سناریوهای محمود عباس برای حفظ قدرت

مهدی یزدان پناه
تحولات فلسطین در هفته های اخیر ابعاد جدیدی به خود گرفته است که می تواند در آینده آن و کل منطقه تاثیرگذار باشد. تشدید محاصره غزه و حملات گسترده صهیونیست ها به این منطقه، روند اتحاد ملی و حل اختلاف ها میان گروه های فلسطینی در حالی اساس این تحولات را تشکیل می دهد که اقدامات محمود عباس ( ابومازن) برای حفظ قدرت به امری قابل تامل مبدل شده است. براساس قانون اساسی فلسطین، ابومازن ژانویه 2009 باید از ریاست تشکیلات خودگردان کناره گیری نماید. هر چند بسیاری از گروه های فلسطینی و از جمله طیف هایی از جناح «فتح» خواستار کناره گیری ابومازن از قدرت براساس قانون اساسی و نیز به دلیل عدم توفیق در پی گیری خواسته های ملت فلسطین می باشند، اما ابومازن بر ادامه حفظ قدرت خود تاکید می کند. در این چارچوب وی با برگزاری نشست درون گروهی در «ساف» به طور یک جانبه ریاست خود بر تشکیلات خودگردان را یک سال دیگر تمدید کرد. در بررسی سیاست های ابومازن برای حفظ قدرت می توان به چند نکته اشاره کرد که بعضا چالش هایی را برای فلسطینیان ایجاد کرده است.
1) برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی و ریاست تشکیلات خودگردان از جمله سناریوهای ابومازن برای حفظ قدرت است. برخی ناظران سیاسی بر این عقیده اند که ابومازن با برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی عملا انحلال دولت اسماعیل هنیه را اعلام کرده و به دولت موقت سلام فیاض مشروعیت می بخشد. آنها بر این عقیده اند که این اقدام با توجه به محاصره غزه و بازداشت بسیاری از رهبران مقاومت احتمال افزایش آرای اعضای فتح در پارلمان را بیشتر می سازد . این شرایط می تواند محرکی برای حفظ قدرت ابومازن باشد. از سوی دیگر ابومازن امیدوار است تا با طرح انتخابات زودهنگام پارلمانی و در واقع عدم اجرای آن ، رضایت گروه های فلسطینی را برای پذیرش تمدید دوران ریاست خود بر تشکیلات خودگردان کسب کند. با توجه به نارضایتی مردم فلسطین از ابومازن، ناظران سیاسی هدف ابومازن از طرح انتخابات زودهنگام را کنار آمدن گروه های فلسطینی با تمدید دوره ریاستش ارزیابی می کنند.
2) محور دیگر سیاست های ابومازن را تشدید فعالیت دستگاه های امنیتی تشکیل می دهد. در حالی که پیش از این نابلس، جنین و الخلیل در اختیار این نیروها بود اکنون بیت لحم نیز به آن افزوده شده است. گروه های فلسطینی بر این عقیده اند که این روند از یک سو برای نمایش اقتدار تشکیلات خودگردان است و از سوی دیگر بازداشت مخالفان ابومازن تا راهکاری برای حفظ قدرت وی باشد.
3)امتیازگیری از رژیم صهیونیستی در روند مذاکرات از دیگر اهداف ابومازن برای جلب نظر فلسطینی ها است. با توجه به بحران غزه و حملات صورت گرفته به کرانه باختری ، ابومازن در دیدار با مقامات رژیم صهیونیستی امتیازاتی چون آزادی زندانیان ، پایان یافتن حملات به فلسطینیان بویژه از جانب افراطیون در اراضی اشغالی 1967 و 1948 ، کمک های نظامی و اقتصادی برای بازسازی و توسعه کرانه باختری و ... را دریافت می کند. هدف نهایی این اقدمات کاهش رنج های مردم فلسطین و کسب رضایت نسبی آنان از روند سازش و در نهایت پذیرش تمدید ریاست ابومازن بر تشکیلات خودگردان است.
4) بهره گیری از کمک های خارجی بویژه از جانب آمریکا و اعراب از دیگر راهکارهای ابومازن است. با توجه به اهمیت روند سازش در فلسطین برای کشورهای غربی و عربی، ابومازن با تکیه بر اصل شکست مذاکرات در صورت نبود وی و نیز ایجاد این اصل که با رفتن وی گروه های مقاومت بر تشکیلات خودگردان مسلط می شوند، سعی دارد تا رضایت بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای برای حفظ قدرت را جلب نماید.
در مجموع می توان گفت که بخشی از تحولات فلسطین را سیاست های ابومازن برای حفظ قدرت تشکیل می دهد که براساس آن بسیاری از مولفه های سیاسی و نظامی در حال شکل گیری است. برخی ناظران سیاسی بر این عقیده اند که همزمانی تحرکات رژیم صهیونیستی علیه مقاومت در غزه با فعالیت نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان در کرانه باختری برای بازداشت حامیان حماس، اقدامی هماهنگ برای حفظ قدرت ابومازن می باشد. با تمام این تفاسیر می توان گفت: که سناریوهای ابومازن برای حفظ ریاست بر تشکیلات خودگردان در شرایط کنونی بحران های جدیدی را برای فلسطین به همراه دارد که بخشی از آن ادامه درگیری های داخلی میان گروه های فلسطینی است که بارها از جانب حماس نسبت به آن هشدار داده شده است.