نگاهی به نشست امنیتی مونیخ

ایرنا:چهل و سومین کنفرانس امنیتی مونیخ در هتل مجلل "بایریشرهوف" شهر مونیخ مرکز ایالت جنوبی باواریای آلمان با سخنان خانم "آنگلا مرکل" صدراعظم این کشور از صبح روز شنبه کار خود را آغاز کرد.

کنفرانس امنیتی مونیخ، نخستین بار در سال ‪ ۱۹۶۲توسط یک ناشر آلمانی به نام "اوالد ون کلیست"، برگزار شد و طی این نشست تمام صاحبنظران امنیتی درباره مشکلات پیش رو و برنامه‌های آینده، سخنرانی کردند.

به تدریج برنامه این کنفرانس بر اساس این اولویتها و مضامین تعریف شد که عالی‌ترین مقامات امنیتی و نظامی، دانشمندان و نمایندگان رسانه‌ها به این مراسم دعوت شوند و همکاری امنیتی آمریکا و اروپا و موانع پیش رو را به بحث و نقد بگذارند.

این کنفرانس در طول حیات خود به مدت دو سال برگزار نشد.

جنگ خلیج فارس و عملیات آزادسازی کویت و کناره‌گیری "اوالد ون کلیست" ‪ ۷۵ساله رییس کنفرانس امنیتی مونیخ در سال ‪ ۱۹۹۷از این مسوولیت سبب شد این کنفراس برگزار نشود.

در سال ‪ ،۱۹۹۸به دعوت "هلموت کوهل" صدراعظم وقت آلمان، بار دیگر "ون کلیست" کنفرانس را هدایت کرد تا برپایی کنفرانس به عهده "هورست تلتشیک" گذاشته شود.

با حمایت دولت "گرهارد شرودر" بار دیگر کنفرانس امنیتی مونیخ به شکل مرتب و سالانه برگزار شد و در سال ‪ ،۱۹۹۹کنفرانس وارد مرحله جدیدی شد و شرکت‌کنندگان آن افزایش یافت.

اهمیت این کنفرانس در سالهای اخیر و با توجه به تحولات گسترده امنیتی در نقاط مختلف جهان از جمله منطقه راهبردی خاورمیانه به یکی از عمده‌ترین مکانها برای بررسی و تبادل نظر بین دست‌اندرکاران و سیاستمداران ارشد بین المللی تبدیل شده است تا جایی که در برخی تعبیرها از این کنفرانس بعنوان دریچه‌ای به روی امنیت آینده جهان تعبیر می‌شود.

به نمایندگی از کشورها و مقامات امنیت سیاسی شرکت‌کننده در این دوره بالغ بر ‪ ۳۰۰مقام سیاسی و امنیتی از ‪ ۳۹کشور جهان در نشست مونیخ شرکت کرده‌اند که از آن میان می‌توان به اشخاصی چون "ولادیمیر پوتین" رییس جمهوری روسیه، "رابرت گیتس" وزیر دفاع تازه منصوب شده آمریکا، "خاویر سولانا" مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و دبیر کل ناتو اشاره کرد.

دستور کار کنفرانس در جریان این کنفرانس تهدیدات امنیت بین‌المللی از جمله مشکلات خاورمیانه، عراق، افغانستان و پاکستان مساله امنیت انرژی تروریسم بین‌الملل نقش امنیتی ناتو و اتحادیه اروپا و همچنین پرونده هسته‌ای ایران مطرح خواهد شد.

بر اساس برنامه‌ریزی اعلام شده این نشست، روز یکشنبه ‪ ۲۲بهمن وزیر دفاع آمریکا سخنرانی خود را ساعت ‪ ۹صبح آغاز می‌کند و پس از او "فرانک والتر اشتاین مایر" وزیر امور خارجه آلمان سخنرانی خواهد کرد. پس از آن و در ساعت ‪ ۱۰/۳۰صبح، نوبت به لاریجانی می‌رسد که درباره امنیت خاورمیانه سخنرانی کند.

