نظام انتخاباتی آمریکا

بصیرت:برخلاف حساسیت فراوان انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده که هر چهار سال یکبار برگزار می شود، اغلب شهروندان کشور به همراه قریب به اتفاق مردم دیگر کشورهای جهان از مکانیزم پیچیده‌ی این انتخابات اطلاعات دقیقی ندارند. فرایند پیچیده و طولانی آن حدود دو سال قبل از حاضر شدن مردم این کشور در پای صندوق رای آغاز و در 4 مرحله برگزار می شود.
مرحله اول: انتخابات مقدماتی
معرفی نامزدهای حزبی از طریق "رهبران انجمن"، "گزینش در کنوانسیون های حزبی"، "انتخاب توسط اعضاء حزب"، هر سه شیوه بطور همزمان.
انجمنهای حزبی ویا Caucus مجامع اختصاصی سران و اعضاء حزب هستند.
داوطلب نامزدی ابتدا باید در انجمن‌های حزبی به پیروزی برسد دو یا چند نفر از سوی انجمن معرفی و رقابت درون حزبی آغاز می‌شود (اوباما و هیلاری کلینتون در مقابل مک کین و ...)
هر نامزد باید در تمام ایالت ها با پیروزی رقبای حزبی خود را از صحنه خارج کند. تا بیشترین آراء هیات های مذاکره کننده حزب را بدست آورد.
مرحله دوم: کنوانسیون‌های ملی در ایالات متحده آمریکا
برپایی کنوانسیون‌های ملی (United States presidential nominating convention) دومین مرحله از انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا است.
احزاب سیاسی در آمریکا ائتلافی از احزاب منطقه‌ای و ایالتی هستند که غالبا خود مختاربوده و ممکن است در موضوعات اجتماعی و اقتصادی اختلاف نظر داشته باشند. لذا کنوانسیون ملی تشکیل می شود تا با اتخاذ روش‌های مشترک، نامزد رسمی حزب در انتخابات عمومی را معرفی کند.
البته فردی که در انتخابات مقدماتی به پیروزی برسد، اغلب از سوی کنوانسیون ملی نیز معرفی خواهد شد.
در کنوانسیون‌های ملی حزب دمکرات آمریکا بطور متوسط بیش از ۵۵۰۰ هیات مذاکره کننده حضور دارند. این رقم برای حزب جمهوریخواه آمریکا حدود ۲۳۰۰ نفر است . پس ازدوهفته مبارزه طاقت فرسا وصرف دهها میلیون دلار نامزد ریاست جمهوری و معاونش از سوی کنوانسیون ملی انتخاب می‌شوند . عمدتاُ معاون از منطقه ای به جز منطقه نامزد رئیس جمهور انتخاب می شود تا امکان جلب آراء بیشتری را فراهم کند.
نامزد رسمی و نهایی هر حزب وارد رقابت‌ اصلی می‌شود که ۶تا۸ ماه طول می کشد.
معمولا حزب جمهوریخواه با توجه به حامیان ثروتمند خود بیشتر ازحزب دمکرات پول خرج می‌کنند. البته در آمریکا پول شرط لازم برای پیروزی است، لیکن ضرورتاُ شرط کافی نیست.
مرحله سوم: رای مردمی و انتخابات عمومی
بطور معمول همواره نامزدی که در ایالتی توسط مردم ، حائز «رای مردمی (Popular Vote) بیشتری شده باشد ، از سوی هیات انتخاباتی آن ایالت برگزیده می‌شود، هرچند که استثنائاتی نیز در طول دو قرن وجود داشته‌است . درانتخابات عمومی ماه نوامبر، پس از مشخص شدن میزان ” آراء مردمی ” هر نامزد در هر ایالت ، می‌توان با شمارش تعداد هیات‌های انتخاباتی ، نامزد پیروز در انتخابات ریاست جمهوری را شناسایی کرد.
