مذاکره اشغالگر

باید پذیرفت که شارون بخوبى بر امـواج مـنـطـقـه اى حـاصـلـه از حـمـلـه بــه عراق و سرنگونى صدام سوار شده و از آن نیـز بهـره وافر جسته اسـت و نـه تـنـهـا و رویـکـردهاى آشتـى «محمـود عباس » جویانـه وى را به کنـار زده ، بلکه نقـشـه راه و همه امتیازات امنیتى و سیاسى آن را نیز زیرپـاى گـذاشـتـه اسـت .شـارون معتقد است ، فـقـط بـا قـدرت و اعمـال زور مـى تــوان صـلـح و امـنــیــت را بـراى جامعه صهیونیستى به ارمغان آورد .لذا قـــبـــل از ایـــنـــکـــه بــــه دنــــبــــال پــــذیــــرش رویکردهاى مصالحه جویانه در طـرف فـلـسـطـیـنـى بـاشــد، بــه دنــبــال حــضــور مقتدرانه در صحنه هاى امنیتى ـ نظامى و سـرکــوب فـلـسـطـیـنـى هـا و تــحــمــیــل دیدگاههاى سیاسى یکجانبه از موضع قدرت مى باشد .
در حـقـیـقـت در سـایـه فــضــاى سنگین امنیـتـى و سـیـاسـى تـحـولات عـراق، شـارون بـه خـوبـى سـیـاسـت تـرورهـاى هـدفــمــنــد، اقـدامـات و حـمـلات نـظـامـى گـسـتـرده و گـاهـى کلاسیک و بـلـوکه کـردن هـرگونه افـق سـیـاسـى ، سـیـاسـتـهــاى ریــشــه اى صهیـونیستـى را در قالب اجراى دیـدار امنیتى و گسترش شرکتها و سیاستها و تدابیر مهاجـرت ساز براى فلسطینى ها عمل کرده است .
ولى با پیـچـیـده تـر شـدن اوضـاع امنیتـى در عـراق و افزایش هزینـه هـاى مالى و جانى آمریکا در این کشـور کـه حاصل مقاومت هاى طرفداران صدام و گـروهـهـاى اسـلامـى افــراطـى ، بـا امــتــدادهــاى مــنــطــقــه ایـــســـت ، شاخص هاى صحنه سیاسـى ـ امنیتى منطقه دگرگون شده و روندهاى جدید نیز آغاز گردید . در صحنـه داخـلـى فـلـسـطـیـن ، عرفات به ارتقاى موفقیت خود پرداخته و بار دیگر به عنوان عنصر تعیین کننده در صحنـه منطقه اى و جـهـانـى بـراى پیشبرد هرگونه طرح سیاسى مورد توجه قرار گرفت . گروههاى فلسطینى نیـز بـا مـهـار فشارهاى امنیتى رژیم صهـیـونیستـى و ترورهاى هدفمند آنـان ، بـه سـطـح بـا ثباتى براى استمرار انتفاضه و اقدامات تلافى جویانه دست یافتند .
در سطـح مـنـطـقـه ، افـزایـش مـوج انـتـقـادات و مخالفت هاى ضدآمریکایـى و ارتقاى کمى و کیفى خسـارتهاى آمریکایى در عراق و ناکامى آنان در تامین پوشش و حـمـایـت هـاى مـشــروعـیـت بـخـش بین المللى و مالى که نقطه اوج آنان در قطعنامه 1511 شوراى امنیت سازمان ممل و کنفرانس مادریـد بود، در واقع سرآغاز یک مرحله جدید در تحـولات عراق و تعامل آمریکا را نشان مى دهد . در هـر حـال آمـریـکـا هـم بــایــد هزینه هاى سـیـاسـتـهـاى شـارون را در کشتـار و سـرکوب مردم فلسطـیـن (در داخل و خـارج فلسطـیـن و مـنـطـقـه ) بـپـردازد و از سـوى دیگـر بـراى حـفـظ حداقل دستآوردهاى ممکن در عراق و کاهش هزینه ها و چالش هاى منطقه اى و جهانى ، ناچار است تا سقفى بـراى سیاستهاى افراطى و غیرانسانى شارون اعمال نمایـد .
