دکتر عباسعلی فرزندی اردکانی
عربستان سعودی کشوری مذهبی است که قوانین آن بر پایه اسلام وهابی است. در این کشور وهابیت نقش مهمی ایفا می کند و هیچ آیین دیگری را تحمل نمی کند. عملا تمامی وجوه رسمی سیاست کشور بر پایه آیین رسمی وهابیت اداره می شود. در هم تنیدگی وهابیت با قومیت سعودی، به ایجاد نظامی پادشاهی انجامیده که در آن مذاهب دیگر اسلامی، چه سنی و چه شیعه، جایی برای رشد و نمو ندارند.
در این رابطه شیعیان به دلیل ضدیت خاص فرقه وهابیت با آنها و وقوع انقلاب اسلامی بیش از دیگر فرق اسلامی تحت فشار هستند.از نظر وهابیون، شیعیان کافر بوده و مروج شرک می باشند. وهابیون شیعیان را مسئول سقوط خلافت اسلامی در بغداد، تهاجم مغول ها و کشتار بسیاری از علمای خود می دانند. اتهاماتی که دروغ بودن آنها بسیار واضح و آشکار است. بر این اساس جامعه شیعه که 25 درصد جامعه عربستان را تشکیل می دهد و عمدتا در شرق دینی کشور سکونت دارند، جامعه ای است که ستم ها، تبعیض ها و ناروایی های بسیاری را تحمل کرده است. از مظاهر آشکار تبعیض عدم حضور در پست های رسمی حکومتی است. تاکنون هیچ وزیر یا عضو کابین سلطنتی شیعه نبوده است.
زمانی که ملک فهد دو سال 2005، مجلس شورا را از 120 نفر به 150 عضو گسترش داد، تنها دو نفر از شیعیان را به اعضای آن اضافه کرد و در کل تعداد شیعیان در مجلس شورای عربستان 4 نفر است.درحالی که عربستان سعودی پیش از 3785 مسجد دارد و تاکنون بیش از 1600 مسجد در سراسر دنیا ساخته است اما شیعیان عربستان حق ندارند، مسجدی برای خود بنا کنند وتاریخ ساخت معدود مساجد موجود نیز به زمان حکومت عثمان ها باز می گردد.
علاوه بر این بسیاری از مساجد و حسینیه های شیعیان در شهرهای مختلف شیعه نشین تخریب شده و شیعیان خانه های خود را به صورت مخفی به مسجد یا حسینیه تبدیل کرده اند.مساجد شیعیان در صورت انجام مراسم مذهبی توسط نیروی امنیتی عربستان بسته می شود و شیعیان حق ندارند، در شهرهای خود، مراسم خاص خود را برگزار کنند.شیعه ستیزی از برنامه های اساسی وهابیت در عربستان است اما با این وجود شیعیان این کشور به شدت تحت تاثیر انقلاب اسلامی هستند.با وجود اینکه به شکل قانونی، سازمان های سیاسی شیعی در عربستان فعالیت ندارند، اما طی 4-3 دهه اخیر تعدادی سازمان و شبکه های غیررسمی شیعی تشکیل شده اند که مطالبات شیعیان را دنبال می کنند. از جمله این سازمان ها می توان به «سازمان انقلاب اسلامی جزیره العرب»، «حزب الله عربستان سعودی» و جامعه علمای حجاز اشاره داشت.
سازمان انقلاب اسلامی جزیره العرب (حرکت اصلاح اسلامی شیعه) در سال 1970 در نتیجه مبارزات شیعیان عربستان شکل گرفت و پس از چند سال فعالیت غیررسمی، در نیمه دوم دهه 1970 فعالیت خود را رسما علنی نمود. این سازمان معتقد است که باید با دو خطر جدی که فرهنگ اسلامی عربستان را تهدید می کند مبارزه کرد وآن فرهنگ لیبرال دموکراسی آمریکایی و فرهنگ ارتجاعی وهابیت است که تحت پوشش اسلام بر مردم تحمیل می شود.حزب الله عربستان سعودی نیز که دومین گروه مهم سیاسی شیعیان در عربستان است به پیروی از خط حضرت امام خمینی (ره) در سال 1987 توسط چند نفر از روحانیون برجسته شیعی از جمله شیخ هاشم شکوس، شیخ عبدالرحمن الجمیل و تاسیس شد.حزب الله عربستان نیز سازمانی سیاسی : مذهبی است که از اصل ولایت فقیه پیروی می کند و رهنمودهای حضرت امام (ره) و طی سالهای اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی را در مبارزات خود مدنظر قرار داده است.با این وصف مشخص است که علیرغم محدودیت ها و تنگناهایی که جامعه وهابی برای شیعیان ایجاد کرده اند، انقلاب اسلامی توانسته است در جامعه اسلامی عربستان سعودی حرکتهای خودجوشی را ایجاد نماید.