تاثیر باراک اوباما بر خاورمیانه

برگردان: علی‌رضا قربان‌پور
پیروزی باراک اوباما تصویر خیال مردمان سراسر جهان را به خود جلب کرده است و احتمالا تصویر ایالات متحده را که در دوران دولت بوش لطمه دیده بود ، ترمیم خواهد کرد. اولویت اول و مقدماتی او، اقتصاد ایالات متحده خواهد بود، اما خاورمیانه نیز در راس دستور کار سیاست خارجی وی قرار خواهد داشت، هم از حیث تعهدات سنگین امنیتی که ایالات متحده در این منطقه برخود تحمیل نموده است و هم به دلیل نقش محوری منطقه در بازار انرژی جهان.
اولین چالش در خاورمیانه مربوط به تصمیم وی نسبت به آینده اعزام نیرو به عراق خواهد بود. او همچنین نسبت به اتخاذ سیاست هایی جامع در قبال ایران و منازعه سرزمین های اشغالی فلسطین تحت فشار قرار خواهد گرفت و نیاز خواهد داشت شالوده ای جدید برای روابط آمریکا با دولت های خلیج فارس که بر میزان اهمیت آنها طی چند سال گذشته افزوده شده است، پایه گذاری کند.
در حالیکه اوباما از خروج 16ماهه نیروهای آمریکایی از عراق سخن می گوید، ناتو را تشویق به حضور در افغانستان می کند. این امر با سیاست کنونی همخوانی ندارد. در شرایط فعلی با توجه به وضعیت نه چندان روشن توافقنامه امنیتی آمریکا و عراق سوالات مختلفی که درباره آن مطرح است، بی شک نحوه برخورد و تعامل با عراقی ها می تواند یکی از اولین آزمونهای سخت فرا روی وی باشد.
توان وی در مسئله هسته ای ایران نیز به آزمون گذاشته خواهد شد. اوباما اعلام کرده است که طرفدار گفت وگو با ایران است، اما احتمالا بسیار محتاطانه برخورد خواهد کرد تا رویکرد وی از سرضعف تعبیر نشود. وی قبل از هر اقدامی با متحدان نزدیک آمریکا مذاکره خواهد کرد. آینده مناسبات دو طرف بستگی به رئیس جمهور ایران نیز دارد.
ماهی که اوباما پست خود را تحویل می گیرد، مجبور خواهد بود نسبت به نتایج انتخابات آتی اسرائیل نیز برآوردی داشته باشد. اگر لیونی از حزب کادیما نخست وزیر شود احتمالا شروع دوره جدیدی از دیپلماسی در روابط اسرائیل- سوریه و اسرائیل - فلسطین را شاهد خواهیم بود و گرنه خلاف آن رخ خواهد داد.
اوباما خواهان کاستن از وابستگی کشورش به منابع نفتی خاورمیانه است. با این وجود حداقل برای 8 سال آینده، ایالات متحده همچنان به وارد کردن مقادیر روزافزونی نفت و گاز طبیعی مایع از خاورمیانه ادامه خواهد داد، حتی اگر مصرف انرژی نیز در آمریکا محدود شود، نفت خاورمیانه تاثیر خود را خواهد گذاشت.
روی هم رفته این احتمال مطرح است که اوباما نمی تواند تغییر چندانی در خاورمیانه بوجود آورد.