بـا وجـود اینکه مسـالـه انتخابات ریاست جمـهـورى آمریکا، ضرورت مدارا با صهیـونیست هـا را در دسـتـور کـار هـمـه کـانـدیــداهــا قـرار مى دهد، جامـعـه صـهـیـونیسـتـى نـیـز بواسطه مشکلات امنیتى و اقتصادى و فشـارهاى مالى به نقـطـه اى رسیده کـه تحمل استـمـرار سیاستهـاى شـارون را دشوار مى دانـد و مـوج مخالفـت هـا و اعـتــراضـات جـدیـد در بـخـش هــاى مختل سیاسى و اجتماعى حاکى از ایــن بــى ثــبــاتــى داخــلــى در رژیــم صهیونیستى است . بـدین تـرتـیـب فقـدان امـیـد و افق سیـاسى قابل قـبول در کنـار اقدامات و برنامه هایى سرکـوبگرانه شارون موجب شده است تا رویکردهـاى مستقل براى پیـگیرى راه حـل هاى سیاسـى نیز فـعال شده و شارون را با چالش دیگرى مواجه کنند .
شارون و بن بست هاى موجود :
بـا وجودى کـه شارون طـى سال سـوم انتـفاضـه بـا اجراى حـداقل 80 عـملـیـات تروریـسـتـى 42)مورد در کـرانـه بـاختـرى و 38مـورد در غـزه ) حداقل 56 نفر از حماس ، 12 نفر از فـتح و گـردانهـاى اقـصى و 9 نـفـر از جهاد اسلامى و 2نـفر از جبهه خلق بـراى آزادى فـلــسـطـیـن و ...را بـه شهات رسانده ، ولى با همه گستردگى و شدت اقدامـات نظامى و از دست دادن حدود یک هزار کشـته و بیش از 6 هزار زخمى و خسارت هاى روحى و روانى که 13 برابر تعداد کشته هاى آنهاست ، جامعه صهیونیستى به ثبات امنیتى و روحـى و روانى دست نیافته است .
همچنین افق هاى سیاسى و امنیتى نیز حـداقل در کوتاه مـدت براى جامعـه صهیونـیستى ، امید به بـرقرارى امنیت و کـاهـش مـشـکـلات امـنـیـتـى را نـشـان نمى دهد . از ســـوى دیـــگـــر جـــامــــعــــه صهیونیستى ، با مشکلات اقتصادى و مالى که تـدریـجـا حـالـت مـزمن پـیـدا مى کند، روبـروست ؛ ایـن رژیم طى سـه سـال گـذشـتـه بـا کـمـتـریـن رشـد اقتصادى و استمرار هزینه هاى نظامى و سرکوب و اشغال ، فشار اقتـصـادى را به جامعه صهـیـونیستى منتقـل کـرده است . در هـر حـال شـارون بـراى اجـراى طرح هـاى صهـیونیـستـى و اشغـالگرانـه خود، نیازمند فضایى است که هیچ طرح و افق سیـاسى مطرح نبـاشد تا در سایـه رویدادها و حوادث منطقه ا ى و به آرامى نسبت به استحکام پایـه هاى اشغالگرى در سرزمین فلسطـین پرداخته ، موانع و مشکلات اجرایى را بـا سیاستهاى ترور سرکوب از سر راه بردارد . امـا آنچـه بـه نـظر مـى رسـد اینـکـه شـرایـط فوق در مـحـیـط داخـلـى رژیم صهـیونیسـتى به دو رویکـرد مهم منـجر شـده اسـت ؛ در یـک سـو گـروهـهـا و شخصیت هاى چپگرا در اقدامى مستقل و غیر حکومتى ، بـه توافقات ژنو ـ اردن با طرفهاى فلسطینى دست یافتند که موج و حرکـت سیـاسى جـدیدى در مـحیـط منطقه ا ى و بین ا لمللى بوجود آورد .
