دغدغه های تازه اوباما/سعید سبحانی

بصیرت: بر همگان مسجل است که پیروزی اوباما بر مک کین در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 “نه”بزرگ مردم ایالات متحده به جمهوریخواهان بود.از این رو دموکراتها نباید این پیروزی را به حساب کارآمدی و درایت خود واریز نمایند....هم اکنون قدرت در دست دموکراتهایی افتاده است که انشقاق و ناهماهنگی به خصلت ذاتی آنها تبدیل شده است.حزب دموکرات همچنان میان کارتر و جولیبیرمن دست و پا می زند و تقریبا نشانه ای از انسجام غیر قابل نفوذ در این حزب مشاهده نمی شود.در جریان برگزاری رقابتهای انتخاباتی سال 2008 نیز این ناهماهنگی وجود داشت.در هر صورت،دموکراتها توانستند به لطف بحران اقتصادی آمریکا و نفرت مردم این کشور از سیاستهای بوش پسر فاتح ماراتن سال 2008 شوند.سوال اصلی این است که دغدغه های اصلی اوباما در این برهه حساس چه چیزی می تواند باشد؟اوباما از ابتدای پیروزی خود تاکنون در خصوص مسائل کلان و دغدغه های اصلی سیاست خارجی ایالات متحده سخنی به میان نیاورده است.انتخاب رئیس کارکنان کاخ سفیدمسئله ای که در جای خود بحث بر انگیز است.انتخاب یکی از اصلی ترین مهره های تل آویو به عنوان رئیس کاخ سفید قسمتی از ماهیت واقعی دموکراتها را بر ملا ساخته است.انتخاب رام امانوئل توسط باراک اوباما رییس جمهوری منتخب آمریکا برای ریاست کارکنان کاخ سفید، نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است. انتخاب رام امانوئل - عامل سیاسی ستیزه جو و طرفدار اسراییل - توسط اوباما به عنوان رییس کارکنان (رییس دفتر) کاخ سفید، آب سردی بر پیکر کسانی بود که امید داشتند رئیس جمهوری آینده آمریکا در تعامل با مسائل خاورمیانه منصف تر و حساس تر باشد. اامانوئل سابقه برخورداری از مواضع جنگ‌طلبانه طرفدار اسراییل را دارا است . وی علاوه بر حمایت از روند صلح خاورمیانه به رهبری آمریکا، شرایط امضای معاهده اسلو در کاخ سفید را نیز فراهم کرد .در هر صورت انتخاب امانوئل توسط باراک اوباما نشان داد که رئیس جمهور جدید آمریکا مانند اسلاف خود متغیری وابسته به لابی یهود و آیپاک محسوب می شود.امیدواریهای کارتر جیمی کارتر،رئیس جمهور اسبق ایالات متحده آمریکا سعی دارد از فرصت بدست آمده استفاده نموده و طرحهای خاورمیانه ای خود را در دوران ریاست جمهوری اوباما پیگیری نماید.با توجه به نفوذ جیمی کارتر در بین سران حزب دموکرات،به نظر می رسد که وی مشکلی در این خصوص نداشته باشد.”جیمی کارتر”، رئیس جمهور اسبق آمریکا، معتقد است که “باراک اوباما”، رئیس جمهور جدید، بدون اتلاف وقت طرح صلح خاورمیانه را از آغاز با تکیه بر قدرت پیگیری خواهد کرد. کارتر در این مصاحبه خاطرنشان کرد که از انتخاب اوباما هیجان‌زده شد و پیروزی رئیس جمهور جدید آمریکا را به عنوان برتری رویکردی جدید برای اجرای طرح صلح خاورمیانه ستود. کارتر در این خصوص می گوید:
“اوباما حتی یک لحظه را پس از آغاز دوره ریاست جمهوری برای کار در خصوص روند صلح خاورمیانه از دست نخواهد داد اما دو رئیس جمهور پیشین تا آخرین سال حضور خود در کاخ سفید منتظر ماندند.”
