تحلیل مطبوعاتی بر اخبار انتخاباتی

حسین عبداللهى‌فر
اخبار تازه ای در خصوص انتخابات، بازار تحلیل گران سیاسی را رونق بخشیده که بخشی از آنها بر صفحه روزنامه های داخلی نقش بسته است. اعلام کاندیداتوری محمدرضا عارف که تیتر اول روزنامه اسرار (2/10) گردید از جمله این خبرها بود. روزنامه کیهان (4/10) در خبری تحت عنوان «ستادهای انتخاباتی خاتمی با تابلوی عارف آغاز به کار کردند» پیرامون علل ورود عارف به صحنه رقابت ها به مشکل خاتمی در تشکیل ستادهای انتخاباتی اشاره کرد و نوشت: «برای حل این مشکل پیشنهاد مشارکت و مجاهدین انقلاب آن است که محمدرضا عارف به عنوان اقرب الناس به خاتمی که همشهری و نزدیکترین همکار او نیز در دولت اصلاحات بوده است ستادهای انتخاباتی اش را راه اندازی نموده و در وقت اضافه و پس از اعلام کاندیداتوری خاتمی ضمن کناره گیری از ادامه رقابت های انتخاباتی، ستادهای سر پا شده خود را در اختیار خاتمی قرار دهد.»
خبر دیگر تحرک انتخاباتی حزب الله است که به گفته حسین کنعانی مقدم به عنوان سخنگوی این تشکل سیاسی در حال مشخص کردن ترکیب کابینه خود به ریاست محمدباقر خرازی می باشد. روزنامه کیهان (1/10) ضمن درج این خبر به غیرقانونی بودن این گروه اشاره کرد و نوشت: «ادعای کنعانی مقدم درباره اجماع اصولگرایان روی گزینه ای غیر از احمدی نژاد در حالی است که تاکنون تمامی جریانات اصولگرا روی نامزدی احمدی نژاد اتفاق نظر دارند و ضمنا در میان هیچ یک از اصولگرایان نامی از محمدباقر خرازی یا به قول آقای کنعانی آیت الله خرازی دیده یا شنیده نشده است.»
روزنامه کارگزاران در همین روز برای بهره برداری از این خبر جهت انشقاق در جبهه اصولگرایی اقدام به درج مصاحبه ای با خرازی نمود که به نوشته این روزنامه در ساعت 30/23 و زیر بارش برف انجام شده است.
خبر حائز اهمیت دیگر انتخاباتی به اعتراف یکی از اعضای حزب کارگزاران سازندگی باز می گردد که توسط روزنامه رسالت (4/10) درج گردید. به نوشته این روزنامه به رغم آنکه تاکنون ادعا می شد دولت وحدت ملی پیشنهاد اصولگراها بوده است، هدایت آقایی اعلام داشت: «دولت وحدت ملی را کارگزاران پیشنهاد کردند.»
اگرچه هدف از این طرح اجماع بخشی از اصلاح طلبان و اصولگرایان علیه دولت فعلی اعلام شده بود، روزنامه مردم سالاری برای ماهی گرفتن از آب گل آلود از این شعار به نفع کاندیدای اختصاصی خود بهره گرفت و در تیتر اول (2/10) نوشت: دولت وحدت ملی را می توان با حضور میرحسین موسوی تحقق بخشید. این روزنامه در شماره پیشین خود از تلاش سیدمحمد خاتمی برای کاندیداتوری میرحسین موسوی در تیتر نخست خود خبر داد و یک روز پس از آن (3/10) نیز مدعی حمایت اصولگراها و اصلاح طلبان از میرحسین موسوی گردید و همین ادعا را در تیتر اول خود جای داد.
روزنامه حیات نو (3/10) نیز از همین فضا استفاده کرد و در سر صفحه خود از افزایش احتمال نامزدی مهندس موسوی در انتخابات خبر داد.
ابرار هم برای استقبال از این خبر، اظهارات یکی از نمایندگان فراکسیون اقلیت مجلس را تیتر اول (2/10) قرار داد و نوشت: «حضور میرحسین موسوی به تصمیم گیری آگاهانه مردم کمک می کند.»