از سـوى دیگـر، شـدت و عـمـق ناکامى هاى امنیتى در سایه فقدان افق سـیـاسـى امـیـدوار کنـنـده در جـامـعـه صهیونیستى بـه جایى رسیده است کـه رییس ستاد ارتش «ژنرال موشه یعلون » صـهـیـونیـسـتـى کـه خـود از طرفـداران سرکوب فلسطینى هـا و ترانسفر تدابیر نظامى خشن و افراطى است ، در یک حرکت اعتراض آمیز طى هفته گذشـتـه اعلام کرد؛ » سیاستهاى امنیتى فعلى ، فاجعه آمیز است و با روشهاى قهرآمیز نمى تـوان مقـاومت فلسطیـنـى را نابـود کـرد .«وى راه خــروج از مـشـکــلات امـنـیـتـى اسـرایـیــل را، ایـجـاد نـوعـى تسـهـیـلات بـراى فلـسـطـیـنـى هـا و از سرگیـرى روندها و مـذاکـرات سیاسـى دانست . این اقدام و مـوضع گیرى اگر چـه با مخالفت شدید شارون و افراطى هاى جامعه صهیـونیستى مواجه شده کـه آن را نیز خیانت به آرمان یهود دانسته و البته برکنارى وى را نیز خـواستار شدند ولى از حمایت رییـس اطـلاعـات نـظـامـى ارتش و برخى از فرماندهان یگان هاى نظامى مناطق و شخصیت هاى سیاسى و اجتماعى رژیم صهیونیستى برخوردار شـده و » شـائــول مـوفـاز «وزیـر دفـاع حکـومت شـارون ، صـرفا عدم تـکـرار مواضع فوق را درخواست کرده است .
از سـوى دیـگـر رقابـتـهـاى درون حزبى در لیکـود که شارون را در فشـار همه جانبه مى بینند و شاهد مـحـاکـمـه وى به اتهـام فساد مـالـى شـارون و دو پسرش نیز هستند، به تلاش جـدیـدى دست زده اند تا عمر حکومت وى را از سال 2007 عقب بکشند . افزون بر این موضوع تبادل اسراى فلسطینى ، لبنانى ، مصـرى ، اردنى و سورى که حزب الله، اسراییل را مجبور به پذیـرش آن نموده و احتمالا مـراحل پـایـانـى خــود را طـى کـرده از جـمـلــه فشـارهـاى روحى ، روانى و امنـیـتـى ـ سیاسى است که سنگینى آن بر شارون و جامعه صهـیـونیستى کاملا مـشـهـود است . در مـقـابـل شـارون ، عـرفـات بـا تشکیل حـکـومت ابوعلا و مانـورهاى کافى جهت کسب مشـروعیت داخلى و خــارجــى و اعـلام رویــکــردهــاى صلح جویـانـه ، آتـش بـس طـولانـى ، ادغام و انسجـام سـازمان هاى امنیـتـى فـلـسـطـیـنـى و گـسـتــرش اخـتـیـارات نخست وزیر و تایـیـد تـوافقات انـجـام شده در ژنو ـ اردن و آمادگى بـراى یک حـرکت سـازنده در مسیـر صـلـح ، در واقع مانـور سیاسـى وسیعى را به اجـرا گذارده است .
چالـش هـا و مـشـکـلات عـدیـده آمریکـا در صـحـنـه عـراق و ضعـ و ناتوانى در مدیریت بحران عراق کـه در ساختارهاى حکومتى آمریکا در حرکتى آرام در یک بازنگرى اجـرایى و سیاسى و فکرى به پیش مى رود، چهارچوب ها و الـزامـات جـدیـدى را بــراى شـارون بوجود آورده است . گـــزارش دفــتـــر اطـــلاعـــات و تحقـیـقـات وزارت خارجه آمریـکـا کـه اخـیـرا مـنـتـشـر شـده اعـلام مـى دارد؛ سیاست جانبدارانه آمریکا از اسراییل » مـوجـب افــزایـش دشـمـنـى اعــراب و مسلمانان نسبت به آمریکا شده اسـت لذا اگر بـخـواهیم در مسـالـه اعراب و اسراییل و اوضاع عراق پیشرفتى حاصل شود، باید در مورد شهرکهاى بهبودى در اراضى فلسطـیـنـى فـشـار روشـن و حقیقى به اسراییل وارد کنیم . عامل دیگرى که شرایط مانورهاى شـارون را محـدود کرده است ، قـصـد روسیه در بین المللى کـردن نقشه راه و طرح آن در شوراى امنیت سازمان ملل مى باشد تا اجراى آن را الزام آور نماید .
