بایدن در هراس آینده/سعید سبحانی

بصیرت: جوزف بایدن،سناتور سابق ایالت دلاویر نقش بسزایی در پیروزی نهایی باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر داشت.بایدن به سبب مهارت خود در رصد تحولات سیاست خارجی آمریکا به عنوان معاون نامزد حزب دموکرات انتخاب شد و در مدتی کوتاه توانست توجه رای دهندگان را به خود جلب نماید.اما هم اکنون بایدن به سبب حضور هیلاری کلینتون در کاخ سفید وضعیت مبهمی دارد....
بایدن در سالهای 1988 و 2008 برای نامزدی حزب دموکرات اقدام کرد و هر دو بار مغلوب شد. مشهور است که او با رد تقاضای جان کری کاندیدای سابق انتخابات 2004 برای کسب کرسی معاونت ریاست جمهوری آمریکا، سناتور جان‌مک‌کین جمهوریخواه را پیشنهاد کرده بود اما جان‌ کری با انتخاب جان ادواردز نتیجه را به رقیب خود یعنی پرزیدنت بوش واگذار کرد. برخی معتقدند، اوباما که در زمینه‌ سیاست خارجی سیاستمداری آزموده و پخته نیست در واقع با انتخاب بایدن که اتفاقا دارای سوابق درخشان در عرصه‌ سیاست خارجی است تلاش می‌کند ضعف‌ها و نقایص خود در این باره را کمرنگ جلوه کرده و آنها را جبران کند.
بایدن سعی دارد در گیرو دار اختلافات مربوط به سیاست خارجی ایالات متحده خود را وارد میدان ننموده و عملا بر روی مسائل مربوط به بحران اقتصادی متمرکز شود.جو بایدن اخیرا از ایجاد پست جدید مشاور اقتصادی برای خود خبر داده است. بایدن اعلام نموده است که برای مقابله با چالش های پیش رو در زمینه بحران اقتصادی درآمریکا قصد دارد از زمان آغاز فعالیت های خود در تاریخ بیست ژانویه برابر با سی ام دی ماه یک پست مشاور اقتصادی نیز ایجاد کند. قرار است این پست جدید موسوم به “ رئیس گروه مشاوران اقتصادی” در پاسخ به چالش های اقتصادی آمریکا تشکیل می شود. گروه انتقالی ریاست جمهوری امریکا برای تصدی این پست اقتصاد دان آمریکایی جارد برنشتاینJared Bernstein را برگزیده اند.
بایدن صراحتا عنوان نموده که وضعیت اقتصادی کشورش بدتر از آن چیزی است که او فکر می کرده است. بایدن اظهار نموده است که برای ترمیم این اقتصاد و ممانعت از فروپاشی کامل آن باید یک بسته حمایتی دیگر علاوه بر آنچه که دولت بوش کمک کرده، ارائه شود.به عقیده بایدن ارائه دومین بسته کمک مالی برای نجات اقتصاد در راستای ممانعت از شکست کامل آن لازم و ضروری است و با هر فردی که من صحبت کردم با اقتصاددانان بزرگ هم عقیده بودند که به یک سرمایه گذاری واقعی 600 میلیارد دلاری و یا 700 میلیاردی نیاز است.جوزف بایدن ایجاد فرصت های شغلی و مانع شدن از بین رفتن این فرصتها را مهمترین ماموریت دولت اوباما می داند.
از سوی دیگر،اخیرا سخنان زیادی در خصوص تفاوتهای چنی و بایدن شنیده می شود.لازم به ذکر است که معاون باراک اوباما از عملکرد دیک چنی در دوران بوش انتقاد کرده است.
