مغز متفکر دفاع

نبوغ فکری در شناسایی و کسب اطلاعات از دشمن
مهدی زین الدین ابتدای جنگ تحمیلی در اطلاعات سپاه سوسنگرد و بستان به کار مشغول می شود. او کم کم به لحاظ ارتباط کاری با مغز متفکر جنگ و طراح عملیات ها غلام حسین افشردی، معروف به حسن باقری آشنا می شود. خصوصیات بارز مهدی زین الدین که چالاکی، نبوغ فکری در امر اطلاعات و شناسایی بود، توجه حسن باقری را به خود جلب می کند. در نتیجه او مهدی را به قرارگاه جنوب معرفی می کند.
تیزهوشی زین الدین در کارها ، در اندک زمانی توجه مسئولان ستاد عملیات جنوب را به خود جلب می کند. زمان زیادی از معرفی او در قرارگاه جنوب نمی گذشت که مسئولیت فراهم نمودن زمینه عملیات «فتح المبین» را دریافت می کند. بنابراین در منطقه دزفول حضور یافته و با کمک نیروهای تحت امر، به ماموریت جدید می پردازد.
شناسایی و برآورد اطلاعات یکی از پایه های اصلی طرح عملیات است و طرح عملیات بدون شناسایی امکان پذیر نیست. او که به این امر مهم کاملا واقف بود، با دقت نظر و جدیتی که در کار داشت، ماموریت را به نحواحسن به پایان می برد.
در آن زمان که اطلاعات درستی از وضعیت دشمن و زمین در منطقه وجود نداشت، مهدی زین الدین اطلاعات بسیار خوبی از دشمن بدست می آورد. در این شناسایی کاملا روشن شده بود که دشمن در چه نقاطی، با چه استعدادی و با چه وضعیتی قرار دارد. دشمن چگونه پدافند می کند و وضعیت و عوارضش به چه صورت است.
پیشرفت شگفتی که در فراهم شدن زمینه عملیات فتح المبین حاصل شده بود، خشنودی و رضایت امام خمینی (ره) را در پی داشت. گزارش های متعددی که فرمانده وقت سپاه ( برادر محسن رضایی) از وضعیت این ماموریت به امام داد ، باعث شد امام به تحسین و تمجید قرارگاه جنوب بپردازند.
ابتدای سال 1361 عملیات «فتح المبین» شروع می شود. در این عملیات که حسن باقری فرماندهی قرارگاه نصر را به عهده داشت، مسئولیت اطلاعات قرارگاه را به مهدی زین الدین می سپارد.
دقت، تیزهوشی، تدبر و دوراندیشی که نقطه اشتراک حسن باقری و مهدی زین الدین بود، باعث می شود قرارگاه نصر بهترین حرکت و پیشرفت را انجام دهد و بیش از همه در بین قرارگاه هایی چون قدس و فجر بدرخشد.
40 روز بعد از عملیات فتح المبین، عملیات بیت المقدس شروع می شود. در این عملیات نیز زین الدین مسئولیت اطلاعات قرارگاه نصر را به عهده دارد. اگر این عملیات بررسی شود که 20 هزار اسیر صف کشیدند و امام خمینی (ره) آن را کار ماوراء الطبیعه نامید، فعالیت و جدیت مسئولان اطلاعات، بیش از هر اقدامی جلوه گر می شود.
اگر عملیات مبتنی بر شناسایی دقیق و ابتکار نباشد، موفق نیست. ممکن است در یک عملیات راه کارهای زیادی پیشنهاد شود، اما بهترین راهکار را مسئول اطلاعات ارائه می دهد. نظر افرادی که با پلکان اطلاعات به فرماندهی می رسند، در عملیات دقیق است و کار فرماندهان مافوق تکیه بر پیشنهاد و نظرات آنها است. شهید مهدی زین الدین از جمله فرماندهانی بود که وقتی طرحی ارائه می داد، طرح او قابل تامل بود، بخاطر این که ضریب اشتباه او به علت تجربه و کار شبانه روزی در روی زمین، کم بود.
شهید زین الدین در عملیات ها دقیقا مشخص می کرد که نقاط ضعف دشمن کجاست؟ و نقاط قوتش در چیست؟ بنابراین در نظر گرفتن نقاط ضعف و قوت دشمن، انتخاب راه صحیح و سریع در عملیات، کار کسی است که کوله بار تجارب اطلاعات را در امر شناسایی به دوش دارد.