* سیاست هاى عمـلـى و مـواضع تبلیغاتى
در هــر حــال آنــچــه مــى تـــوان دریافت ، اینکه شارون از یکسو ناچار است به نیازها و ضرورت هاى موجود در مورد پذیرش از سرگیرى مذاکره تن دهد که البته براى خارج کردن توافق ژنو ـ اردن از صحنه نیز، نقشه راه را مجددا عنوان کرده است .ولى از سوى دیگر شارون با مخالـفـت خـود با پـوتیـن در بین المللى کردن و الزام آور کردن نقشه راه در شوراى امنیت ، نشان داد که در اجراى نقشه راه نیز جدى نیست و صرفا براى تضعی مخـالـفـیـن و طـرفداران طرح هاى سیاسى دیگر مانند توافق ژنو ـ اردن ، از اجراى نقشـه راه جانبـدارى مى کنند . بـا ایـنــکــه بــرخـى کـشــورهــاى اروپایى ، تـوافـق ژنو ـ اردن را تکمـیـل نـقـشــه راه مـى دانـنــد ولـى شــارون و طـرفــداران افـراطـى وى تـا آن را بــراى مصالح و امنیت ملى اسراییل فاجعه بار مى دانند . نکته دیگر اینکه مقامات آمریکایى در رویکردهاى جدید خود که گاهى از سوى بـرخى محافل به » شـکـل گـیـرى استراتژى خروج از عراق «نیز از آن یاد شـده اسـت ، بـه شـدت نـســبــت بــه شدت یابى اوضاع در فلسطین حساس هسـتـنـد و آن را در شـرایـط فـعـلـى در چهارچوب منافع آمریکا نمى دانند .
گــرچـه شــارون در یـک مــانــور سـیـاسـى بـراى حـذف رقـبـاى چـپ و طـرفداران مذاکـره ، » نقـشـه راه «را بـار دیگر عـنـوان کـرده ولى فقـدان الـزام و ضمانت اجـرایى در ایجاد پـذیـرش در طرف اسراییلى ، نوعى بازگشت به چند ماه گذشته و مـانـورهاى شـارون براى کـسـب امــتــیــازات جـدیــد از طــرف فلسطینى خواهد بود . گزارش هاى منتشـره در خصوص قصد شارون در مصـادره 20 هکتار از زمـیـن هـاى فـلـسـطـیـنــى در شــمــال بیت اللحم و ساخت دیوارهاى یهودى در زادگـاه حــضــرت مــســیــح (ع)و تصویـب و اصـرار شـارون در ساخـت مـرحلـه دوم دیوار امنیـتـى و تصـویـب دستگاههاى اجـرایى مبنى بر سـاخـت هـزاران مسکن جـدیـد در شـهـرکـهـاى یهودى نشین کـرانه باختـرى ، قـدس و استمـرار و ادامه سیاستهاى نظـامـى و جنگى و ترورهاى هدفمند و فـراخوان نیـروهاى احتیاط نظـامـى ، مـفـهـومى جداى از مفاهیم صلح طلبانه دارند .
و این در حالى است که سخنگوى وزارت خــارجـه آمــریــکــا بــراســاس رویکردهاى جدید، تنها خلـع سـلاح گـروهـهــاى فـلـسـطـیـنــى و وحــدت سازمان هاى اطلاعاتى فـلـسـطـیـنـى و اعلام مخالفت با همه اشکال تروریسم دو سوى حکـومت فلسطـیـنـى را براى پـذیـرش حـکـومـت ابــوعـلا ضـرورى مى داند . در هر حال فشـارهاى آمریکـایـى طى دو هفته گذشته به دیدارهاى پنهان مقامات ارشد صهیونیستى با مسئولین فلسطینى و ابوعلا منجر شده و نخست وزیـر جـدیـد فـلـسـطـیـنـى نـیـز کـه بـا مانـورهـاى شـارون آشناسـت ، دیـدار خود را بـا شارون به دستیابى به نتـایـج ملموس و جدى مشروط کرده است . بر همین اساس انتظار مى رود پس از دیدار مقامات فلسطینى و اسراییلى ، سق امنیتى مـورد نظر آمریکا جهـت کاهش هزینه هاى منطقه اى در عر اق از سوى مقامات اسراییلى مورد توجه قرار گیـرد ولى فـراخـوان نیـروهاى احتـیـاط نظـامـى در کـرانه بـاخـتـرى و احیـاء و آمـوزش یگانهـاى نـظـامـى مـربـوط به حکـومت نظـامـى در فـرماندهـى هـاى منـطـقـه اى ارتـش اسـراییـل از جـمـلـه نمودهاى نگران کننده در تحولات آتى فلسطین مى باشد که در کنار سـاخـت دیوار امنیتى و گـسـتـرش شهـرک هاى یهودى نشین ، قادر است جرقه حوادث و تحولات جدید باشد .