تحول در پرتو هم‌اندیشی (بخش اول)

مهندس اکبر صفری
آنچه به عنوان گام اول در راه رسیدن به اهداف و آرمانهای مورد نظر در هر مسیری برداشته می شود برای ادامه کار از اهمیت و ارزشی خاص برخوردار است و حکم همان خشت اول در ایجاد یک دیوار مستحکم را دارد، لذا به تبع آن نیز گامهای دیگر از درجه ارزش و اعتبار برخوردار شده و در یک قالب خاص تعریف می شوند.
در این میان با توجه به اهمیت اجرای طرح تحول و تعالی در مجموعه سپاه و آثار ارزشمند و مبارک این طرح در پیکره عظیم سپاه و ضرورت حضور گسترده و با انگیزه آحاد کارکنان در رده ها و سطوح مختلف خدمتی و شغلی ، برگزاری سلسله جلسات هم اندیشی ، به عنوان زیرساخت های اساسی این طرح بزرگ ، آغاز شده است.
با توجه به شبهات و سوالات مطرح شده در اذهان بعضی از همکاران محترم و جو حاکم بر جلسات هم اندیشی گام اول را با بر پایه پاسخگویی به این سوال مهم و کلیدی بر می داریم که علل رویکرد مسئولان سپاه به اجرایی شدن طرح تحول و تعالی پس از سه دهه در سپاه چیست؟ خوانندگان عزیز به این موضوع توجه نمایند که آنچه بعنوان پاسخ در موارد زیر بیان می شود با هدف توجیه کم کاری یا رفع مسئولیت از شخص یا اشخاصی نیست بلکه نوعی کمک به پاسخگویی در برابر یک سوال و شبهه مهم و کلیدی است .
1- پاسخگویی به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی : هرچند بیانات مکرر و ارزشمند رهبر معظم انقلاب در ارتباط با حفظ ارزشها ، روحیات انقلابی و تحول در سپاه سخن امروز و دیروز نیست ، بلکه در ظرف زمانی بیش از یک دهه جای دارد ، اما احساس تکلیف مبنی بر پاسخگویی بر این مجموعه بیانات که با توجه به بصیرت و ژرف نگری ایشان نسبت به جایگاه ، برنامه ها و عملکرد سپاه مطرح می شود و برآوردن انتظاراتی که معظم له پس از انتصاب فرمانده جدید سپاه بر آن تاکید داشتند و نمونه ای از آن را به نحوی در مراسم اعطای درجه به سردار جعفری این گونه بیان فرمودند:«انتظار دارم پیشرفت روز افزون و تحول آمیز سپاه در همه ابعاد آن را در برنامه مدیریت و فرماندهی خویش برجسته سازید.» و از طرف دیگر نامگذاری دهه چهارم انقلاب به نام دهه پیشرفت و عدالت از سوی ایشان، در کنار راه اندازی حلقه های بحث و هم اندیشی که باز هم از ابتکارات رهبر معظم انقلاب است ، شرایط را به نحوی فراهم نمود که فرمانده کل سپاه را مصمم به برگزاری یک طرح جهادی در قالب هم اندیشی با محوریت آسیب شناسی این نهاد انقلابی، تحول و تعالی سازمانی و فردی و با هدف پاسخگویی به بیانات یک دهه رهبر معظم انقلاب در سپاه فراهم نماید و لذا در یک فراخوان بزرگ ، آحاد پاسداران را بار دیگر به لبیک گویی به بیانات رهبر و مقتدایشان در عرصه جهادی دیگری فراخواند که کجاییم و کجا می رویم؟
2- مطالعات راهبردی و تجربه سال های گذشته: انتصاب سردار جعفری به فرماندهی سپاه نشان از هوشمندی فرمانده معظم کل قوا دارد چرا که وی طی دو سال ، ریاست مرکز مطالعات راهبردی سپاه را بر عهده داشت. مرکز تازه تاسیسی که، مسئولیت مطالعات بر روی نقاط قوت و ضعف و چالش های پیش روی سپاه و تدوین برنامه های علمی را عهده دار بود و اکنون با اجرایی کردن آن برنامه ها می تواند موجبات پیشرفت بیشتر در سپاه پاسداران را فراهم کند. سردار جعفری که دو سال رئیس این مرکز بوده است و در واقع مسئولیتی تحقیقاتی و پژوهشی داشته ، بی شک به اهمیت دانش و تخصص در نیروهای سپاهی واقف است و از همین رو با رویکردی مبتنی بر علم و تخصص به مجموعه تحت امرش می نگرد. سرلشکر جعفری خود در اولین گفت و گویش هنگام تصدی ریاست مرکز مطالعات راهبردی، این مرکز را «مرکزی برای فکر کردن با فراغت خاطر از مسئولیت های اجرایی و مشرف بر مسائل و ماموریت های سپاه از طریق به کارگیری نیروهای فرهیخته سپاهی که پشتوانه بسیار ارزشمندی برای رشد و تعالی این نهاد خواهد بود»، خوانده بود.
