروبها. مرگ ما بیش از آنکه ناشی از این باشد که دیگری بیاید ما را بکشد، ناشی از این است که در درون خودمان اختلافی به وجود میآید. غالباً مرگهای ناشی از ویروسی، میکروبی، بیماریای و سلولی عاصیای است که سرطان درست میکند. کمتر ناشی از این است که کسی بیاید آدم را بکشد. دولت اسلامی هم همین طور است، باید مواظب دشمنهای درونیاش باشد.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
