تاخیر در دور چهارم مذاکرات

دکتر حسین علایی
دور چهارم مذاکرات سه جانبه ایران، عراق و آمریکا قرار بود در هفتم دی ماه سال جاری برگزار شود، اما بنا بر گفته مقامات عراقی، این مذاکرات به دلیل مشکلات فنی که مربوط به تعیین زمان این اجلاس است از سوی آمریکا و ایران به تأخیر افتاده است.
سفر اخیر بوش رئیس جمهور آمریکا به فلسطین اشغالی و اظهار نظر وی در کنار اولمرت رئیس رژیم صهیونیستی، مبنی بر اینکه «ایران تهدید بوده است، تهدید هست و تهدید خواهد بود» شرایطی را فراهم آورده که جمهوری اسلامی ایران، احساس می کند که هدف دولت آمریکا از نشست و مذاکره با ایران، فقط استفاده از ظرفیت و نفوذ جمهوری اسلامی برای حل مشکلات و مسائل خود در صحنه عراق می باشد و بنا ندارد تا این گفتگوها را تبدیل به مذاکرات دو جانبه ای برای حل ریشه ای مشکلات عراق و مسائل دو کشور بنماید.
وزیر خارجه عراق دستور کار این مذاکرات را به شرح ذیل اعلام نموده است:
1- کنترل شبه نظامیان
2-همکاری در مبارزه با شبکه های تروریستی
3-جلوگیری از قاچاق اسلحه، پول و افراد، از مرزهای عراق
4-نظارت بر مرزهای دو کشور
5-بررسی برخی موضوعات دیگر که با ثبات عراق در ارتباط است
با مروری بر دستور کار جلسه دور چهارم مذاکرات ایران و آمریکا به نظر می رسد که دولت آمریکا تمایلی ندارد تا مسئله اخراج منافقین از عراق، عدم اجازه به گروه مسلح پژاک برای استفاده از خاک عراق علیه ایران، آزادی همه اتباع ایرانی، به ویژه دیپلمات های در بند در زندانهای آمریکایی در عراق و نیز امنیت زائران و اتباع ایرانی در کشور عراق و همچنین چگونگی پرداخت غرامت های جنگ تحمیلی از سوی دولت عراق به ایران را در این گفتگوها مورد بحث و بررسی قرار دهد. بنابراین به روشنی آشکار است که در چنین وضعیت و شرایطی که از یک سو رئیس جمهور آمریکا، ایران را خطر و تهدید اصلی خاورمیانه تلقی و معرفی می نماید و از سوی دیگر به دنبال استفاده از حداکثر توان و نفوذ ایران برای حل مشکلات خود در فضای خاورمیانه می باشد، شرایط مناسبی برای پیشرفت مذاکرات در وضعیت کنونی بین دو کشور به وجود نمی آید، پس با توجه به نکات فوق به نظر می رسد که شیوه مناسب، برای خروج از چنین حالتی، آن است که دولت آمریکا به صورت واقعی در سیاست های جاری خود در برابر جمهوری اسلامی ایران تجدید نظر کرده و راه را برای توسعه ثبات و امنیت در خاورمیانه و به ویژه در صحنه عراق فراهم آورد.
آنچه مشخص است حاصل چهار سال حضور گسترده نظامی آمریکا در عراق تا کنون برای این کشور جز ناامنی و بی ثباتی، قتل و کشتار حدود 200 هزار نفر از غیرنظامیان عراقی و آوارگی بیش از چهار میلیون نفر از مردم عراق و یتیم شدن حدود 900 هزار کودک عراقی و بیکاری بالای 40 درصدی را به ارمغان نیاورده است و طبیعتاً کمک ایران برای حل مشکلات دهشتناک مردم عراق که پس از اشغال این کشور به وجود آمده، نیز نمی تواند دولتمردان آمریکا را از باتلاق خودساخته نجات دهد.