غدیر و مردمسالاری دینی/سید مرتضی نبوی

بصیرت: حادثه غدیر از این نظر بسیار مهم بوده که سرنوشت سیاسی ‌آینده مسلمانان و موحدان را به روشنی ترسیم کرده است . شاید به همین دلیل بود که خداوند بعد از این واقعه فرمود : “امروز کافران از دین شما (ایجاد انحراف و اخلال در آن ) ناامید شدند پس شما از آنها نترسید بلکه از من بترسید .امروز دین خود را برای شما کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام گردانیدم.”(1)
پیام غدیر از نظر خدای سبحان آن چنان خطیر و موثر بود که حج یعنی اجتماع جهانی اسلام و اطراف مکه یعنی مرکز ارتباطات مسلمانان را به عنوان زمان و مکان ابلاغ آن پیام ماندگار به عموم مردم انتخاب کرد. خدای حکیم رساندن شفاف و تمام و کمال پیام غدیر را به مردم به گونه‌ای که جای تردیدی برای احدی باقی نگذارد در یک کفه و همه رسالت‌های دیگر پیامبر خاتم را در کفه دیگر قرار داد و فرمود : “اگر این پیام (پیام غدیر) را نرسانی [در حقیقت] رسالت و ماموریت خود را به انجام نرسانده‌ای.”(2)
ابلاغ این پیام آنچنان آینده تاریخ سیاسی بشریت را روشن می‌کرد که عده‌ای بر آن شدند به هر قیمت جلوی آ‌ن را بگیرند اما خداوند امنیت پیامبر عظیم الشان خود را بر عهده گرفت و از او خواست پیام غدیر را به عموم مردم برسانند. (3)
بنده بر این باورم که پیام سیاسی غدیر ، مردمسالاری دینی است . چرا ؟
سیره و زندگانی سیاسی علی علیه‌السلام این مسئله را به خوبی به اثبات می‌رساند. مردم بعد از رحلت جانگداز رسول اعظم خدا (ص) با علی (ع) بیعت نکردند و سراغ دیگران رفتند . علی (ع) و بویژه فاطمه(س) دختر معصوم رسول خدا (ص) برای اثبات شایستگی و مشروعیت الهی حضرت علی برای امامت و رهبری سیاسی امت اسلامی تلاش بسیار کردند اما این سعی در کوتاه مدت به نتیجه نرسید. امت رهبران دیگری را انتخاب کردند و علی علیه السلام در حد ضرورت همکاری و جامعه اسلامی و نظام سیاسی را از خیرخواهی‌ها و مشورت‌های خود بی‌نصیب نفرمود .
بعد از عثمان مردم یکپارچه سراغ علی (ع) رفتند و با اصرار با او بیعت کردند و اینک امامت و رهبری سیاسی علی (علیه‌السلام) بر جامعه اسلامی تحقق پذیرفت . علی‌(علیه‌السلام) که تا دیروز از مشروعیت الهی برخوردار بود، داناترین مردم به کتاب و دین خدا بود و عادل‌ترین مردم و از خطا و عصیان مصون و معصوم بود اینک از مشروعیت مردمی یعنی پذیرش و اقبال امت هم برخوردار شد و این است مردمسالاری دینی (همان چیزی که خدای علیم در غدیر برای بندگان خود پسندید و به آن رضایت داد.)
در مردمسالاری دینی مردم تصمیم می‌گیرند منتهی تصمیمات خود را بر ارزش‌های الهی یعنی وحی ، علم، عدل ،آزادی ،‌دانایی و تقوا استوار می‌سازند.
هنگامی که علی (ع) بیعت را پذیرفت پیمان خود را با مردم بر کتاب خدا و سنت رسول استوار ساخت. مفهوم این پیمان این است که رهبری اسلامی هم پاسخگوی امت و هم پاسخگوی خدا بر اساس معیارهای وحی و سیره رسول خدا (ص) است . علی(ع ) همان‌گونه که در نهج‌البلاغه به مالک سفارش می‌کند هم طالب رضای خدا و هم به دنبال جلب رضایت عامه مردم است و این چهره‌ زیبای مردمسالاری دینی است .
امامت امت به خدا و به خلق خدا خیانت نمی‌کند، چون عادل است .
پی‌نوشتها:
-1 سوره مائده، آیه 3 -2 سوره مائده، آیه 67 -3 سوره مائده ،آیه 67