رفتارشناسى برگزارکنندگان انتخابات

مجموعه هیأت هاى اجرایى ، ستاد انتخابات کشور و وزارت کشور که کاملا در اختیار یک جناح سیاسى قرار داشت ، نتـوانست در بـرگزارى انتخابـات بـه رغم آنچه تحت عنـوان » ترکیب غیرجناحـى و شعار انتخابات سالم «اعلام کـرده بود، رفتارى بى تأثیر از منافع گروهى و حزبى از خود به نمایش بگـذارد .نوع اقدامات دست اندرکاران اجراى انتخابـات در سه مـرحله زیر کـامـلا گـویـاى عـمـلـکـردى جهت دار، حساب شده و متأثر از مشى سیاسى یک تشکیلات افراطى مى باشد؛ مـرحـلـه اول :استـراتـژى تـأخـیـر، تعویق و دلسردسازى پیش از انتخابات مــرحــلـــه دوم :کــارشــکــنـــى و بى میلى هاى حین اجراى انتخابات مرحله سوم :بى تفاوتى و تعلـل در جریان شمارش و اعلام نتایج آرا ال )مرحله اول :پیش از برگزارى انتخابات رفتار هیأت هـاى اجرایى در ثبت نام از کاندیـداها و تأیید صـلاحیت اولیه آنهـا که به دلیل استنادات متقن مراجع چهارگانه منجر به حذف تعدادى از عناصر گروهکى غیرقانونـى ملى ـ مذهبى و افراد مسأله دار دیـگرى گـردید، مـتأسـفانـه تحـت فـشار افراطـیون سـیاسـى به مـیزان حـداقل خـود کاهـش یافت و حتـى اخبار اولیـه از تأییـد صلاحیت ها توسط هـیأت هاى اجرایى ، حـاکى از تـأییـد اسـامى نـیروهـاى مـلى ـ مذهبـى و نهضت آزادى بـود اما استناد بـه نامـه حضرت امام (ره)،وزارت کـشور را وادار ساخت تا رسماً اعلام دارد که اعضاى نـهضـت آزادى انتـظـار تأیـید صـلاحـیت نداشته باشند . در عین حال وزیر کشور که بشدت از سوى افراطیون تحت فشار قـرار گرفته بود، براى فـرار از معرکه اعتـراف کرد که استـعـلامـات مـنـابـع چـهـارگانـه کـافـى نیسـت .
ایـن هـمـان جـمـلـه اى بـود کـه شـوراى نـگـهـبـان از مـدت هـا پـیـش بـه خاطرش تحت فشار قرار داشت .با این تفاوت کـه وزارت کشور قصد داشت بـا این حربه به تأیید صلاحیت افرادى بپردازد که براسـاس مستندات و مـدارک مراجع چهارگانه ردصلاحیت باید رد صلاحیت مى شدند و شـوراى نگهبان معتقد بـود، چنانچه مدارک منابع قانـونى صلاحیت فردى را احراز نکرد با مراجعه به محل فرد باید صلاحیت ها احراز گردد . در هر حال اقدامات وزارت کشور در تأییـد صـلاحـیـت افـراد حزبـى مـورد نظرش تا جایى ادامه یافت که مطبوعات 10.20 به نـقـل از وزیـر کـشـور اعـلام داشتنـد، ردصلاحیت هـاى غـیـرقانـونـى هیأت نظارت الزام آور نیست . همراهى دست ا ندرکاران انتخابات در وزارت کــشـــور بــا مـــعــتـــرضــیـــن بــه ردصـلاحیـت هـاى هیـأت هاى نـظـارت تا جایى ادامـه یافت که همـزمان با تحصـن و طـرح استـعـفـاى دستـه جـمـعى ، لـیـست تعدادى از وزرا، معاونان وزرا و استانداران آماده گـردید .اگـرچه بـیانات مـقام مـعظـم رهبرى در جمع استانداران همزمان با پخش اخبار اعلام آمادگى استانداران و فرمانداران تا حدود زیادى این حـرکت را خنثى کرد اما اصرار وزارت کشور بر نامساعد بودن شرایط و امـنـیـت کــشـور از نـظـر اسـتـانــداران و فـرمانـداران هـمچـنان مـطـرح گردیـد .ایـن درحالى بود که براساس دستورات تشکیلاتى حزبى ، لیست سازماندهى شده استانداران و فـرمانـداران حـتى بـدون کـسب رضـایـت بعضـى از آنها آماده شـده بود .آنچه بـر این موج دامـن مى زد، بحـث استعفـاى رئیس
