خطای دولت عراق/حامد رشیدی

بصیرت: تصویب توافقنامه امنیتی بغداد -واشنگتن،که به صورت صوری به نام توافقنامه خروج نیروهای آمریکایی از عراق تغییر یافته است گامی معکوس از سوی دولت عراق جهت پذیرش استیلای بلند مدت ایالات متحده آمریکا بر این کشور بود.بر اساس تازه‌ترین نظرسنجی در عراق که از سوی یک سازمان غیر دولتی عراقی در کربلا صورت گرفت،70 درصد عراقی‌ها معتقدند که توافقنامه‌ امنیتی بغداد و واشنگتن حاکمیت عراق را نقض می‌کند.
این نظرسنجی نشان می‌دهد که 35 درصد عراقی‌ها اطلاعی از توافق‌نامه امنیتی ندارند و تنها 20درصد عراقی‌ها از جزئیات این توافقنامه آگاهند. بر اساس این نظرسنجی 35 درصد عراقی‌ها اعلام کردند که این توافقنامه به نفع عراق است در حالی که 53 درصد اعلام کردند که به نفع آمریکا است. 70 درصد نیز گفته‌اند که این توافقنامه حاکمیت عراق را نقض می‌کند. کسانی که در این نظرسنجی شرکت کرده‌اند بر لزوم به همه پرسی گذاشتن این توافق‌نامه یا رای‌گیری در خصوص آن در پارلمان تاکید کردند. 40 درصد شرکت کنندگان در این نظرسنجی نیز تصویب آن در پارلمان و 57 درصد نیز برگزاری همه‌پرسی در خصوص این توافق‌نامه را خواستار شدند . 71در صد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی نیز مخالفتشان را با پیش‌نویس فعلی توافق‌نامه امنیتی اعلام کردند. نباید فراموش کرد که توافقنامه به لحاظ ذاتی از اصالت و ضمانت بالقوه و بالفعل اجرایی برخوردار است.البته شاید در اینجا استفاده از واژه “بالقوه”کمی ناملموس به نظر برسد اما منظور نگارنده تاکید بر اصالتی است که یک توافقنامه در ترسیم شمای حقوقی یک کشور دارد.تاریخ نشان داده است که اشغالگران هیچ گاه توافقنامه ای را به صلاح کشورهای تحت اشغال خود تنظیم نکرده اند.این قانون کلی در خصوص توافقنامه امنیتی بغداد نیز صادق است.هرچند مفاد یک توافقنامه می تواند محصور و محدود به زمان و مکان شود،اما کلیت توافقنامه و آثار منبعث از آن مرز زمان و جغرافیا را به راحتی در می نوردد.ایالات متحده آمریکا در ابتدای سال 2003 میلادی با هدف حضور دائمی در عراق وارد این کشور شد.اما با گسترش بحران عراق و دیالکتیک دو نوع نگاه “محافظه کارانه”و”ابزارگرایانه” در میان کبوترهاو بازهای آمریکا،قواعد بازی کاخ سفید در عراق تغییر کرد.گویا برخی مقامات عراقی به طور خواسته با ناخواسته به مهره های این بازی خطرناک تبدیل شده اند.در صورت ادامه این روند نمی توان به احیای آزادی و استقلال عراق امیدوار بود.
افرادی مانند هشیار زیباری و برهم صالح واهمه خود از ایالات متحده آمریکا را در ماورای اصلاحات صورت گرفته در توافقنامه امنیتی پنهان می کنند.البته در این میان بهانه های رسانه پسندی مانند موارد مربوط به فصل هفتم منشور ملل متحد و... ورد زبان مقامات ارشد عراقی گردیده است.واقعیت امر این است که با گذشت 5 سال از اشغال عراق،این کشور هنوز خود را در طول اراده ایالات متحده آمریکا تبدیل می کند.عدم امضای توافقنامه امنیتی برای دولت عراق یک هزینه داشت و آن “استعفای مالکی تحت فشار کاخ سفید”بود.هرچند استعفای مالکی مطلوب نیست اما نسبت به پذیرش استیلای بلند مدت آمریکا بر عراق مطلوب تر است.دولت عراق در حالی به تعدیل برخی بندهای توافقنامه امنیتی افتخار می کند که اصالت پذیرش قطعنامه امنیتی مخدوش است.متاسفانه باید اذعان نمود که خروج نیروهای آمریکایی از عراق ،که به صورت مداوم از سوی دموکراتها نسبت به آن تاکید می شود محصول درایت مقامات عراقی در تدوین توافقنامه امنیتی و تدوین و اصلاح بندهای مربوطه نبوده و دو عامل “افزایش هزینه های آمریکا”و”مخالفت ملت عراق با حضور اشغالگران”در آن دخیل است.از این رو بهتر است اعضای هیات دولت عراق خود را برنده این بازی از پیش باخته تلقی نکنند.در نهایت اینکه دولت عراق نتوانست در برابر تهدیدات بازهای شکست خورده در انتخابات سال 2008 مقاومت نماید و با اکثریت آرا توافقنامه امنیتی را تصویب نمود.هم اکنون پارلمان عراق باید میان دو گزینه “آغاز استقلال از آمریکا”و”فشردن دست اشغالگران”دست به انتخابی سرنوشت ساز بزند.آیا پارلمان عراق می تواند این انتخاب را به درستی انجام دهد؟