مرحله چهارم: مجمع انتخاباتی
اعلام رسمی نتایج انتخابات تا جلسه مشترک مجلس نمایندگان و سنا در ماه دسامبر طول می‌کشد که در آنجا معاون رئیس جمهور به عنوان رئیس سنا، نتایج آراء هیات‌های انتخاباتی را قرائت می‌کند و بدین ترتیب رئیس جمهور بعدی ایالات متحده آمریکا بطور رسمی اعلام می‌شود. انتخابات رئیس جمهور در ایالات متحده آمریکا در حقیقت به صورت دو مرحله‌ای انجام می‌شود . مردم در روزانتخابات ، از یکسو بطور مستقیم به نامزد ریاست جمهوری و معاون وی رای می‌دهند و از سوی دیگر اعضای هیات‌های انتخاباتی (آراء الکترال) را برمی گزینند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده آمریکا ، تعداد اعضاء هیات‌های انتخاباتی هر ایالت معادل از مجموع تعداد نمایندگان مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا و سناتورها همان ایالت است . هر چه ایالتی پر جمعیت تر باشد ، تعداد اعضاء هیات‌های انتخاباتی آن نیز بیشتر خواهد بود.
هیات‌های انتخاباتی کالیفرنیا با ۵5 عضو - نیویورک با ۳۳ عضو در مکان بعدی قرار می‌گیرد. ۷ ایالت نیز به همراه واشنگتن دی سی تنها دارای ۳ عضو هیات انتخاباتی هستند.
اعضاء هیات‌های انتخاباتی
مستقیماً توسط مردم و در روز انتخابات ریاست جمهوری برگزیده می‌شوند. این افراد نباید هیچ سمت دولتی داشته باشند، در ماه دسامبر، یک ماه بعداز برگزاری انتخابات عمومی، در کنگره ایالات متحده آمریکا گرد هم جمع می‌آیند و آراء خود را برای انتخاب رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به صندوق‌ها می‌اندازند.
روسای جمهوری اقلیت
هر نامزد برای پیروزی درانتخابات ریاست جمهوری از مجموع ۵۳۸ رای به حداقل ۲۷۰ رای انتخاباتی نیاز دارد. به همین دلیل ممکن است فردی با آرای هیات‌های انتخاباتی بیشتر و آرای مردمی کمتر به پیروزی دست یابد ، در حالی که رقیب وی ، رای مردمی بیشتری بدست آورده باشد . تاکنون چندین بار روسای جمهور منتخب بدون آنکه ۵۰ درصد آراء مردمی را بدست آورده باشند ، تنها با اتکا به کسب حداقل ۲۷۰ رای انتخاباتی وارد کاخ سفید شده‌اند. این دسته از روسای جمهورآمریکا را اصطلاحاً « روسای جمهور اقلیت » می‌نامند.
نقش کنگره در انتخاب رئیس جمهور
اگرهیچ از نامزدها موفق نشوند حداقل آرای هیات‌های انتخاباتی(270) را کسب نمایند. براساس قانون اساسی ایالات متحده آمریکا ، وظیفه انتخاب رئیس جمهور بر عهده کنگره گذاشته خواهد شد. اگر تعداد آرای هیات‌های انتخاباتی نامزدها (الکترال) برابر باشد، مجلس نمایندگان برای معرفی رئیس جمهور باید تشکیل جلسه دهد. در این جلسه، هر ایالت تنها یک رای دارد و تفاوتی میان ایالت‌های پر جمعیت و ایالت‌های کم جمعیت نیست.
اگرمجلس نمایندگان نتواند رئیس جمهور را تعیین کند این وظیفه به سنا محول می‌گردد. سناتورها معاون رئیس جمهور را معرفی می‌کند و وی به عنوان جانشین رئیس جمهور، مسئولیت‌های وی را بر عهده می‌گیرد. البته در تاریخ ۲3۰ ساله ایالات متحده آمریکا تاکنون رئیس جمهور توسط سنا انتخاب نشده ‌است.
قانون رقابت‌های انتخاباتی فدرال
میزان مجاز پرداخت اعانات به نامزد‌ها و یا احزاب در حال حاضر برای افراد حداکثر ۱۰۰۰ دلار و برای سازمان‌ها حداکثر ۵۰۰۰ دلار است. برای جبران این محدودیت، دولت فدرال موظف است بخشی از هزینه‌های انتخاباتی را تامین کند. در ازای هر ۵۰۰۰ دلار اعانه‌ای که هر نامزد انتخاباتی از حامیانش کسب می‌کند، دولت فدرال ۲۵۰ دلار به وی پرداخت می‌کند.