پارلمان‌های چهار کشور

هر کشوری برای تدارک زندگی اجتماعی افراد جامعه، برقراری نظم وامنیت، حفظ حقوق و آزادی ملت و اعمال حاکمیت، نیاز به قانون دارد و نهادی لازم دارد که وظیفه قانونگذاری را انجام دهد. اما شرایط برگزاری انتخابات، حق نامزدی افراد، مرجع برگزار کننده، شرایط رای دهندگان و انتخاب شوندگان، اکثریت نسبی یا مطلق بودن، یک یا دو مجلس بودن، تبلیغات و صحت انتخابات و صدها مسئله دیگر که در تشکیل پارلمان پیش می آید، در کشورهای مختلف متفاوت است.
1- سابقه برگزاری انتخابات در ایران به 97 سال پیش برمی گردد و از آن مقطع به این سو شاهد دو دوره متفاوت انتخاباتی و وضع قوانین بوده ایم. دوره قبل از انقلاب و دوره پس از انقلاب که در دوره اخیر طبق قانون اساسی مجلس شورای اسلامی وظیفه وضع قانون در تمام امور کشور را بر عهده دارد. رکن دیگر قوه مقننه یعنی شورای نگهبان وظیفه تایید ونظارت برقوانین از جهت عدم مغایرت با قانون اساسی و شرع اسلام را به عهده دارد.
2- قانون اساسی آمریکا اختیار انحصاری وضع قانون را به کنگره واگذار کرده است. کنگره آمریکا از دو مجلس سنا و نمایندگان تشکیل می شود. تعداد نمایندگان به تناسب جمعیت تعیین می شود البته شش ایالتی که جمعیت آنها به حد نصاب نمی رسد، هرکدام فقط یک نماینده دارند. تعداد نمایندگان 435 نفر است که این عدد ثابت می باشد اما هر ایالت صرف نظر از وسعت و تعداد جمعیت، دو نفر عضو در مجلس سنا دارد که جمع سناتورها یکصد نفرند. رهبر حزب اکثریت در مجلس نمایندگان به ریاست مجلس نمایندگان و معاون اول رئیس جمهوری به ریاست مجلس سنا برگزیده می شود. قانون گذاران آمریکایی کوشیده اند تا اختیارات قانون گذاری دو مجلس با هم برابر باشند. رئیس جمهور آمریکا با اینکه اقتدار منحصر اجرایی را دارد ولی به مجلس سنا هم حق داده شده تا قراردادهای دولت را تصویب کند یا در مورد انتصاب مقامات عالی کشور نظر دهد. اعلام جرم کنگره علیه رئیس جمهور از دیگر مکانیزم های کنترلی رئیس جمهور توشط کنگره است.
3- اما پارلمان فدراسیون روسیه مرکب از شورای فدراسیون و دومای دولتی است. شورای فدراسیون ترکیبی از نمایندگان دولت های عضو فدراسیون به اضافه یک نفر از ارگان نمایندگان و یک نفر از ارگان اجرایی است و دومای دولتی متشکل از 450 نماینده می باشد. دوره هر یک از دو مجلس چهارسال است. شورای فدراسیون در مهلت پنج روزه باید قوانین فدرال دومای دولتی را تصویب کند. درصورت رد مصوبه دو مجلس برای حل اختلاف کمیسیون سازش تشکیل می دهند و مصوبه به دوما برمی گردد. اگر دوما نظر شورای فدراسیون را نپذیرد و مجددا با دو سوم آرای دوما تصویب گردد، قانون پارلمان محسوب می گردد. به نوعی کمیسیون سازش وظایفی نظیر مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران و شورای فدراسیون کار ویژه ای شبیه شورای نگهبان ما دارند.
4- در انگلستان به موجب قانون اساسی غیر مدون آن، پارلمان مرکب از مجلس لردها و مجلس عوام و پادشاه است. مجلس لردها 926 عضو و مجلس عوام 630 نماینده دارد. تقریبا اعضای مجلس لردها را ملکه تعیین می کند ولی انتخابات مجلس عوام مستقیم و فردی بوده و هر حوزه انتخابیه یک نماینده به مجلس می فرستد. در انگلستان اقتدار ی فوق اقتدار پارلمان مشاهده نمی شود، پارلمان حق دارد در مورد هر موضوع و نیز هر یک از دستگاه های حکومت و حتی هر یک از افراد جامعه، هر نوع قانونی را وضع نماید.