کارتر استدلال کرد که آمریکا هنگام ریاست جمهوری وی با بحران اقتصادی و انرژی مواجه بود اما دولت وقت توانست راهی برای پیشبرد صلح در خاورمیانه پیدا کند. واقعیت امر این است که کارتر نسبت به تحولات بین المللی پیش روی آمریکا و فراتر از آن،نسبت به شخص اوباما نگاه خوشبینانه ای دارد . نگاهی که ممکن است در آینده یا نزدیک تحت تاثیر حوادث و رخدادها رنگ ببازد.اوباما و اقتصاد آمریکا اوباما نباید فراموش کند که فاکتور اصلی برتری وی بر مک کین بحران اقتصادی آمریکا بوده است.از این حیث وی ناچار خواهد بود تا اصلاح وضع اقتصادی آمریکا را در اولویت برنامه های خود قرار دهد. گرویدال، تحلیلگر مسائل اقتصادی در آمریکا معتقد است که نمی توان انتظار داشت که در دوره ریاست جمهوری اوباما وضع امریکا بهتر شود. درخصوص جمهوری خواهان نیز باید به این نکته توجه داشت که جمهوری خواهان یک حزب نیستند بلکه یک نگرش و جریان فکری اند. اینکه اوباما می گوید می خواهد ثروت را در میان امریکا توزیع کند یک “جوک” است. سخنان وی جنبه شعاری دارد.
اوباما نباید یک واقعیت را فراموش نماید.اینکه واشنگتن هم اکنون در باتلاق اقتصاد گرفتار گردیده و فعلا راه خروجی برای این بحران متصور نیست.هنری پالسون وزیر خزانه داری امریکا به این نتیجه رسیده است که تضمین تعهدات مالی شرکتهای ورشکسته و خرید دارایی های مشکل دار انها سبب بهبود وضعیت اقتصادی کشور نمی شود بلکه وضع موجود را بدتر می کند. شماری از شرکتهای امریکایی برای بهره بندی از کمکهای اقتصادی دولت براساس طرح هفتصد میلیارد دلاری اقتصادی، قالب فعالیت خود را تغییر داده اند. هنری پالسون در تلاش است شرکتها و موسسات مالی و اعتباری بخش خصوصی را ترغیب کند تا در طرح فوق فعال شوند و فقط از منابع مالی دولت در این بخش بهره گرفته نشود. امریکا در حال سپری کردن رکود بسیار شدید اقتصادی است. پیش بینی می شود این رکود اقتصادی در هفته های اینده بسیار بسیار بدتر شود. شرکتهای خودروسازی بزرگ از قربانیان اصلی این وضعیت هستند البته شماری از شرکتهای خودروسازی در برخی مناطق امریکا فعالیت خوبی دارند. شاخص های موجود نشان می دهد طرح اقتصادی هفتصد میلیارد دلاری نتیجه بخش نبوده و به نجات شرکتهای دچار مشکل منجر شده است. اقتصاد دانان آمریکایی معتقدند که باید تغییرات ساختاری در شرکتهای بزرگ خودروسازی امریکا برای بهبود وضعیت انها صورت پذیرد. باید منتظر ماند و دید که ایا سیاستهای اقتصادی باراک اوباما به این نتیجه منجر خواهد شد یا سبب درگیر شدن امریکا در “سیاه چاله” دیگری خواهد شد. به نظر می رسد مقامات امریکایی به این نتیجه رسیده اند که طرح اقتصادی اولیه نتیجه بخش نیست. اوباما و مجلس سنا باراک اوباما پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا سعی دارد از رای حداکثری دموکراتها در راستای تحکیم مواضع خود استفاده نماید.اگرچه دموکراتها نتوانسته اند 60 کرسی لازم را برای غلبه کامل بر جمهوریخواهان به دست آوردند اما همین غلبه نسبی نیز می تواند برای اوباما و بایدن مفید باشد.لازم به ذکر است که باراک اوباما رییس جمهور منتخب امریکا که رسما سمت خود به عنوان سناتور ایالت ایلینویز را ترک خواهد گفت در بیانیه ای از مردم ایالت ایلینویز قدردانی کرده است. در هر صورت،اینکه برخی دموکراتها در سنا در برابر رئیس جمهور ایالات متحده آمرکیا ساز مخالف بزنند کاملا قابل تصور خواهد بود.