اخلاق رقابت‌هاى انتخاباتى

حسین ایرانى‌وند
برگزارى یک انتخابات مـوفق ، نمى تـواند بـدون بررسى اخلاقى که باید بـر رقابت هاى انتخاباتى حاکم باشد، صورت گیرد .اخلاق رقابت ها نه فقط کیفیت و محدوده مجاز سخن و عمل نامزدها و گروه هاى سیاسى را تعیین کرده و از این رو تضمین کننده یـک رقابت سالم و پـرشور است ، بلکه بر مـشـارکت مردم نیز تأثیر گذاشته و نقـش عـامـلـى مـهـم در افـزایش تمایل آنان بـه حـضـور در پـاى صندوق هـاى رأى را ایفا مى کند .چگـونگى حضور مـردم در پاى صنـدوق هاى رأى ، متأثـر از تصویـرى است که از فضاى کلى حاکـم بـر جـریـان رقابت هـاى انتخاباتى و میزان پایبندى نامزدها به قواعد و اصول اخلاقى دارند .متانت ،وقار و آرامش سیاسى و زیر پانگذاشتن هنجارها و اصول اخلاقى مى تواند رأى دهندگان را نسبت به حرکت نامزدها (درصورت پیروزى )در مسیر موردنظر مردم مطمئن سازد .و بدین گـونه انگیزه مردم براى مشـارکت جویى سیاسى افزایش مى یابـد .
درواقع ، رعایت هر گـونه ضابطه اخلاقى از سـوى فـرد، نوعى مطمئن ساختـن دیگرى نسبت به آینده است و نـیـازى به گفتن نیست که اطمینان نسـبـت بـه نـوع حرکت آینده نامزدها، تا چه حد مى تواند انگیزه هاى حضور مردم را افزایش دهد . رعایت اخلاق انتخاباتى مى تواند مردم را در انتخاب بهتر یارى رساند .شفاف شدن فضا، حاکمیت رویکـردهاى ایجابى به جاى نگـرش هاى سلبى و فاصلـه گرفتن از فضاى غبارآلود و پرتشنج سیاسى به معناى افزایش این امکان است که مردم در شناخت نامزدها و بررسى نقاط ضع و قوت هر یک ، از قدرت بیشترى برخوردار شوند .نامزدها بیش از آنکه سعى در تخریب رقباى خود داشته باشند، تلاش مى کنند بر تـوانایى ها و نقاط مثبت شان تکیه کـنـنـد و آن هـا را در معرض قضاوت افکار عمومى قرار دهند .به علاوه ، کلى گویى و ابهام که مانع از قضاوت صحیح مى شوند، جاى خود را به تکیه بر موارد مشخص و تعری شده مى دهند . مى توان گفت ابهام تا حد زیادى متـرادف و معادل با بى اخلاقى و بى توجهى به ضابطه هاى اخلاقى است . اخلاق انتخاباتى ، از منظـرى دیگر نیز شایسته تـوجه و بررسى است .
هـر آینه جامعه و نخبگان سیاسى بـه چـنـان درجـه از بلوغ دست یابند که در هنـگـام انتخابات (یعنـىزمانى که میل دستیابـى بـه قـدرت به حد اعلاى خـود مى رسد ) بتوانند حرکت سیاسى خود را با ضابطه هاى اخلاقى تنظیم و سازگار سازند، در آن صورت ، اخلاقى شدن سیاست در دیگـر مواقع نیز امکان پذیر خـواهد بود و بدین تـرتیب سیاست شأن و جایگاه اخلاقى و انسانـى خـواهد یافت .به عنـوان نمونه ، هر گاه فضاى انتخابات از مرزبندى هاى صلب و تقسیم جامـعـه بـه دو قطب متخاصم آشتى ناپذیر (اصلاحاتـ ضد اصلاحات، چپ ـ راست و ...) به دور باشد، آن گاه جامعه دچار ثبات و تعادل شده و تمام ایرانیان مسلمان هر یک به سهم خود قادر مى شوند نقشى مثبت در پیشـرفت و اعتلاى نظام مقدس جمهورى اسلامى ایفا کنند .