ستاد انتـخابات و وزیر کشور بود کـه با این مـضمـون در جرایـد درج مى گـردیـد؛ » اگر نتوانیم انتخابات سالم برگزار کنیم کناره گیرى .«مى کنیم اعلام نـظـر صـریـح رهـبـر مـعـظـم انـقـلاب در مــورد خـیـانـت آمـیـز بــودن استعفاى مـسـئـولان در شرایط فعلـى بـه عنوان مهر مختومه شایعاتى بو د که دامن آن به شخص رئیس جمهور و مجلس نیز کشیده شده بـود و دوبار نیز وزیر کشـور علناً و رسماً تقاضاى تعویق انتخابات را به عرصه مطبوعات کشانده بود . همه این تلاش ها و اقدامات دیگرى که مجال گفتن آن نیست ، با این جمـلـه رهبر معظم انقلاب که انتخابات باید در روز معین بدون تأخیر انجام گیرد ناکارآمد و بى اثر گردید . اما رویـه حاکم بـر ر فتار مـسـئـولان برگزارکننده انتخابات خاتمه نیافت و حین اجراى آن نیز کشید شد . تأخیر در آغـاز رأى گیـرى در برخى از حوزه ها، کاهش محسوس حوزه ها در مـحـل هـا و امـاکـن پـر جـمـعـیـت مـثـل نـمــاز جــمــعــه هــا و خــوابــگــاه هــا و بیمارستان ها، کمبود تعرفه ها در چندین حوزه انتخابیه که گاه نیـز بـه تـوق چند ساعته انجامیده بود، پخش شایعه تقلب و ورود نـظـامـیـان در بـعـضـى از مـراکـز رأى گیـرى ، قطع مشکـوک برق در حیـن رأى گــیــرى ، خــوددارى از اقــدامــات مشوقانه نظیر رأى دادن به مـوقع از سوى مسئـولان وزارت کشور، اعلام تـمـدیـد انتخابـات در آخـریـن لـحـظـات و عدم اطلاع رسانى بـه مـوقع که در بسـیـارى از مراکز منجر به تعطـیـلـى رأى گیـرى شده بود، همچنین دهها مورد دیگـر از جمله مــوارد ذکـر شـده در خــصــوص رفـتــار جهت دار دست انـدرکاران انتخابـات در حین اجراى این حماسه ملى بود .
لکن حضور سبز و میلیـونى و دور از انتظار مـردم در پاى صندوق هاى رأى به گونه اى بود که مانع از هرگونه تأثیر این نوع عملکرد بر نتیجه انتخابات گردید . اما پس از حضور پرشکوه مردم نیـز رفتار مسئـولان برگزارى انتخابات تغیـیـر نکرد و به نـوعى در نحـوه اعلام نتیجـه و شمارش آرا بروز و ظهور یافت . از سوى دیگر در شـرایطى که مـردم بى صبـرانه منتظر اعلام نتایج انتخـابـات بـودنـد شـمــارش کـنـد آرا، تـا حــدودى شیرینى این رویکرد مثبت را کاهش داد و درحالى که هنوز نتایج قطـعـى رأى گیرى پس از حدود یک هفته اعلام نشده بود، برگزارکنندگان انتخابات به نحوه اعلام آن از طریق صـداوسیما معتـرض شدند؛ تا آنجا که این موضوع در هیـأت دولت نیز مطـرح شـده و رئیس جـمـهـورى دستـور بـررسى آن را نیز صـادر مـى کـنـنـد .ایـن درحالى بـود که مسـئـولان وزارت کشـور بنـاى عـدم هـمـکـارى بـا رسـانـه مـلـى را سرلوحه کار خویش قـرارداده و عـلاوه بر اینکه حاضر نشدند در مقابل دوربین هـا رأى خود را به صندوق بریزند، پس از آن نیز از حضور بر صفحـه تـلـویـزیـون نیـز خوددارى ورزیدند؛ از همیـن رو روابط عمـومى سـازمان صـداوسیما بـا صـدور اطلاعیه اى اعلام کرد :مسئولان وزارت کشور حاضر به گفتـگـو بـا صـداوسیـمـا درباره انتخابات نیستند .