عمران فرهنگی

چند سالی است که به همت بسیج سازندگی ، برنامه هایی تحت عنوان اردوهای جهادی طرح هجرت با هدف خدمت رسانی به مردم مناطق محروم کشور برگزار می شود. این اردوها با شرکت دانشجویان و دانش آموزان در هسته های مختلف عمرانی، فرهنگی ، بهداشتی و علمی صورت می گیرد. محمدشکرایی که جانشینی ستاد هماهنگی اردوهای طرح هجرت دانشجویان بسیجی را برعهده دارد،با اشاره به اینکه جرقه این برنامه ها در سال 1383 زده شد، می گوید: در ابتدای شروع طرح هجرت بیشتر فعالیت های دانشجویان در مناطق محروم در برنامه های عمرانی از قبیل ساخت مسجد و مدرسه خلاصه می شد، اما با فرمایش مقام معظم رهبری که بحث مطالبه و مطالبه گری را انتظار خود از این طرح اعلام نمودند، دانشجویان به سمت تفکر جهادی و ایجاد حرکت جنبشی بین مسئولان منطقه هدایت شدند. این فعال بسیجی با اذعان به اینکه امروز ماهیت فرهنگی اردوهای طرح هجرت بر سایر هسته ها ارجحیت دارد، اظهار می دارد: به دلیل اینکه دشمن در بسیاری از مناطق آسیب پذیر مرزی سعی دارد از طریق ترویج افکار انحرافی وهابیت و پان عربیسم بر وحدت ملی کشورمان خدشه وارد کند، دانشجویان تصمیم گرفتند اکثر برنامه های سازندگی و عمرانی خود را با محوریت مسائل فرهنگی انجام دهند.
در ادامه، شکرایی دو رویکرد عمده از اهداف مهم این طرح را ذکر می کند و می گوید:« دانشجویانی که در مناطق مختلف در جهت خدمت رسانی حاضر می شوند، از سویی به دنبال بحث توانمندسازی خود در زمینه های مورد نظر هستند و هم سعی می کنند نگاه خلاق و نوآوری را در بین مردم مناطق مختلف احیا کنند. در مناطق محروم به نحوی فرهنگ سازی شود که مردم این مناطق به درجه ای از آگاهی دست یابند که خودشان به تنهایی امر سازندگی و خودکفایی را در مناطق خود دنبال نماید. وی با بیان اینکه اردوهای جهادی امسال بالغ بر یک میلیون نفر را در سراسر کشور پوشش می دهد، اظهار می دارد: ماموریت دانشجویان در قالب واحدهای عمرانی، بهداشتی، علمی و فرهنگی صورت می گیرد . به طور مثال در شهرستان بشاگرد، دانشجویان در دو تیم 25 نفره به مدت 15 روز و همچنین در شهرستان شادگان، نزدیکی آبادان در قالب دو تیم 30 نفره اعزام شدند و به فعالیت هایی از قبیل ساخت حسینیه ، مدرسه و تشکیل گروه نخبگان می پردازند و به دلیل تجربه کم بعضی از گروه ها، تیم ارزیابی نیز در مناطق مختلف بر فعالیت ها نظارت دارد.
وی ویژگی اجرای طرح امسال را تدوین نقشه جامع فرهنگی، تربیتی کشور می داند و اظهار می دارد: با یک نظام ارزیابی جامع، نقاط قوت و ضعف مناطق مختلف شناسایی شده است. کاربرد اصلی این نقشه، می تواند از برخوردهای سلیقه ای مسئولان با فرهنگ بومی مردم در مناطق مختلف جلوگیری کند.
شکرایی که دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد مطالعات حقوقی در دانشگاه امام صادق (ع) می باشد، در پایان احیای گفتمان انقلاب، انعکاس کارآمدی نظام، توانمندسازی دانشجویان و پیوند علم و صنعت را از مهمترین تاثیرات اردوهای جهادی می داند و در جهت فرهنگ سازی این برنامه در سطح کشور پیشنهاد می دهد: اکثر دانشجویانی که دراین اردوها شرکت می کنند، می خواهند به نحوی خود را به روحیه جهادی که در اوایل انقلاب و دفاع مقدس بود، پیوند بزنند. مسئولان نیز ضمن حمایت و پشتیبانی از این اردوها، باید در جهت پرنمودن شکاف نسل ها بیش از پیش همت گمارند.
هادی صفایی منش، مسئول کانون جهادی ام ابیها نیز با اشاره به اینکه کارجهادی باید در تمامی عرصه ها ، صورت گیرد ، می گوید:هنگامی که گروه جهادگر ما برای خدمت رسانی به یک منطقه محروم می رود، در ابتدای امر ، یک گروه تخصصی به شناسایی عمومی منطقه و شناخت نیازها می پردازد. در مرحله بعد، با اولویت بندی احتیاجات نشست تخصصی با مسئولان مربوطه برگزار می کنیم و از این طریق در تمام مسائل فرهنگی، اقتصادی، آموزشی، بهداشتی و ... برنامه های جامعی را همراه با نیاز منطقه اعمال می کنیم.
وی که فارغ التحصیل رشته فقه و حقوق دانشگاه تربیت مذاهب اسلامی می باشد، درخصوص اهداف اصلی گروه جهانی ام ابیها می گوید: بر طبق اساسنامه کانون سه هدف مهم مدنظر می باشد. در مرحله اول خودسازی فرد جهادگر اصل است. یعنی باید تاثیرات مثبتی در جهت رشد دانشجو به وجود آید. در مرحله بعد این فعالیت ها برای اهالی منطقه و آبادانی آنجا موثر است و در آخر سعی ما این است که انجام برنامه ها، تلنگری برای مسئولان منطقه باشد تا آنها را متوجه مشکلات مردم مناطق محروم کنیم.
صفایی منش در ادامه با اشاره به سابقه چهارساله این گروه جهادی اظهار می دارد: تاکنون گروه ما استانهای ایلام، آذربایجان شرقی، کردستان ، زنجان و کرمان را تحت پوشش قرار داده است.به عنوان مثال در استان کرمان روستای رائین قلعه ، ساخت آب بند و دستشویی و حمام، تجهیز مسجد، در استان لرستان منطقه چگنی ، بهره برداری از ایستگاه تلویزیونی، آسفالت جاده خاکی را داشتیم.
وی ادامه می دهد: درکنار برنامه های سازندگی، به کمک بسیج و گروه جهاد اداری اقدام به برگزاری اردوهای راهیان نور و مشهد در استانهای زنجان و لرستان کردیم که با استقبال خوب مردم این مناطق روبه رو شده است.
در پایان، صفایی منش، در جهت توسعه تفکر جهادی خاطرنشان می کند: گروه پژوهشی ام ابیها علاوه بر کار در مناطق محروم و شناسایی نیاز آنها، در نظر دارد کتابی با محتوای مبانی حرکتهای جهادی را ظرف یک ماه آینده منتشر کند تا از این طریق با بیان مبانی و اهداف این برنامه ها، درجهت اشاعه تفکر جهادی و خدمت رسانی در مناطق محروم، گام موثری برداشته باشیم.