ساختار حکومت در آمریکا (بخش چهارم)

علی حمزه‌پور
تهیه کنندگان قانون اساسی آمریکا در ابتدا در نظر داشتند کنگره، نهاد کلیدی درحکومت فدرال باشد. لذا در ابتدا، اعضای مجلس نمایندگان مستقیما توسط مردم انتخاب می شدند ولی رئیس جمهور، معاون او و نمایندگان سنا از چنین امتیازی برخوردار نبودند، قدرت طراحی و تصویب قوانینی به کنگره محول شده بود و رئیس جمهور مجری قوانین بود. سناتورهایی که ازایالات مختلف توسط مجالس آن ایالت ها انتخاب می شدند در کنار اعضای مجلس نمایندگان، کنگره را تشکیل می دادند و بخش اعظم قدرت را به صورت دسته جمعی در دست می گرفتند، اختیارات امروزی کنگره با خواسته نخستین قانونگذاران متفاوت است. در اوایل قرن نوزدهم کنگره رای به انتخاب مستقیم رئیس جمهور داد و از سال 1913 نیز سناتورها توسط مردم انتخاب شدند و به تدریج اختیار و اقتدار رئیس جمهور افزایش یافت تا جایی که موجب شکل گیری نظام ریاستی در آمریکا گردید، اما علیرغم این موضوع باید اذعان داشت که قوه مقننه در آمریکا هنوز از اختیارات بسیاری برخوردار است، کنگره ازدو مجلس تشکیل شده است. سنا که معادل مجلس لردها در انگلستان است و از 100 سناتور تشکیل می شود (هر ایالت صرف نظر از وسعت و جمعیت خود دارای دو سناتور است) و مجلس نمایندگان که معادل مجلس عوام در انگلستان است 534 نماینده دارد.
تعداد اعضای مجلس نمایندگان براساس جمعیت ایالت ها تعیین می شود لذا ایالت های بزرگتر و پرجمعیت تر نماینده بیشتری در مقایسه با ایالت های کوچکتر و کم جمعیت تر خواهند داشت و در مجموع تعداد آنها به 534 نفر محدود گردید و با افزایش جمعیت آمریکا بر تعداد نماینده های مجلس نمایندگان افزوده نخواهد شد بلکه رقم کل جمعیت آمریکا بر عدد 435 تقسیم شده و نسبت جدیدی به دست می آید که هر 10 سال یک بار تقسیمات کنگره ای مورد محاسبه قرار می گیرد.
وظایف کنگره
1- قانونگذاری:
کلیه قوانین باید به تصویب کنگره برسد و رئیس جمهور پس از تاکید کنگره آن را امضا خواهد کرد.
2- تصویب بودجه:
تصویب بودجه و هزینه های عمومی دولت از اختیارات انحصاری مجلس نمایندگان به شمار می آید که ابتدا در مجلس نمایندگان و سپس در مجلس سنا مورد بررسی، اصلاح و تصویب قرار می گیرد.
3- اعلان جنگ:
اعلان جنگ از اختیارات اعضای کنگره به شمار می آید و هرگونه اعزام نیروهای مسلح به خارج از مرزها باید به تصویب کنگره برسد.
4- تصویب پیمان‌های خارجی:
هرگونه پیمان و قراردادی که دولت فدرال با دولت های خارجی یا سازمان های بین المللی منعقد نماید باید به تصویب مجلس سنا برسد. کسب دوسوم آرای سناتورها در آن موارد ضروری است. اگر سنا از تایید پیمان سر باز زند، رئیس جمهور مجبور به تبعیت از تصمیم سنا است.
5- تایید مقامات دولت فدرال:
کلیه مقامات دولت فدرال جز رئیس جمهور و معاون وی، برای تصدی سمت های خود باید تاییدیه دوسوم سناتورها را کسب نمایند.
6- تایید قضات دیوان عالی فدرال:
پس از آنکه سنا افراد معرفی شده رئیس جمهور را برای ورود به دیوان عالی فدرال تایید نمود، تایید نهایی آن افراد به دوسوم آرای سناتورها نیاز دارد.
7- استیضاح رئیس‌جمهور:
رئیس جمهور یا هر یک از مقامات دولت فدرال اگر مرتکب تخلف قانونی شوند کنگره می تواند آنان را استیضاح نماید و پس از طرح موضوع در مجلس نمایندگان و پذیرش دوسوم آنان بر اتهام تخلف، موضوع به سنا ارجاع داده می شود و در آنجا دادگاهی تشکیل می شود که ریاست آن بر عهده رئیس دیوان عالی فدرال خواهد بود و در پایان اگر سناتورها با اکثریت آرا به محکومیت رئیس جمهور یا دیگر مقامات رای مثبت دهند آن فرد برکنار خواهد شد.
8- ابطال وتوی رئیس‌جمهور:
رئیس جمهور می تواند مصوبات کنگره را وتو نماید. اگر دوسوم اعضای هر دو مجلس در نشستی مشترک رای به ابطال وتوی رئیس جمهور دهند مصوبه کنگره لازم الاجرا خواهد بود.