عاشورای‌مظلوم/محمد سعیدفر

بصیرت: هر مکتب فکری و اعتقادی بر طبق سنت‌های حاکم بر جهان ممکن است در جریان حیات و حرکت خود در جوامع انسانی دچار تحریفات و انحرافاتی گردد که نمونه‌های آن نیز بسیار زیاد است. در واقع تحریف و تبدیل هدف و ماهیت یک جریان فکری در دنیای امروز به امری متداول و مرسوم تبدیل شده و متاسفانه باید تصریح کنیم که مکاتب و مقولات اعتقادی بسیاری از جانب این مسئله دچار خسارت و آسیب شده‌اند. نهضت مقدس عاشورا با شعارهای اصیل و ماندگارش نیز از این قاعده مستثنی نیست. استاد شهید مرتضی مطهری به عنوان یک اسلام‌شناس برجسته و متخصص و یکی از معدود کسانی که جدی‌ترین روشنگری‌ها و سخنرانی‌ها در مورد تحریفات عاشورا انجام داده است در مجموعه کتاب‌های حماسه حسینی بر یک نکته تاکید ویژه دارد و آن هم اینکه واقعه عاشورا به مرور دچار تحریفاتی شده است که باید از آن حذر کرد. مطهری در این کتاب بسیاری از ابعاد و مصادیق تحریفات را مورد اشاره قرار داده و جای تعجب اینجاست که بعد از گذشت 30 سال از بیان این رهنمودها هنوز برخی از این موضوعات رایج و متداول است. استاد شهید در کتاب حماسه حسینی تصریح می‌کند “آنچه سبب شده است که این حادثه بزرگ برای ما از اثر خاصیت بیفتد تحریفات معنوی است نه تحریفات لفظی. یعنی اثر سوء تحریفات معنوی از تحریفات لفظی بیشتر است. تحریف معنوی یعنی چه؟ در یک جمله ممکن است ما از لفظ نه کم کنیم و نه زیاد، ولی وقتی می‌خواهیم آن را توجیه و تفسیر کنیم، طوری توجیه و تفسیر کنیم که درست برخلاف و بر ضد معنی آن جمله باشد. با کمال تاسف این حادثه هم دچار تحریف‌های لفظی شده و هم دچار تحریف‌های معنوی ...
شاید این تاکید متفکر شهید بر وجود تحریف‌های معنوی و نفوذ آن در میان توده‌های مردم ما را به این سوال باز دارد که ریشه این انحرافات در چیست و چرا این تجربه‌ها بعضا صورت گرفته است؟ پاسخ آن چندان هم سخت نیست زمانی که سخنرانان و مداحان مذهبی احیانا بدون مطالعه و تکیه بر مکاتب علمی وارد عرصه عمل شوند قطعا نمی‌‌توان انتظار داشت که روند تحریف شکل نگیرد. علاوه بر آن مستمعین حاضر در مراسم عزاداری و سوگواری نیز نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری این روندهای دور از واقعیت دارند چرا که در صورتی که مستمعین با آگاهی و نگاه اصلاح‌گرایانه به عزاداری بپردازند قطعا اجازه نخواهند داد حرکتی دور از واقعیت‌های شکلی و محتوایی صورت بگیرد. امروزه با توجه به توسعه و گسترش ابزار ارتباط جمعی و رسانه‌ها فضا برای تبلیغ و تبیین این مسائل بسیار آماده و مهیا است. در حال حاضر یکی از وظایف مهم سیاستگذاران فرهنگی کشور این است که با نزدیک شدن به ایام عزاداری‌های ماه محرم و صفر تلاش برای ارائه و نهادینه کردن فرهنگ صحیح عزاداری و به دور از پیرایه‌های مضر آغاز شود، ‌صدا و سیما، اینترنت، روزنامه‌ها و مجلات محمل و بستر خوبی برای انجام این فعالیت‌ها است که نباید از آنها غفلت کرد، چرا که ایجاد فضا برای شکل‌گیری جریان‌ انحرافات فکری قطعا انعکاسات خطرناک و غیرقابل تصوری خواهد داشت. البته ابزار نظارت در جهت قانونمند نمودن حرکت‌های صورت گرفته نیز کارآیی بالایی خواهد داشت.
در صورتی که ابزار نظارت با فرهنگ‌سازی و تبلیغات صحیح و مستند تلفیق گردد، موجب می‌شود تا فضایی شکل گیرد که در اثر آن تمام عظمت‌ها و زیبایی‌های فراموش شده واقعه کربلا دوباره در ذهن و عمق جان انسان‌‌ها شکل گیرد، ضمن اینکه با قوی‌تر شدن این جریان از جهت فکری و رفع نقاط ابهام به شبهه و انحراف، در صورت بروز یک تحریف و تلاش برای رسوخ یک بدعت قدرت تامل و تصمیم‌گیری موجب می‌شود تا اذهان در مقابل آن میکروب واکسینه و حفظ شود.