برخی معتقدند قرار گرفتن موضوع پرونده هسته‌ای ایران در دستور کار اجلاس مونیخ نشان می‌دهد تنظیم‌کنندگان کنفرانس پیشاپیش با تاثیرپذیری از فشار آمریکا خواسته یا ناخواسته در صدد هستند این پرونده را به نوعی با مباحث مربوط به امنیت جهانی پیوند بزنند و در واقع موضوعاتی را عنوان کنند که ممکن است نمایندگان آمریکا، برخی از کشورهای اروپایی و همپیمانان آنها در این نشست مطرح کنند.

بهرصورت حضور علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در این نشست با گمانه‌زنیهای متفاوتی از سوی رسانه‌های غربی روبرو شده است.

البته یک روز قبل از سفر لاریجانی رسانه‌های غربی با اشاره به انصراف وی از حضور در کنفرانس مشترک ناتو و اتحادیه اروپا در مونیخ فضاسازی کردند و علت اصلی این انصراف را نبود طرح جدیدی از سوی لاریجانی در ارتباط با مساله هسته‌ای و بی‌میلی کشورهای اروپایی برای واگذاری امتیازات بیشتر به ایران دانستند.

برخی دیگر از رسانه‌های غربی ناتوانی جمهوری اسلامی در رسیدن به جمع‌بندی واحد درباره غنی‌سازی اورانیوم و رد پیشنهاد البرادعی مبنی بر تعلیق همزمان غنی‌سازی اورانیوم در ایران و تحریمهای شورای امنیت از سوی آمریکا را از جمله دلایل نرفتن لاریجانی به مونیخ عنوان کرده بودند که صبح شنبه خبرگزاریهای داخلی ایران خبر سفر لایجانی به مونیخ را انعکاس دادند.

بهرحال لاریجانی روز شنبه وارد مونیخ شد و برخی خبرگزاریهای خارجی مدعی هستند وی با دیگر شرکت‌کنندگان در کنفرانس مونیخ از جمله آنگلا مرکل صدراعظم آلمان و علاوه بر این با رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا دیدار خواهد کرد !

لاریجانی پیش از سفر خود در خصوص دیدارهایش با برخی شرکت‌کنندگان در این نشست امنیتی گفته بود که "ما هیچ وقت ذکر نکردیم که با کسی مذاکره نمی کنیم. مذاکره کردن امر مثبتی است و ایران هم همواره از حل مساله اتمی از طریق مذاکره استقبال کرده است."

بنظر می‌رسد انتظار تحول و حل و فصل نهایی در فضای موجود بین ایران و طرفهای درگیر موضوع هسته‌ای در نشست مونیخ، انتظاری زودهنگام است اما این مهم نیز روشن است که نمی‌توان از تاثیرگذاری دیدارهای لاریجانی با برخی مقامات اروپایی چشم پوشی کرد.

حضور رییس جمهوری روسیه در این نشست و تاکید مسکو مبنی بر اینکه "روسیه هیچ گامی در جهت خلاف منافع قانونی ایران در زمینه برنامه‌های هسته ای برنمی‌دارد"، نشان می‌دهد که نشست مونیخ با حضور عالی‌ترین مقام روسیه، بطور جدی قصد دارد به مساله هسته‌ای ایران و گشودن گره کار بپردازد.

ناظران این گمانه را هم دور از ذهن نمی‌دانند که دیدار احتمالی لاریجانی با سولانا نیز این مقوله را مطرح کرده است که ممکن است اروپا و ایران برای بازگشت به توافق یازده بندی علی لاریجانی - سولانا توافق کنند.

بدون تردید از منظر منافع ملی، حضور لاریجانی و رایزنی وی با برخی مقامات اروپایی در خصوص پرونده هسته‌ای ایران می‌تواند به رفع برخی ابهامات در این زمینه کمک کند به این ترتیب بطور قطع حضور وی در این نشست، کمک بسزایی به درک دیدگاههای ایران در زمینه برنامه‌های هسته‌ای از سوی اروپا و ناظران بیطرف خواهد کرد.

این کمترین دستاوردی است که بر اثر حضور نماینده بلندپایه ایران در مرکز باواریا نصیب تهران خواهد شد.