یورش به عقبه ناتو

گروه بین الملل - ندا بهارى: حمله اخیر طالبان به کاروان کامیون هاى تدارکاتى ناتو و امریکا که به فاصله ۱۰ روز از حملات بمبئى انجام شد، در نگاه ناظران مهم ترین رویداد نظامى سال ۲۰۰۸ در جنگ افغانستان است.
اهمیت این رویداد در این است که بر اساس راهبردى تازه و با هدف گشودن جبهه اى در عمق پاکستان جهت مبارزه با نیروهاى امریکا و غرب صورت گرفته است. تقریباً ۲۰ ماه قبل بود که بیت الله محسود رهبر «تحریک طالبان» در گفت و گویى با خبرنگاران وعده داد تا پایان سال ۲۰۰۸ گذرگاه خیبر را که محل عبور کامیون هاى تدارکاتى ناتو و امریکا براى رسیدن به افغانستان است، مسدود خواهد کرد. در آن زمان این گفته چندان مورد توجه قرار نگرفت تا این که اندکى بیش از یک ماه قبل هنگامى که اوباما استراتژى خود را براى افغانستان اعلام مى کرد، اعتراف کرد که هشدارهاى مهمى را درباره جنگ افغانستان دریافت کرده است و بر این اساس چاره اى جز اعزام نیروهاى بیشتر به افغانستان نیست.
پس از این حکیم الله محسود یک رهبر ناشناخته طالبان دقیقاً از گذرگاه خیبر نام برد و گفت اگر ناتو و امریکا دست از سیاست هاى خود برندارند، در گذرگاه خیبر با آنها مواجه خواهند شد. به این صورت راهبرد جدید دو طیف اپوزیسیون مسلح افغانستان و پاکستان تحت عنوان «حمله به عقبه ارتش ناتو» در ناحیه پیشاور به اجرا درآمد.
در نخستین بیانیه طالبان محلى پاکستان اعلام شد که «حواس خود را بر یک چیز متمرکز کرده ایم و آن این که هیچ تجهیزاتى از نیروهاى ناتو و امریکا نباید از گذرگاه خیبر عبور کند». بلافاصله پس از آن ۱۴ کامیون ناتو مورد حمله قرار گرفت و در ۳ روز گذشته نیز ۲۱۳ کامیون دیگر این نیروها در آتش قهر طالبان سوخته و نابود شده اند. اما نکته حائز اهمیت این است که استراتژى «حمله طالبان به عقبه ناتو» با موج سرکوب شبه نظامیان کشمیر و پاکستان توسط ارتش پاکستان همزمان شده است، لذا به نظر مى آید که این حملات در عین انهدام تیم ترابرى ناتو، ارتش و دولت پاکستان را به چالش کشیده است.
در روزهاى گذشته دولت پاکستان تلاش بسیارى براى قلع و قمع لشکر طیبه که از متهمان حملات بمبئى شناخته شده اند، آغاز کرد و حتى زکى رحمان الاخوى، فرمانده عملیات مسلحانه لشکر طیبه را دستگیر کرد. در چنین فضایى وقتى پیشاور آماج حمله قرار مى گیرد، این تصور به وجود مى آید که دولت پاکستان هیچ کنترلى بر مناطق شمالى کشورش ندارد.
با این حال به باور ناظران، راهبرد جدید شورشیان طالبان اهدافى فراتر از زیر سؤال بردن حکومت پاکستان را دنبال مى کند، با این حمله آنها وارد جنگ تمام عیار با امریکایى ها شده اند.
چنان که یک کارشناس پاکستانى گفته است، با حادثه پیشاور طالبان مى خواهند افغانستان و پاکستان را براى اوباما مشابه عراق براى بوش کنند.
به گفته این صاحبنظر طالبان با بستن جاده ترانزیت به روى ناتو، کارى را انجام داده اند که حتى القاعده عراق نیز از عهده آن بر نمى آمد. ارتش امریکا در عراق با استفاده از خاک کویت تجهیزات را به پایگاه هاى نظامى خود منتقل مى کند و در افغانستان نیز با استفاده از خاک پاکستان.
اما شرایط اجتماعى و اقلیمى پاکستان و نفوذ طالبان و القاعده در قبایل شمالى این کشور باعث شده است طالبان بتوانند به راحتى بر گذرگاه خیبر که در فاصله ۴۰ مایلى افغانستان قرار دارد، تسلط پیدا کنند. آنها با استفاده از همین نفوذ توانستند یک ماه قبل ۲۴ کامیون را ربوده و نابود کنند و حالا هم حوادث این هفته را براى ناتو که بشدت بابت آنها نگران شده است، رقم بزنند.
زیرا این گذرگاه حکم ستون فقرات را براى ارتش ناتو و امریکا در افغانستان دارد و بدون آن ۶۰ هزار نیروى خارجى که قرار است ۲۰ هزار نفر به آنها افزوده شود، تبدیل به عناصرى دست و پا بسته خواهند شد.
پیش از این برخى از سران ناتو از بروز چنین اتفاقى ابراز نگرانى کرده و گفته بودند که اگر دولت اسلام آباد به هر دلیلى خاک خود را در اختیار آنها قرار ندهد، چگونه باید تجهیزات لازم را به افغانستان برسانند. این نگرانى اکنون جامه عمل پوشیده است، طالبان با بستن جاده هاى ترانزیتى حتى مى توانند حملات موشکى امریکا به خاک پاکستان را هم متوقف سازند.
وضعیتى که انهدام صدها کامیون تدارکاتى ناتو به وجود آورده، ناتو و امریکا را به جاى بحران بمبئى درگیر مسئله دیگرى به نام خطوط مواصلات جنگ افغانستان کرده است، لذا به نظر مى رسد اوباما در ورود به بحران افغانستان با وضع تازه اى روبه رو خواهد شد و زمستان امسال بر خلاف سال هاى قبل براى طالبان زمستان آرام و کم تحرکى نباشد.