دریای خزر، دریای دوستی

 بصیرت: هر چند جنگ با گرجستان و بحران مالی آمریکا برای روسیه گران تمام شد، ولی در عین حال دورنمای جدیدی را برای مسکو ایجاد کرده است.
روسیه علاقه مند است با کشورهای ساحلی دریای خزر وارد ائتلافی جدید شود و پیشنهاد تأسیس سازمان «همکاریهای اقتصادی دریای خزر» به ایران، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان را می توان در این راستا ارزیابی کرد.
اهمیت توسعه و کشف نفت و گاز، حمل و نقل و شیلات زمینه همکاری در این دریا را گسترش می دهد و روسیه علاقه مند است تا نقش مرکز مالی را در این منطقه داشته باشد.
رویدادهای سیاسی ماههای اخیر، زمینه های لازم را برای همکاری مشترک اقتصادی میان کشورهای حوزه دریای خزر، ایجاد کرده است و این رخدادها بر توافقهای سال گذشته اجلاس سران که درباره استفاده از ذخایر و منابع این دریا بدون مشارکت و حضور غرب بود، تأکید کرد.
لذا بی دلیل نیست که در نخستین کنفرانس اقتصادی بین دولتی خزر 2008 در آستاراخان، همه شرکت کنندگان خواستار آن شدند تا این دریا فقط دریای دوستی و همکاری برای همه باشد.
البته این علاقه مندی جدید روسیه پس از جنگ گرجستان و تیرگی و سردی روابط با غرب بیشتر شده است.
جای خوشبینی نیز وجود دارد که در اجلاس بعدی کشورهای ساحلی در باکو هر چند دست یافتن به توافق میان کشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان کار آسانی نیست، اما شرایط دریای خزر به گونه ای است که همه کشورهای حاشیه خزر بر همکاری مشترک منطقه ای اتفاق نظر دارند.
طبق اطلاعات ثبت شده، 15 میلیارد تن ذخایر نفت و 5 درصد از منابع گاز جهان در دریای خزر است و این دریا بخش بزرگی از ماهیان خاویاری جهان و صد گونه از انواع ماهیان را در خود جای داده است.
همچنین دریای خزر به عنوان دالان حمل و نقل شمال - جنوب، ایران را به اروپا و غرب و شرق و جمهوری آذربایجان را به کشورهای حوزه مدیترانه متصل می کند.
گذشته از آن به دلایل مشخص تاریخی تاکنون رژیم حقوقی این دریا تعیین نشده و مرزهای کشورهای ساحلی در این دریا مشخص نشده است و بحث و مذاکره در این باره همچنان ادامه دارد.