پیمان موشکهای میانبرد هستهای در هشتم دسامبر سال 1987 میلادی امضا شد و از مه سال 1988 میلادی به اجرا در آمد. این پیمان برای مدت نامحدودی نابودی و ممنوعیت دائمی موشکهای بالستیک آمریکایی و روسی با برد بین 500 تا پنجهزار و 500 متر را پیشبینی میکند.
آمریکا در ماه ژانویه سال جاری (2007) به لهستان و جمهوری چک پیشنهاد داد تا یک سامانه دفاع ضدموشکی شامل 10 موشک رهگیر در لهستان و یک سیستم راداری در خاک جمهوری چک مستقر کند.
آمریکا هدف از استقرار این سامانه را به زعم خود مقابله با تهدید کشورهایی همچون ایران اعلام کرده، اما روسیه ضمن رد توجیهات آمریکا در این باره، بر این نکته تاکید دارد که تهران فاقد چنان توان موشکی است که بتواند منافع واشنگتن را هدف قرار دهد، لذا به باور کرملین هدف استقرار چنین سامانهای از سوی آمریکا در اروپای شرقی، کنترل سیستمهای موشکی روسیه است.
سپر موشکی آمریکا یک طرح نظامی است که قرار است در اروپای شرقی مستقر شود و سیستمی را کامل کند که در حال حاضر در آمریکا، گرینلند و بریتانیا مستقر است.
در واقع کاخ سفید اعلام کرده است که قصد دارد سیستم رهگیر موشک در لهستان و تاسیسات راداری در جمهوریچک مستقر کند.
فرمانده نیروهای استراتژیک روسیه نیز هفته گذشته اعلام کرد که این احتمال وجود دارد که تجهیزات سپر موشکی آمریکا در لهستان و جمهوریچک مورد هدف موشکهای راهبردی بین قارهای روسیه قرار گیرند.
وی گفت: ما مجبوریم تدابیر لازم را اتخاذ کنیم تا بحث کاهش پتانسیل روسیه در بازدارندگی هستهای مطرح نشود.
روسیه که خود یک سامانه چند منظوره دفاعی اس ـ 400 دارد مخالف طرح سپر موشکی آمریکا است. ناظران سیاسی میگویند اصرار بر اجرای طرح سپر موشکی آمریکا ممکن است دو کشور روسیه و آمریکا را به سوی جنگ سرد دوم بکشاند.
در حالی که آمریکا و متحدانش همچنان اصرار دارند که انتشار گزارش سازمان اطلاعات ملی آمریکا (NIE) درباره ایران طرح سپر موشکی در جمهوریچک را با مشکل روبرو نخواهد کرد اما ظاهراً این مسئله میتواند نیات واقعی واشنگتن را از این سامانه فاش کند.
توماس کلابنا» مسئول هماهنگکننده دولت چک در مذاکرات با آمریکا، درباره طرح سپر موشکی آمریکا در اروپای شرقی، گفت که برای وی توضیح ضرورت این طرح پس از انتشار گزارش 16 سازمان اطلاعاتی آمریکا (NIE ) دشوارتر شده است.
این مقام جمهوریچک بر این عقیده است که انتشار گزارش و ذکر این نکته در آن، که ایران دیگر برنامه هستهای نظامی ندارد توجیه ساخت این سامانه موشکی را سختتر کرده است.