این روزنامه خبر دیگری در زمینه انتخابات را تیتر کرد که از قطعی بودن عدم کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی خبر می داد. روزنامه ابتکار (2/10) این خبر را کاملتر کرد و از قول هاشمی نوشت: «من و برادرم کاندیدا نمی شویم.» دو خبر انتخاباتی از جبهه اصولگراها که بر اجماع آنها روی احمدی نژاد تاکید داشت نگرانی برخی مطبوعه های دوم خردادی را در پی داشت.
آفتاب یزد (2/10) دیدار آقای عسکر اولادی و گفت وگوی محمدجواد لاریجانی را تیتر اول خود قرار داد و تحت عنوان «دو پیام انتخاباتی اصولگرایان برای احمدی نژاد و اصلاح طلبان » نوشت: «دفاع بی سابقه عسکر اولادی از احمدی نژاد و پس از آن دیدار او با رئیس جمهور نشان داد که هم نگرانی از اجماع اصلاح طلبان موجب برخی دغدغه های جدی در میان اصولگرایان شده است و هم افزایش انتقادات درون جناحی که به صورت ارائه پیشنهادهایی همچون دولت وحدت ملی یا دولت ائتلافی بروز می یابد بر این دغدغه ها افزوده است.» این روزنامه با درج اظهارات لاریجانی در خصوص لزوم اجماع اصولگرایان روی احمدی نژاد، نگرانی خود از وحدت اصولگرایان را اینگونه منعکس کرد: «پالس های ارسالی توسط عده ای از نمایندگان مجلس و تعدادی از اصولگرایان غیرحکومتی و همزمانی آن با آشکارتر شدن احتمال حضور خاتمی در انتخابات موجب گردید تا سنتی ترین عناصر جبهه اصولگرایی بر تحرکات خود برای کنترل اظهارنظرهای درون جناحی بیفزایند.»
روزنامه کارگزاران هم در تحلیل مشابهی «چرخش راست سنتی به سمت احمدی نژاد» را تیتر اول خود در نخستین روز هفته قرار داد و از قول عسکر اولادی نوشت: «مردم نظام را از سر راه پیدا نکرده اند که آقای خاتمی بخواهد کشور را نجات دهد.»
خبر دیگری نیز بدون آنکه انتخاباتی باشد، سوژه تعدادی از روزنامه های موسوم به اصلاح طلب قرار گرفت تا در راستای نگرانی انتخاباتی اصولگراها مورد بهره برداری قرار دهند. روزنامه اعتماد در این رابطه در خصوص حاشیه های دیدار قالیباف با لاریجانی در تیتر اول (3/10) تحت عنوان «گروههای اصولگرا نگران عبور از احمدی نژاد» نوشت: «اگرچه لاریجانی به ظن خود قرار این ملاقات را بر خلاف دیدار قبلی نه در منزل شخصی بلکه در بهارستان گذاشت تا از حدس و گمان های هم طیفان جناحی راستی اش بکاهد اما گویا گمانه زنی در مورد ائتلاف این دو چهره کفایت می کند تا باز هم ترس و اضطراب را در میان مخالفان عبور از احمدی نژاد به راه اندازد.»
این در حالی است که روزنامه کیهان در آخرین روز هفته با اعلام رد هر گونه طرح عبور از احمدی نژاد در جبهه اصولگرایان، واکنش گروههای این اردوگاه به طرح وحدت ملی را منعکس کرد و نوشت: «اجماع قطعی روی احمدی نژاد پروژه وحدت ملی را از صحنه خارج می کند.»
این روزنامه سرمقاله خود را همچنین به مباحث انتخاباتی اختصاص داد و با افشای چهره کسانی که از نامزدی خاتمی حمایت می کنند به شگرد تازه آنها مبنی بر هراس اصولگراها از ورود خاتمی اشاره کرد و به وی توصیه کرد: «مگر حضرتعالی در هویت ضدانقلابی و غیر دینی برخی از مدعیان سینه چاک خود شک دارید؟ اگر ندارید که با توجه به شواهد و اسناد فراوان موجود نباید کمترین تردیدی داشته باشید، چرا به صراحت با آنها مرزبندی نمی کنید؟ خیر و صلاح شما در آن است که چنانچه قصد کاندیداتوری دارید با یک مرزبندی صریح و روشن حساب خود را از این فلان ها و بهمان ها جدا کنید.»