جامعه‌پذیری سیاسی (قسمت ششم)

رسانه‌های گروهی وجامعه‌پذیری سیاسی: از عوامل دیگری که به عنوان کارگزاران ثانویه جامعه پذیری سیاسی نام برده می شود، رسانه های گروهی هستند. در قرن حاضر نقش رسانه های گروهی در امر جامعه پذیری سیاسی در سطح ملی و بین المللی بیش از پیش مطرح شده است. در مورد کارکرد رسانه ها میان صاحب نظران اتفاق نظر وجود ندارد. به نحوی که برخی را نظر بر این است که رسانه های گروهی می توانند موجد ایستارهای نوین شوند و ارزشهای جدیدی را به جامعه القا کنند. در حالی که گروهی دیگر را نظر بر این است که رسانه های گروهی می توانند صرفا زمینه های تقویت و یا تضعیف گرایش های موجود را فراهم آورند. در هر صورت در شرایطی که سایر عوامل و نهادهای جامعه پذیری سیاسی نتوانند وظایف خود را ادا کنند، رسانه های گروهی مهمترین عامل جامعه پذیری سیاسی تلقی می شوند. طبیعتا رسانه های گروهی در شرایطی می توانند تاثیر زیادی در فرایند جامعه پذیری سیاسی و تقویت ایستارها و یا تغییر رفتار سیاسی داشته باشند که محتوای پیام های آنها با ارزش های فرهنگی و اجتماعی جامعه تطابق و سازگاری داشته باشند. در اغلب موارد در کشورهای جهان سوم به علت وجود ناهمگونی و عدم استمرار در جامعه پذیری سیاسی، پیام های رسانه های گروهی باعث ایجاد تضاد و سرگشتگی در میان افراد جامعه می شوند.
دین و جامعه‌پذیری سیاسی: برخلاف کارگزاران اولیه و ثانویه که هر کدام در یک مقطع زمانی خاص، در جامعه پذیر کردن فرد موثرند، دین عاملی است که در کل دوران حیات یک فرد ساری و جاری است. نفوذ و کارکرد دین به عنوان یک کارگزار مهم جامعه پذیری، خصوصا جامعه پذیری سیاسی در ادیان و مذاهب دنیا با هم متفاوت است، چنانکه در مسیحیت که حوزه دیانت و سیاست جدا می باشد، طبیعتا نقش دین در جامعه پذیری سیاسی بسیار محدود خواهد بود. اما در مورد دین و جامعه پذیری سیاسی در رابطه با ایران باید گفت، ساختار جامعه ایران چه قبل و چه بعد از گسترش اسلام تحت تاثیر ارزش های مذهبی بوده است. نفوذ روح مذهبی در تمام هنجارها، رفتارها، آداب و سنن و عادات اجتماعی جامعه ایران قابل رویت است. البته میزان و نفوذ و کارکردهای مذهب و نهادهای مذهبی در ایران همیشه به یک مقدار نبوده ولی شاید در تاریخ ایران هیچ دوره ای که مذهب در آن نقش نداشته باشد، نمی توان یافت. پس از ورود و گسترش اسلام در جامعه ایران، تقریبا همه زوایای جامعه ایران تحت تاثیر احکام اسلامی قرار گرفت که این امر به ماهیت دین اسلام که جامع ترین ادیان الهی است، بر می گردد. پیروزی انقلاب اسلامی در ایران نشان داد که فرهنگ اسلامی ریشه های عمیقی در دل ملت ایران دارد و در حقیقت انقلاب اسلامی برای تحقق و احیای دوباره اسلام در جامعه ایران آغاز شد. فعالیت مردم در انقلاب و جانفشانی پیشگامان آن ناشی از اثرات جامعه پذیری سیاسی دین مبین اسلام و مذهب فعال تشیع می باشد و هم اکنون دین در قالب کارگزاران جامعه پذیر سیاسی از بدو تولد فرد تا مرگ وی بر جامعه پذیر کردن او تاثیر می گذارد.