نظر قاطع و دقیق در امر طرح عملیات کارگشا است.حدس و گمان مخل کار در عملیات است. نظر قاطع و صحیح در این امر به عهده کسی است که تجربه خوبی در امر شناسایی دارد. نظر شهید زین الدین در عملیات به خاطر تجربه در شناسایی و جدیت در کار، قاطع و دقیق بود. مهدی کسی بود که از درون گروه های کوچک اطلاعاتی رشد کرد و به مسئولیت اطلاعات قرارگاه و بعد به فرماندهی لشکر رسید. شهید مهدی زین الدین قبل از عملیات منطقه را می دید و بعد از شناسایی دقیق تصمیم می گرفت. حضور جدی او در امر شناسایی و مطالعه دقیق در روی زمین ، ضریب اشتباه را به حداقل می رساند.
زین الدین در حین جنگ با دشمن، آموزش های مختلف را با تجربه و عمل، پشت سرگذاشت. این ویژگی های منحصر به فرد ،از او فرمانده لایقی که زبانزد عام و خاص بود، ساخت. شهیدزین الدین که با قدرت و دقت زاید الوصفی به کار شناسایی و کسب اطلاعات می پرداخت، شخصا در منطقه شناسایی حاضر می شد تا مسیر تردد نیروها و راه های وصول به هدف را از نزدیک ببیند و برآورد نماید و سپس فرماندهان گردان ها، گروهان و دسته ها را توجیه نماید.
زمانی که مسئولیت اطلاعات قرارگاه نصر را به عهده داشت و زمانی که فرماندهی لشکر 17 پیاده علی بن ابن طالب (ع) را به عهده گرفت، همیشه اولین کسی بود که می رفت مناطق عملیاتی را از نزدیک می دید. موقع عملیات و پاتک های دشمن هم مدام می رفت به منطقه جنگی و برمی گشت تا وضعیت دشمن و نیروهای آنها را به دقت زیرنظر بگیرد. می گفت:« من تا زمینی را از نزدیک نبینم و نشناسم، هرگز بچه های مردم را که در دست ما امانتند، برای نبرد با دشمن نخواهم فرستاد، حتی اگر جانم را در این راه بگذارم.»
ابتکار و خلاقیت
شهید زین الدین در مراحل مختلف جنگ ابتکار و خلاقیتی از خودش به یادگار گذاشت که برای فرماندهان مافوق بسیار مهم بود.
الف) سه ابتکار در یک عملیات
در عملیات فتح المبین سه ابتکار ارائه داد که عبارتند از :
اول: شکافتن تنگه «میش داغ»
دوم: تک کردن به گردان های توپخانه دشمن در تپه های «علی گرز»
سوم: استفاده از راهکار شمال «عین خوش»
هر چند لشکر ثارالله و لشکر امام حسین (ع) از این راهکارها استفاده کردند، اما ابتکار و کشف این راهکارها از آن شهید زین الدین بود.
در «عین خوش » اسنادی از دشمن به دست آمد که در آن نوشته بود:« به نظر می رسد، عده ای در شمال تپه های «ممله» در حال شناسایی منطقه هستند.»
دقیقا این ها همین گروه شهید زین الدین بودند. در آن اسناد نوشته بودند که: «ممکن است این شناسایی یکی از راه های حمله ایرانی ها باشد.» عراقی ها به عنوان واکنش، یک گروه شناسایی را به سمت این تپه ها فرستاده بودند و به آنها گفته بودند که بررسی کنند که این تپه ها و این شیارها گنجایش چقدر نیرو را دارد.
در گزارش و بررسی های آن ها آمده بود: « ما منطقه مورد نظر را شناسایی کردیم. به اعتقاد ما این معابر و شیارها ظرفیت عبور بیش از یک گروهان را ندارند.»ولی شهید زین الدین با جرات می گوید که از این محور یک لشکر می تواند استفاده کند. برادر رضایی هم تصمیم می گیرد که لشکر 41 امام حسین (ع) را در این منطقه مستقر نماید. قطعا مقدماتی را که شهید زین الدین به همراه برادر «حسن دانایی» در آن منطقه فراهم کردند، موثر بود. دشمن یک باره متوجه شد دو لشکر نیرو از این محل سرازیر شده است! طبیعی است که او متحیر می ماند. بالاخره در پی تدبیر و خلاقیت شهید زین الدین رزمندگان اسلام عین خوش را فتح می کنند. همین راهکار و ابتکار شهید زین الدین یکی از عوامل موثر در عملیات فتح المبین شد.