جوزف بایدن در انتقاد از عملکرد دیک چنی تاکید نموده است که که نیازی به توصیه های وی ندارد. بایدن همچنین چنی را بدترین معاون ریاست جمهوری آمریکا در تاریخ این کشور دانست و افزود بوش و چنی فراتر از اختیارات قانون اساسی آمریکا عمل کرده و منجر به تضعیف وجهه و امنیت آمریکا در جهان شده اند. جولز ویتکوور از تحلیل‌گران سیاسی مشهور آمریکا، طی گزارشی در نشریه Politics Today بیان داشته که تا کنون علائم و قراینی دال بر شباهت میان دیک چنی معاون در حال کناره گیری رئیس جمهور آمریکا و جانشین وی جوزف بایدن دیده نشده از این رو بنظر می‌رسد عمر نیشخندهای اهریمنی چنی به سر رسیده است و کاخ سفید به مراتب کمتر از گذشته شاهد تصمیم گیریهای کلیدی در خصوص حیاتی ترین مقولات در زمینه سیاست خارجی آمریکا خواهد بود!برخی از کارشناسان و تحلیلگران بر این باورند که نقش بایدن در دولت اوباما بیشتر به عنوان مشاور کل رئیس‌جمهور مطرح است تا تصمیم گیرنده‌ای کلیدی همانند دیک‌چنی که گه گاه به طور مخفیانه نسبت به کلیدی‌ترین مقولات در عرصه‌ی سیاست خارجی آمریکا تصمیم‌گیری می‌نمود. البته صحت و سقم این ادعا تنها پس از آغاز به کار رسمی دولت جدید ‌آمریکا و شروع فعالیت بایدن به عنوان معاون اوباما ثابت خواهد شد.
در عین حال بایدن دغدغه های دیگری نیز به عنوان معاون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا دارد که هنوز پاسخی نسبت به آنها داده نشده است.یکی زااین دغدغه ها بسته شدن زندان گوانتانامو بوده که هم اکنون به مطالبه ای ملی و مردمی تبدیل شده است. اخیرا گروهی از ژنرالها و دریاداران بازنشسته آمریکایی در دیدار با “جوزف بایدن” معاون اوباما و دیگر اعضای تیم گذار رئیس جمهور جدید آمریکا خواستار پایان دادن به شکنجه زندانیان شدند. در این دیداردریادار “ جان هوتسون” خواستار تغییراتی در رفتار با زندانیان شد و هشدار داد که انحراف آمریکا از کنوانسیونهای ژنو توانایی این کشور را برای اصرار بر رفتار مناسب با سربازان دستگیر شده آمریکایی تضعیف می کند.این ژنرالها کمی پس از رسوایی آمریکا در زندان ابوغریب در سال 2004 از طریق گروهی با عنوان “ ابتدا حقوق بشر” سازماندهی و خواستار ممنوعیت تکنیکهای سخت بازجویی مورد استفاده از سوی سیا ( سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا) شده اند.اوباما در جریان تبلیغات ریاست جمهوری خود با شکنجه مخالفت کرده بود، اما اینکه این مسئله تا چه حد در اولویتهای کاری وی قرار بگیرد، هنوز مشخص نیست.
از سوی دیگر، سازمان ملل متحد در گزارشی که پیش از انتقال احتمالی هزاران عراقی زندانی به زندان های تحت کنترل عراق منتشر شد، با اشاره به ادامه نقض حقوق بشر در زندان های آمریکایی در عراق تاکید نمود که وضعیت زندان های عراق بسیار دردناک است.از این حیث بایدن وظیفه سختی در خصوص پاسخگویی به این دغدغه ها دارد.
پس از پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008،تحلیلگران آمریکایی از بایدن به عنوان اصلی ترین فرد تعیین کننده سیاست خارجی ایالات متحده نام می بردند اما هم اکنون با سرکارآمدن هیلاری کلینتون این تصور کمرنگ شده است.ریچارد لانگورن، استاد دانشگاه راتجرس در نیوجرسی در خصوص بایدن می گوید:
او (بایدن) هم به خاطر تجربه فراوان در سیاست خارجی و هم به خاطر سرسختی در مبارزه یک انتخاب بسیار عاقلانه بود. بایدن بسیار سفر کرده، به منافع خارجی آمریکا اشراف کامل دارد و بسیار گمان می‌رود که در زمینه امور خارجه عاقلانه عمل کند. اما برخلاف اوباما، بایدن در ابتدا حامی جنگ آمریکا علیه عراق در سال 2003 بود ولی در سالهای بعد منتقد عملکرد آمریکا در این کشور شد. “
منتقدان جمهوریخواه بایدن می‌گویند که وی در ابتدا مخالف جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 بود و در سال 2006 تقسیم‌بندی عراق به مناطق شیعه، سنی و کردنشین را پیشنهاد کرده است. اما این سناتور دموکرات که شماره وی در دفترچه تلفن بسیاری از رهبران جهان وجود دارد، جزء اولین نفراتی است که اسلوبودان میلوسویچ، رئیس‌جمهور سابق صربستان را یک جنایتکار جنگی نامید و خواستار تعطیلی زندان نظامی گوانتانامو شد!
در هر صورت،به نظر می رسد که بایدن در سیاست خارجی آمریکا رویکرد چندان شفافی ندارد.