3- حضور نسل سوم سپاه در حلقه های مدیریتی : گذر سه دهه از عمر سپاه، بطور طبیعی شرایط را به نحوی فراهم نموده که مدیران فعلی سپاه که از یادگارهای دفاع مقدس به شمار می روند و این نهاد انقلابی را از دالانهای تهدید و تنش تا به امروز حفظ کرده اند با هدف آینده نگری در عرصه مدیریتی سپاه و ترسیم چشم اندازی متناسب با اهداف و آرمانهای انقلاب و تربیت مدیران انقلابی ، نیروهای جوان سپاه را وارد حلقه های تصمیم گیری و عرصه های مدیریتی نمایند. لذا ضرورت و اهمیت این اقدام همراه با رفع شبهات و سوالات و همچنین پاسخگویی به بعضی مطالبات نسل سوم سپاه که مورد عنایات فرماندهی کل سپاه نیز می باشد، حقیقتی انکارناپذیر است که پایه ها و زیرساختهای آن بایستی با استفاده از فرصت موجود و در طرح مذکور پایه ریزی شود.
4- امکان بهره مندی از آرا و افکار کارکنان : فراهم نمودن یک تریبون آزاد برای حضور همه جانبه و بیان نظریات متنوع بصورت شفاف و صریح در لفافه ای از احترام و ادب از یک دیدگاه با هدف احیای امر به معروف و نهی ازمنکر در یک نهاد انقلابی که خود نشان از آزادی بیان و عقیده است، جای شکر دارد و از دید دیگر شنیدن این بیانات و نظریات همراه با پیگیری بصورت یک تکلیف از سوی فرماندهان در یک جایگاه هم سطح با سایر کارکنان ، علاوه بر اینکه زمینه یک همفکری را در مجموعه فراهم می نماید، امکان استفاده از اندیشه های افراد و احقاق بعضی مطالبات را نیز خارج از ضوابط پیچیده اداری برای پیشبرد سازمان و تحقق عدالت از زاویه های مختلف و در قالب یک برنامه مدون و هدفمند فراهم می سازد.
5- ضرورت بازخور مفید با هدف ارزیابی عملکردها : فراهم نمودن زمینه ای برای بیان انتقادات و پیشنهادات کارکنان در رده ها و سطوح مختلف خدمتی بصورت آزاد که در موقعیت ها و جایگاه های متفاوت با مشکلات و مسائل سازمان درگیر هستند و جمع آوری و تجزیه و تحلیل این نظرات و افکار که از روی دلسوزی و با هدف پیشرفت و اجرای عدالت در سازمان بیان می شود، می تواند بعنوان یک بازخور مفید از عملکرد مسئولان و مدیران سپاه در گذشته برای ارزیابی درون سازمانی و بعضاً برون سازمانی مورد استفاده قرار گیرد و آنان را برای ترسیم چشم اندازی مناسب با بکار گیری افکار و اندیشه های اعضا یاری نماید .
6- وجود آرامش نسبی پیش نیاز اجرای طرح : قطعاًً اجرای یک طرح فکری و اندیشه محور و فراهم نمودن زمینه و شرایط ایجاد یک اتاق فکر برای کارکنان و مدیران و شنیدن این نظرات و بررسی و آنالیز دقیق آنها نیازمند بستر مهمی به نام آرامش می باشد و آن هنگامی فراهم می گردد که مجموعه سپاه درگیر چالشها و تنشهای بزرگ و تهدیدزا در راستای موجودیت انقلاب و منافع ملی کشور نباشد. در دهه های گذشته سپاه ، نهال نوپایی بود که درگیر تهدید بزرگی همچون جنگ هشت ساله بود و در ادامه همراه با رشد این نهال نو پا، موضوعات دیگری همچون سازندگی کشور و بعضی مسائل سیاسی داخلی و... مطرح گردید به نحوی که شرایط لازم برای اجرای این طرح بزرگ در سپاه فراهم نگردید. اما امروز به برکت وجود یک آرامش نسبی در داخل کشور و عدم وجود سایر موانع و چالش ها برای درگیر کردن این نهاد انقلابی و مشغله های ذهنی مدیران و در راس آن وجود یک فرمانده با آن شرایط ذکر شده ضمن وجود شرایط بهتری نسبت به گذشته ، امکان نتیجه گیری بهتر نیز از اجرای طرح مذکور وجود دارد .