سازمان ملل متحد

سازمان ملل متحد (United Nations Organizition ) که به طور مختصر در زبان انگلیسی (UN) نامیده می شود، سازمانی بین المللی است که در 24 اکتبر 1945 میلادی در نتیجه کنفرانس های بین المللی زمان جنگ دوم جهانی به وجود آمد. هنگامی که در سال 1941شعله های جنگ جهانی دوم وحشت ملل جهان را برانگیخته بود، روزولت رئیس جمهور وقت آمریکا و چرچیل نخست وزیر انگلستان روی عرشه یکی از کشتی ها در اقیانوس اطلس، اصول هشت گانه منشور 14 اوت 1941 «آتلانتیک» را امضا کردند که در واقع مقدمات تاسیس و ایجاد سازمان ملل بود. انگلستان، چین و شوروی سابق اعلام کردند که به نظر ایشان ایجاد یک سازمان عمومی بین المللی لازم است که باید براساس تساوی همه دولت های صلح دوست تشکیل شود و درهای آن به روی همه کشورهای بزرگ و کوچک باز باشد. قدمهای بعدی در کنفرانس «مبارتن - اوکس» و یک سال بعد در کنفرانس «یالتا» برداشته شد. در ادامه این کنفرانس ها، از 25 آوریل تا 26 ژوئن 1946 نمایندگان 50 کشور در «سانفرانسیسکو» اجتماع کردند تا پیش نویس منشور ملل متحد و اساسنامه دیوان دادگستری بین المللی را تنظیم کنند. در نهایت با این مقدمات در 24 اکتبر 1945 مصادف با دوم آبان 1334 شمسی که بعدها به روز سازمان ملل معرفی شد، این نهاد بین المللی با 15 عضو که مقر آن در نیویورک است آغاز به کارکرد. سازمان ملل دارای 6 رکن اصلی است: 1- مجمع عمومی 2- شورای امنیت 3- شورای قیمومیت 4- شورای اقتصادی و اجتماعی 5- دیوان دادگستری بین المللی 6- دبیرخانه.
در همه این ارکان، جز دیوان دادگستری بین المللی واقع در لاهه هلند ، زبان رسمی اسپانیایی، انگلیسی ، فرانسه ، چینی و روسی است. اما زبان های رسمی دیوان بین المللی ، انگلیسی و فرانسوی است. علاوه بر ارکان اصلی که ذکر شد، در سازمان ملل کمیته ها و کمیسیون های مختلفی از جمله کمیسیون حقوق بین المللی، کمیته استفاده از فضا برای مقاصد صلح، کمیته مسائل فرهنگی (یونسکو)، سازمان خوارو بار و کشاورزی، صندوق بین المللی پول، آژانس عمران بین المللی و ... انجام وظیفه می نمایند. اهداف سازمان ملل متحد در دیباچه منشور آن به این شرح آمده است:« ما مردم ملل متحد با تصمیم به محفوظ داشتن نسل های آینده از بلای جنگ که دو بار در مدت عمر یک نسل افراد بشر را دچار مصایب ناگفتنی کرده است و با اعلام مجدد ایمان خود به حقوق اساسی و حیثیت و ارزش شخصیت انسان و به تساوی حقوق زن و مرد و همچنین حقوق ملتها، اعم از کوچک و بزرگ و به ایجاد موجبات لازم برای حفظ عدالت و احترام به تعهدات ناشی از عهود و سایر منافع حقوق بین المللی و به پیشبرد و ترقی اجتماعی و برقراری پایه های بلندتری برای زندگی با آزادی بیشتر ... عزم کردیم برای تحقق این مقاصد مساعی خود را توام کنیم.» اما با وجود عضویت بیش از 192 کشور دنیا در سازمان ملل ، این سازمان هنوز نتوانسته به اهداف تعیین شده برسد. علت واقعی آن را باید در استیلاطلبی قدرتهای بزرگ بوجود آورنده آن تحت عنوان حق وتو ناعادلانه جست وجو کرد. با ارکان آن بیشتر آشنا خواهیم شد.