نگاهى عمیق به یک موضع سطحى

سیامک باقرى
«ریچاردآرمیتاژ » معـاون وزارت خـارجى آمریکا در نشست اخیر کمیـتـه روابط خارجى کنگـره آمریکا اظهار داشت ::» ما آماده ایم در خصوص منافـع مشترک ، مذاکرات محدودى با دولت ایران داشته باشیم «و به دنبال آن » مک کلان «سخنـگـوى کاخ سفید نیـز اعـلام کـرد ::» آنچـه آرمیتاژ ـ مـعـاون وزیـر امورخارجه آمریکا دربـاره روابط با ایـران بیان کرد، سیاست دولـت واشنگتن است.«
1) تحلیل محتواى سخنان آرمیتاژ در کنار مواضع سایر مقامات آمریکا، نشان مى دهد که تغییر لحن و موضع جدید آمریکا دقیقا متاثر از شرایطى است که آمریکا در عراق گرفتار آن شده است زیـرا » رامسفلد «وزیر دفاع آمریکا در آخرین موضعگیرى خود به صراحت به ناکامى پنتاگون از مهار عملیات علیه سربازانشان و برقرارى امنیت در عراق اعتراف کرد و در همین راستا، بوش نیز عاجـزانه از ایران و سوریه خـواسته بـود تا مرزهاى خـود را براى ورود عناصـر القاعده ببندند .
در هر حال در کنار مسـائـل فـوق ، موضوع حضور آمریـکـا در عـراق به چالش هاى سنگین میان دولتمردان آمریکا تبدیل شده است و برهمین مبناست که آرمیتاژ ضمن رد عادى سازى روابط با ایران مى گوید، تنها مایل است بحث و تبادل و نظر چند جانبه در زمینه محـدودى مانند موضوع عراق و افغانستان آغاز کنند .
2) از سوى دیگر سخنان آرمیتاژ ناظر بر متقاعدسازى کمیته روابط خارجى آمریکاست و اخذ مجوز براى شروع مذاکرات که منافع آنهـا را تامین نماید؛ زیرا پس از حمله نیروهاى آمریکایى به عـراق مذاکرات محدودى در ژنو آغاز شده بود که با کنار زده شدن زلمى خلیل زاد از رهبرى تیم مذاکره کننده آمریکا به سرعت متوق شد .انتقادات شدیـدى که توسط نئومحافظه کـارانى مانند مایکل لیدن ، سام بـراون بک در این خصـوص بر وزارت خـارجه آمریکا وارد شد .مهمتری نعامل قطع مذاکـرات بود .
اما در حال حاضر عـلاوه بر شرایط گفته شده ، مـوضوع دیگرى که در تقویت تیـم آرمیتاژ مؤثـر واقع شد، توافق ایران با سه کشور اروپایى در زمینه فعالیت هاى هسته اى ایران مى باشد .
3) مواضع آرمیتاژ به هیچ وجه مبناى سیاست خارجى کاخ سفید محسوب نمى شود؛ زیـرا تیم آرمیتاژ یکى از جریانـات حاشیه اى در سیاست خـارجـى آمریکـا بـه ویـژه پس از حادثـه 11 سپتامبر است .جـریـانـى کـه مـعـروف بـه نئومحافظه کاران آمریکا هم اکنون مسلط بر کاخ سفید است .این جریان در برخورد با ایران دوگونه فکر مى کنند . دسته ا ى مـعتقد به تـقویت جنبش اجـتماعى
و تحـول از درون است ؛ این دسته از همین زاویه به جایزه صلح نوبل شیرین عبادى نگاه مى کنند و در نشست اخیر کمیته روابط خارجى آمریکا، مطلع سخن اکثر حاضرین در آن بود . در همین راستا خانم » جیلیـان بـرنز «مسئول بخش امور ایـران در وزارت خارجه آمریکا چندى پیش ضمـن تـرسیم نقـش رادیو فردا، صداى آمریکـا و سایت تارنما در جهت تحول سازى داخل ایران مدعى شد که مشغول مطالعه پیرامون مؤثرترین راه براى وارد کردن ایـران در طرح خاورمیانه آمریکا هستند . دسته دوم نیز کسانى اند که معتقد به اقدام نظامى اند .آخرین دیدگاه این طی ، عملیات علیه تاسیسات هسته اى ایـران بود که توسط گـرشت و پل و لفوویتز مطرح شده بود .