ب) حفر کانال در عملیات خیبر
تا عملیات خیبر برای مقابله با دشمن که سازمان رزمی کاملی اعم از زرهی و پیاده داشت، ما فقط متکی به خاکریز بودیم. اغلب سعی می کردیم در روز از خاکریز به عنوان جان پناه استفاده کرده و پاسخ پاتک های دشمن را بدهیم.اما در جزایر مجنون به دلایل مختلفی همچون کمبود شدید امکانات مهندسی و نبودن استعداد در زمین برای ایجاد خاکریز، موفق به اجرای این روش نشده بودیم. مهدی زین الدین در عملیات خیبر برای اولین بار طرح حفر کانال را در سطح جزیره ارائه داد و به اجرا گذاشت و برای این که دشمن متوجه دستکاری زمین نشود ، خاک حاصله از حفر کانال را به عقب منتقل کرده و در سطح زمین جزیره پخش کرد. همین دقت و ظرافت آقا مهدی و تلاش بسیجیان تحت امرش، باعث شد که تعدادی از پاتک های دشمن دفع شود. این کانال ها طوری بود که نیروهای زرهی دشمن در مسیر پاتک ، متوجه حضور قوای اسلام در کانال ها نمی شدند و در بسیاری از مواقع رزمندگان اسلام، تانک ها و نفربرهای دشمن را از پشت مورد حمله قرار می دادند. این مرحله بی سابقه از دوران دفاع مقدس بود که دشمن تا دندان مسلح ناگهان با یک صحنه کاملا تاکتیکی مواجه شد. همین حرکات باعث زمین گیر شدن آنان در جزایر شد.
وقتی که عراق نتوانست جزیره مجنون را پس بگیرد، شبانه خاکریز بلندی را به قطر سه متر شکافت و آب فراوانی را به سمت جزیره و محل استقرار نیروها و ادوات رزمندگان ایرانی هدایت کرد. آب به راحتی می رفت تا نیروهای ایرانی را که با شدیدترین پاتک ها تسلیم نشده بودند، به هزیمت بکشاند. از لودرها کاری ساخته نبود. چند نفر از رزمندگان گردان به طرف مدخل آب راه افتادند. وقتی رسیدند که آقا مهدی و چند تا از بچه ها با الوار و گونی های خاک به نبردی تن به تن با آب برخاسته بودند.
آقا مهدی الوار کلفتی را که از سنگینی، دو نفر در زیرش خم می شدند، بر دوش گرفت و تا کمر در آب فرو رفت و به سمت شکاف برد.
استراتژی در جنگ
استراتژی در جنگ را شهیدزین الدین مطرح کرد. محسن رضایی ( فرمانده وقت سپاه) می گفت: «آقای مهدی از زمین و آرایش دشمن، اطلاعات جامعی را بدست می آورد. من بعضا بیش از یک فرمانده لشکر از او و نظراتش در تصمیم گیری های بزرگ بهره می بردم. با این که ایشان فرمانده لشکر بود و قاعدتا فرماندهان لشکرها به مسائل تاکتیکی بیشتر آشنا هستند که مثلا مانور یک لشکر باید چگونه باشد، تیپ ها چگونه باید اهداف را تصرف کنند، برای آفند کردن از چه عوارضی استفاده کنند و از این قبیل مسایل ، اما ایشان با مسایل استراتژی جنگ نیز بیگانه نبود. اولین فرمانده لشکری که در مورد استراتژی جنگ با من صحبت کرد، مهدی بود. من هم مقایسه می کردم و در ذهنم برای هر کدامشان جایگاهی داشتم. اولین بار مهدی بود که این سوال را از من کرد که : برادر محسن! آیا ما در جنگ استراتژی داریم یا نه؟ و اگر داریم چیست؟»
نبوغ فکری در طراحی عملیات
در طرح ریزی عملیات از نظر تمام فرماندهان استفاده می شد و بعد از گرفتن نظرات تمام فرماندهان ، طرح به اجرا در می آمد، نظر شهید زین الدین در میان آنها ویژه بود. در جلسات مشورتی برای طرح ریزی عملیات ها که بعدها در قرارگاه خاتم الانبیاء (ص) برگزار می شد، وقتی شهید زین الدین پای تابلوی نقشه طرح ریزی عملیات می آمد، واقعا استعداد و نبوغ الهی که به صورت نوری به قلب این جوان رشید اسلام تابیده بود ، نمودار می شد.
علاوه بر طراحی عملیات، در مرحله اجرا، هدایت عملیات و هدایت گردان های خط شکن و گردان هایی که باید دفاع می کردند و در منطقه ای که تصرف شده بود، پدافند می نمودند، نبوغی را که از خود نشان می داد، همه را به شگفتی وا می داشت.