طرح اوباما برای صلح خاورمیانه

علی یزدان‌پناه
خاورمیانه به عنوان منطقه ای استراتژیک و ژئواکونومیک همواره کانون توجه قدرت های بزرگ بوده به گونه ای که چندین دهه است این منطقه روی آرامش به خود ندیده است. باراک اوباما رئیس جمهوری جدید آمریکا در حالی قدرت را در دست می گیرد که مانند سایر روسای جمهور آمریکا، خاورمیانه از دغدغه های اصلی وی می باشد، چنانکه بسیاری از ناظران سیاسی تاکید دارند ایالات متحده برای حفظ هژمونی جهانی و جلوگیری از افول قدرت جهانی اش نیازمند احیای بازیگری در خاورمیانه است و اوباما باید بر این عرصه تاکید داشته باشد. هر چند که اوباما از 20 دی ماه قدرت را در دست می گیرد اما تحرکات و مواضع وی نشان می دهد که وی از هم اکنون برای اجرای این مهم فعال گردیده و سعی دارد تا به بازیگری در منطقه بپردازد. جالب توجه آنکه وی صراحتا اعلام کرده برای جلب رضایت مسلمانان به ویژه اعراب در خاورمیانه در مراسم تحلیفش از اسم کامل یعنی «باراک حسین اوباما» استفاده خواهد کرد تا بدین وسیله راه را برای آغاز بازیگری جدید آمریکا در کشورهای اسلامی هموار سازد.
تشکیل گروه هایی برای بررسی تحولات خاورمیانه و معرفی افرادی چون پاول در این زمینه و نیز حضور افرادی چون کارتر در خاورمیانه در کنار رایزنی های افرادی از کنگره آمریکا در کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی را می توان از جمله تحرکات اوباما برای ورود به عرصه خاورمیانه دانست. در این میان برخی منابع خبری از ارائه طرح هایی از سوی اوباما برای حل بحران خاورمیانه با محوریت سازش میان اعراب و رژیم صهیونیستی و نیز ادامه روند سازش میان فلسطینیان با رژیم صهیونیستی با محوریت برخی جابجایی ها در اراضی شامل واگذاری برخی شهرک های کرانه باختری به صهیونیست ها در ازای واگذاری بخش هایی از زمین های بایر اطراف غزه به فلسطینیان، گزارش داده اند. در این طرح بیت المقدس شرقی و بخشهایی از کرانه باختری به قیمومیت اردن در می آید. نکته دیگر در طرح های اوباما اینکه می توان به طرح امنیت از بیرون اشاره کرد که از سوی شوزان رایس، نماینده دولت آینده آمریکا در سازمان ملل مطرح شده است.
وی تأکید دارد که سیاست اوباما در منطقه استفاده از کشورهای منطقه برای برقراری امنیت و کاهش تحرکات نظامی مستقیم آمریکا می باشد. براساس این سناریو آمریکا با تقویت عراق و افغانستان و نیز گفت وگو با ایران تلاش می کند تا موازنه ای از وحشت در منطقه ایجاد کند که براساس آن کشورها خود به مهار یکدیگر بپردازند تا در این میان منافع آمریکا تامین گردد. نکته دیگر در این روند طرح چتر هسته ای برای رژیم صهیونیستی است که بر اساس آن آمریکا در صورت تهدید شدن این رژیم از سلاح هسته ای استفاده خواهد کرد. در این میان اوباما نیز مانند بوش طرح ائتلاف امنیتی میان رژیم صهیونیستی و اعراب را پی گیری می کند تا در مجموع تامین کننده منافع آمریکا و صهیونیست ها باشد.
نکته مهم در تحرکات خاورمیانه اوباما، گرایش وی به افرادی است که نزدیکی بسیاری با لابی صهیونیست دارند چنانکه انتخاب هیلاری کلینتون برای پست وزارت امورخارجه آمریکا نیز در این چارچوب است. بر این اساس می توان گفت که هر چند سیاست اوباما بر اصل احیای جایگاه آمریکا در خاورمیانه است اما در واقع سیاست وی استمرار بازیگری یک جانبه واشنگتن در منطقه و در نهایت تامین منافع رژیم صهیونیستی است. وی بارها تاکید کرده که برای تامین امنیت و منافع رژیم صهیونیستی به هر اقدامی خواهد پرداخت. در این چارچوب وی اصل سازش اعراب با رژیم صهیونیستی و مقابله با ایران را اجرایی خواهد ساخت هر چند که در توجیه رفتار خود از صلح خاورمیانه سخن به میان می آورد؛ صلحی که صرفا تامین کننده منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی است و دستاوردی برای ملتهای مسلمان منطقه نخواهد داشت.