انفجار در اربیل، هشدار و انتقام

هادى مجیدى
8 روز پیش دو مرکز احزاب کردى عراقى در اربیل (دموکراتو اتحادیه ملى )توسط دو شخص با لباس هـاى روحانیون کرد که به بهانـه تبریک عید قربان در این مر اکز حاضـر شده بودند، منفجر شد و در پى آن بیش از یکصد نفر کشته و 200نفر زخمى شدنـد، از حزب دموکرات 7 مسئول عالى رتبه حزبى و اجر ایى و از حزب اتحادیه ملى حداقل سه نفر از مسئولان آن در بین کشته شدگان هستند . این دو انفجار که به فاصله 5 دقیقه صورت گرفت ، درحالى است که شهرهاى کرکوک و موصل نیز شاهد درگیرى و انفجار بمب مى باشد و بحث برسر حاکمیت کردى یا عربى بر کرکوک از نقاط چالش ساز عمده در عراق تبدیل شـده است .بر همین مبنا افق امنیتى نگران کننده اى در انتظار این شهر است . درحالى که سازماندهى گروه هاى مخال آمریکا در عراق به سطحى قابل توجه رسیده و ارتش ولید، ارتش محمد، ارتش انصار اهل سنت ، جنبش سلفى دعوت و جهاد و چندین گروه دیگر در کنار سازمان القاعده خود را براى دوره جدیدى از اقدامات علیه آمریکا آماده مى کنند، انفجارهاى اربیل ، فصل مشترک دیدگاه هاى گروه هاى افراطى در عراق ، القاعده و جریان هاى امنیتى وابسته به ترکیه براى برخورد با گروه هاى کردى را تشکیل مى دهند . کردها که از ابـتـداى ورود نیروهاى آمریکایى بیشتریـن هـمـکـارى با آنها داشتـه و بـا برنامه ریزى هاى حزبى و روشن ، اهداف مرحله اى براى کسب فدرالیته (استقلالتدریجى ) و سیطره بر شهرهاى مورد ادعا و حضور در مراکز تصمیم گیرى و قدرت را دنبال کرده اند .
هیچگاه از سـرکوب مستقیم و غیـرمستقیم گروه هاى کـردى افراطى مانند انصارالاسـلام و جماعت اسلامى تردید نکرده اند .بدین شکل از نگاه گروه هاى افراطى سنى در عـراق سه اتهام جدى متوجه کـردها است ؛ زمینه سازى براى ورود آمریکایى ها به عـراق و سرنگونى رژیم صدام ؛ همکارى با آمریکایى ها جهت سرکوب گروه هاى مقاومت کننده و اقدامات نظامى علیه انصارالاسلام .در کنار موضوعات فوق پیام انصارالاسلام به گروه هاى کردى مبنى بر اینکه » عیدى شما را خواهیم داد «، بیشترین احتمال را متوجه این گروه کرده است . اگرچه انگیزه هاى القاعده براى برخورد با گروه هاى کردى را نمى توان محدود دانست ولى از این جهت که گـروه هاى افراطى عـراقى و سازمان القاعـده را در یک راستا مى تـوان تعری کرد، در نتیجه نهایى تفاو ت چندانى به وجود نمى آید . از سوى دیگر با توجه به حساسیت هاى ترکیه نسبت به رویکردهاى کردها و اصرار بر فدرالیسم قومى و نژادى در شمال عراق و سفر اخیر اردوغان به آمریکا و دیدار با حدود ده سازمان یهودى و صهیونیستى آمریکا و چراغ سبزهاى دریافتى براى اعمال حساسیت نسبت به تحـولات شمال عـراق ، که با هـشـدارهاى دفتر هماهنـگـى تـرک ها در شمـال عراق بـه گروه هاى کردى همراه است ، نمى توان این موضوع را در این انفجارهاى اخیر نادیده گرفت . به ویژه اینکه دستگاه امنیتى تـرکیه در چندماه قبل نیز بـه واسطه برنامه ریزى عملیاتى علیـه مراکز دو حزب کردى از سوى نیروهاى آمریکایى مستقر در شمار عراق مورد شماتت قرار گرفت .
در بین عوامل سه گانه یاد شده ، انگیـزه انصارالاسلام براى این دو انفجار در اربیـل بیش از دیگر عـوامل یادشده اسـت ، زیرا حداقل طى یک سال گذشتـه فـشـارها و تلفـات زیادى از سوى دو حزب کردى بر آنها تحمیل شده و حداقل براى » انتقام «، انگیزه لازم را براى این عملیات انتحارى دارند . اگر عامل ترک در این عملیات انتحارى را در نظر بگیریم ، مى توان آن را هشدارى به رویکردهاى دو حزب کردى پیرامون تحولات شمال عراق ارزیابى کرد . در مجموع اجراى این عملیات انتحـارى علیه دو حـزب کردى عراق از یکسو اصرار کردها مبنى بر شکل گیرى فدرالیسم و مطالبات قومى آنها را تشدید و از سوى دیگر اوضاع امنیتى این بخش از عراق را دستخوش تحولات جدید خواهد کرد . انفجارهاى فوق و پیامدهاى کلان آن در روندهاى عراق بازتاب مستقیمى در محیط پیرامونى عراق به ویژه در حوزه ایران و ترکیه به جاى خواهد گذارد که ضرورت مهار و کنترل این روندهاى افراطى در محیط امنیتى ایران از اولویت هاى دیپلماسى ایران خواهد بود .