رادیکالیسم

رادیکالیسم (Radicalism) در لغت از کلمه «رادیکس » در زبان لاتین که به معنای ریشه است، گرفته شده و لذا رادیکالیسم در لغت به معنی ریشه گرایی یا بنیادگرایی است اما در معنای اصطلاحی «رادیکال» صفتی است که به گروه ها ، افراد یا جریان هایی که خواهان تغییرات مبنایی و ریشه‌ای و فوری در اوضاع موجود هستند، اطلاق می گردد. رادیکالیسم در اصطلاح سیاسی آن، صرفا به فرم و قالب، یعنی میل به دگرگونی های ریشه ای و بنیادین داشتن، توجه می کند و دقتی درخصوص محتوای تاریخی- فرهنگی دگرگونی ها ندارد. براین اساس افراد و گروه هایی با محتواهای فکری و تئوریک مختلف را می توان رادیکال نامید، به صرف اینکه خواهان دگرگونی های مبنایی و زیربنایی در ساختارها و روندهای موجود سیاسی، اجتماعی و اقتصادی هستند. از این رو هم سوسیالیست های معتقد به تغییرات ریشه ای در ساختار نظام سرمایه داری لیبرال را می توان رادیکالیست و به تعبیر دقیق‌تر سوسیالیست های رادیکال نامید و هم لیبرالیست های مستبد تندرو و معتقد به لیبرالیسم کلاسیک و خواهان درهم شکستن ساختار اقتصاد مختلط و یا برخی حمایت های شبه سوسیالیستی از فقرا و محرومین در لیبرال : دموکراسی ها را به نوعی افرادی رادیکالی نامید. ظاهرا اصطلاح رادیکال را در ادبیات سیاسی غرب، برای اولین بار «چارلز جیمز فاکس» ذیل عنوان «اصلاحات رادیکال» در قرن نوزدهم به کار برد. در قرون 19 و 20، جریان های مختلف ایدئولوژیک، با گرایش ها و تعلقات متفاوت تئوریک و سیاسی- طبقاتی خود را رادیکالیست می نامیدند.
به عنوان مثال در انگلستان در مقطعی از اواخر قرن نوزدهم ، لیبرالی چون « جان استوارت میل» و یا افراد وابسته به نظام سیطره سرمایه داری نظیر «جوزف چمبرلین» و « دیوید لوید جرج» رادیکال نامیده می شدند، یا در فرانسه ، فردی مدافع وضع موجود عالم و حاکمیت سرمایه داران، یعنی «ژرژکلمانسو» که رهبر حزب جمهوریخواه رادیکال : سوسیالیست بود، رادیکال نامیده می شد. اما واقعیت این است که حزب کلمانسو نه تنها رادیکال بلکه حتی سوسیالیست نیز نبود و خود کلمانسو هم مرتجعی مدافع لیبرال- دموکراسی بود. در حالی که به نظر می‌رسد تعریف رادیکالیسم براساس فرم و قالب صرف و بدون توجه به محتوای تاریخی- فرهنگی آن دقیق نباشد. زیرا در واقعیت امر رادیکالیست کسی است که خواهان تغییرات بنیادین ، ریشه ای، ساختاری و انقلابی در نظام سلطه جهانی (نظام سرمایه داری و ساختار سیاسی دموکراسی لیبرال) می‌باشد و چون انجام انقلاب پیروزمند علیه سرمایه سالاری جز از طریق نفی کامل عالم مدرن ممکن نیست، بنابراین رادیکالیسم اصیل جز در صورت عبور از ساحت مدرنیته و زمینه سازی جهت تحقق عالم دینی امکان تحقق ندارد.