پست مدرنیسم

بسیاری از اندیشمندان فلسفه و سیاست معتقدند که دوره مدرنیسم (نوگرایی) به انتها رسیده و دوران جدیدی به نام پست مدرنیسم (Post - Modernism) که به فارسی به پسانوگرایی و مابعد تجدد ترجمه شده، آغاز شده است. پست مدرنیسم گاه به عنوان یک دوره مطرح است و گاه به عنوان نوعی شناخت و معرفت. اصطلاح پست مدرنیسم اولین بار توسط «فردریکو داونیس» به کار گرفته شد و آغاز رواج این اصطلاح به دهه 1960 برمی گردد. در اواخر این دهه معماران نوگرا اصول متداول و پذیرفته شده در شیوه های بین المللی معماری را رد کردند.
این موج نو از معماری به هنرها و سایر جنبه ها و حوزه های اندیشه و تفکر و نگرش ها سرایت کرده که به طور خلاصه می توان این جنبش را نوعی گسست از سنتها و نادیده انگاشتن میراثهای گذشته و تاریخ و نفی پیشینه ها و ارزشهای آنان تعریف کرد. پست مدرنیسم پس از شورش های دانشجویی در سال 1968 در پاریس و سیل مطالبی که در زمینه های مختلف نوشته شد، به مرحله تعیین کننده ای رسید. نفی صریح ارزش هایی که قرنها بر اندیشه و فرهنگ غرب مستولی بود، طلیعه دار جنبش شد. دهه 1970 دهه انتقال قطعی از مدرنیسم به پست مدرنیسم است. در نگاه پست مدرنیستی جهان مجموعه ای از تعدادی واحد سیاسی مستقل با حد و مرز مشخص نیست بلکه گستره ای از شماری نقطه و محل است که عصر رسانه ها حد و مرزهای فرهنگی آن را برداشته یا در شرف برداشتن است. نظریه پردازان پست مدرنیست می گویند، واحد ملی، سیاست های ملی و شیوه های ملی گرایانه هنوز در برخی نقاط جهان باقی است اما همه آنها بدون استثنا دستخوش بحرانها شده، رو به زوال و نیستی می روند.
اندیشه و دیدگاه های پست مدرنیستی با معارضه های جدی روبه رو شده است. متفکرانی در جهان به ویژه آن دسته از کشورهایی که پیشینه کهن فرهنگی و تمدنی دارند و تمدن غرب را تمدن برتر نمی دانند، ایرادهای اساسی به آن وارد کرده اند. بنا به برآورد آمار هم اکنون حدود چهار پنجم جمعیت جهان در دنیای غیرغربی زندگی می کند. سه میلیارد نفوسی که در کشورهای کهنسال و دیرینه بلاد اسلامی، تمدن چین و هند و دیگر کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی زندگی می کنند، عملا از محدوده تفسیر پست مدرنیستی بیرون می مانند.
همچنین براساس واقعیت های موجود، بیشتر مردم جهان و همه ساکنان کشورهای فقیر و محروم به روش های مختلف قربانیان نظامها و روش هایی هستند که عصر مدرن و پست مدرن به کمک ابزارهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و علمی و فنی که در تمدن غرب تکوین یافته و در اختیار کشورهای غربی بوده، مصالح و مقتضیات خود را به آنان تحمیل کرده است.
پست مدرنیست تفسیر دوره ای از تمدن غرب است که به زعم عده ای به مرحله زوال و انحطاط و به گمان عده ای دیگر به مرحله تغییر دیدگاه ها و دگرگونی نظام ارزشها رسیده و یا روش جدید و چهره جدید غرب استعمارگر است. بحث پست مدرنیسم در آمریکا به نوعی بحث کاربردی و فنی تبدیل شده و در نشریات مختلف تخصصی صحبت بر سر تعمیم و کاربرد اصول و روح پست مدرنیستی در سراسر دنیاست و در واقع عملکرد حکومت آمریکا نیز ناشی از چنین تفکر و اندیشه ای است.