علی تتماج
انتخابات آمریکا در دو مرحله اجرا میشود. اولا انتخابات درون حزبی که تعیین کننده نماینده هر کدام از احزاب در انتخابات نهایی است که در شهرهای بزرگ و در نهایت اعضای اصلی حزب اجرایی میشود. ثانیا انتخابات بزرگ که بطور سراسری در روزی معین میان دو نامزد برگزار میگردد. براساس نتایج انتخابات درون حزبی در طیف جمهوریخواهان، سناتور مککین 71 ساله از ایالت «آریزونا» به عنوان نماینده اصلی تعیین گردیده است. در طیف دموکراتهای نیز رقابت نزدیکی میان «باراک اوباما» سناتور ایالت «الینوی» با خانم «هیلاری رودهام کلینتون» سناتور ایالت نیویورک و همسر بیل کلینتون رئیسجمهور سابق آمریکا ادامه دارد. نکته قابل تامل در عملکردها و مواضع این کاندیداها در نگرش و موضعگیریهای آنها در قبال جمهوری اسلامی ایران میباشد. با توجه به اهمیت ایران در سیاست خارجی آمریکا، بخشی از تبلیغات انتخاباتی و حتی نگاه مردم به کاندیداهای انتخابات را چگونگی موضعگیری آنها در قبال ایران تشکیل میدهد. بررسی مواضع این سه نفر بیانگر دیدگاههای قابل تامل از سوی آنها در قبال ایران میباشد در چند بعد میتوان مواضع آنها را تقسیمبندی کرد:
1) مواضع کنونی دولت بوش:
«اوباما» نامزد دیگر حزب دموکرات نیز میگوید حمله نظامی به ایران غیر قابل پذیرش است لذا رای مخالف من به لایحه تروریست دانستن سپاه در این راستا است. وی تاکید دارد در صورتی که تحریمها در چارچوب حمله احتمالی به ایران یا توجیه حضور عراق نباشد از آنها حمایت میکند.
«جان مککین» جمهوریخواه بر اصل انزوای ایران و مطرح بودن گزینه نظامی به عنوان اهرم فشار اصرار دارد و سیاستهای بوش را تا حدود زیادی صحیح ارزیابی میکند.
با تمام این تفاسیر، هر سه کاندیداها اعتراف دارند که سیاست کنونی کاخ سفید در قبال ایران به شکست انجامید و نتوانسته مانع از گسترش حضور ایران در معادلات جهانی و نیز توقف برنامههای هستهای ایران گردد.
2) روابط با ایران: مرحله دیگر موضعگیری کاندیداهای انتخابات آمریکا پیرامون چگونگی روابط با ایران در صورت رسیدن به قدرت میباشد. «هیلاری کلینتون» میگوید: دیپلماسی با ایران برای حل بحرانهای عراق و افغانستان امری ضروری است که باید پیگیری شود البته استفاده از سیاستهای تحریم و اعمال فشار برای مقابله با تحرکات ضد آمریکایی ایران در منطقه الزامآور است. وی میگوید من تمایلی برای دیدار با مقامات ایرانی ندارم چرا که آنها مغایر با اهداف آمریکا حرکت میکنند.
«اوباما» نیز در قبال ایران در حالی که بر اصل مهار تاکید دارد، میگوید: من حاضر به گفتوگوی مستقیم با رهبران ایران بدون پیششرط میباشم چرا که از این طریق میتوان بر مشکلات آمریکا در عراق و خاورمیانه پیروز شد.
3) مواضع در جمع لابی صهیونیست: نکته قابل تامل موضعگیری این کاندیداها در جمع لابیهای صهیونیست است که تاثیر بسیاری در انتخاب رئیسجمهور آینده آمریکا دارند. «هیلاری کلینتون» در جمع لابی صهیونیست گفته است ایران خطری بزرگ برای آمریکا و تلآویو است و فعالیتهای هستهای آن غیرقابل پذیرش میباشد و ما باید از تمام گزینهها برای مقابله با آن بهرهبرداری کنیم. اوباما نیز که آرای یهودیان را طلب میکند در جمع «آییک» گفته است: من برای مقابله با ایران تلاش خواهم کرد چرا که امنیت تلآویو را مدنظر دارم و در این راه تمام گزینهها را حفظ خواهم کرد. «مککین» نیز در جمع مشابهی بر اقدام گسترده علیه ایران سخن گفته و در مواردی تاکید دارد که واشنگتن تقابل نظامی با ایران را به تلآویو واگذار نماید.
بررسی مواضع نامزدهای انتخابات آمریکا نشاندهنده آن است که اولا ایالات متحده اکنون در برابر ایران شکستهای سنگینی را متحمل گردیده بگونهای که کاندیداها تاکید دارند ایران بسیاری از منافع آمریکا در جهان را تهدید کرده است. در همین حال آنها اعتراف دارند که بدون تعامل با ایران نمیتوان بحرانهای خاورمیانه را حل کرد و لاجرم مذاکره با تهران برای فرار از بحران بویژه در عراق امری ضروری است. با تمام این تفاسیر آنچه مسلم است نفوذ گسترده لابی صهیونیست در سیاستمداران آمریکایی، این نامزدها را وادار میکند تا در جهت منافع رژیم صهیونیستی حرکت کنند لذا نمیتوان دگرگونی چندانی در سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران در آینده نزدیک مشاهده کرد هر چند که تمام نامزدها بر اصل لزوم تعامل با ایران اعتراف و ادامه تقابل را تکرار شکستها در برابر تهران در عرصه جهانی میدانند.