آغاز یا فرجام یک سیاست؟

سعدالله زارعى
ایـن جـنـگـى نـیـسـت کــه تــنــهــا بــا » «امکانات نظامى بتوان در آن پیروز شد ایـن سـخـنـان را » جـان ابـوزیـد «فـرمانـده نیروهاى آمریکا دو روز پس از حوادث خونبار عاشوراى کربلا و کاظمین بیان کرد .
روزنـــامــــه آمــــریــــکــــایــــى نـوشت او در کمیته «یو .اس.تودى» نیـروهاى مسلح مـجـلـس نمـایـنـدگـان آمریکا گفته است » نسبت به تشـکـیـل جامعه صـلـح آمـیـز بـاثـبـات در عـراق خوشبین نیست .«او با اشاره به گرایش قوى شیعیان اکثریت عـراق به تشکیـل نظامى اسلامى گـفـت ::» امـکـان دارد عراق به دست رادیکال هایى بیفتد کـه قادر بـه طـالـبـانـیـزه کردن خـاورمـیـانـه هستند «و براى مقابله با ظهور حکومتى شیعـى گـفـت :» هـزاران عـراقى بـراى حضور در نـیـروهاى امنیـتـى تـربـیـت شده اند، اما رهبرى قوى عراقى براى به دست گـرفتن مـشـاغـل حیـاتـى وجـود .«ندارد این اظـهـارات ، گمانـه زنـى هـاى فراوانى را که حتى از سـوى اروپایى ها در مورد مسئـولیت آمریکا در حـوادث عاشـوراى امسـال عـراق مطـرح شـد، تقـویـت مـى کـنـد .

روزنامه اتـریـشـى روز چهارشنبه گذشته پس «استاندارد » از آنکه مـسـئـولـیـت حادثـه را مـتـوجه آمریکایى ها کرد، با کلمات معنـادارى نـوشت ::» تمامى ایـن رویـدادهـا لـزوم تشکیل یـک دولت مستقل در عـراق را گوشزد مى کند و نشان مى دهد نه تنهـا مردم عـراق و نیـروهاى حاضر در ایـن کشور بلکه جامعه بین الملـلـى بـایـد در راستاى دستیابى به چنین هدفى اقـدام کند .«جالب این است که خبـرگـزارى رویترز در روز عاشـورا در گزارشـى از واکنش مردم عراق در لحظات اولیه پس از انفجارها نوشت :
عزادارانى که در محـل حـادثـه » حـضـور داشـتــنــد، پــس از وقــوع انـفـجـارهــا درحـالـى کـه بـه شـدت وحشـت زده شده بـودند به سـر دادن شـعــار عــلــیــه دولـت آمـریــکــا و سـنـگ پــرانـى بــه ســوى سـربـازان «.آمریکایى پرداخته بودند رهبـرى مذهبى عـراق هم تردید نداشت که در پشـت ایـن اقـدامـات عناصر وابسته بـه دولت آمریکا قـرار دارنـد .بـه هـمـیـن جهـت یـکـى از نزدیکان آیت الله سیستانى در بیروت دولـت آمـریـکـا را عـامـل وقـوع ایـن حملات معرفى کرد .او به خبرگزارى رویترز گفت ::» آمریکا به خـواسـت ما براى تأمین امنـیـت زائران توجهى نکرد «و لذا » عامل این حوادث کسى .«نیست جز واشنگتن همه بـه یـاد دارند آمریکایـى هـا اگرچه در ماههاى اول پس از اشغال عراق و به خصـوص پس از تشکیـل در «شـوراى حـکـومـتـى در عــراق » اواخر تیـرماه گذشتـه وعده دادنـد بـه زودى یـک دولـت عـراقى تـشـکـیـل مى شـود ولى به بهانه هاى مختـلـ امکان برگزارى چنین دولتى از سوى آنان انکار شده است . در واقـع ، روز عـاشـورا محـل اجتماع شیعـه در مـهـم تـریـن شـهـر مذهبى آنان (کربلا)که یادآور خاطره اقدام » سید شهـیـدان «براى بر پایـى حـکـومـت اسـلامـى اسـت ، مــورد تهاجم خونین قـرار گرفته است .در حقـیـقـت اولـیـن عـاشـوراى پـس از صدام حسین بـه هـمـان سـرنوشتـى دچار شد کـه مـراسم اولین سالـگـرد ولادت امام اول شیعیان کـه مـظـهـر آرمان حکومتى شیعه است .در روز اول رجب در حادثه مشابهى آیت الله سید محمدباقر حکیم به همراه دهها تن از شیعیان در یک انفجـار مهیب به شهادت رسیدند .حـدود سه روز پیش از آنهم یـک روحانى بلند پـایـه شیعه (آیتالله محمد سعید حکیم ) از حمله انـفـجـارى جان سالـم بـدر برد .
اما حادثـه عـاشـورا از اهمـیـت دیگرى برخوردار است .وقتى حدود دو میلـیـون شیعه جمـع شـدنـد ایـن اجتـمـاع از نـظـر مخـالـفـان شـیـعـه مى تـوانست » مـانـور قـدرت «تلقـى شـود چه اینـکـه حـضـور پـرهیـجـان مرحوم آیت الله حکیم هم همین پیام را تداعى مى کـرد .تجمع کربـلا در شــرایـطــى بــه وجــود مـى آمــد کــه آمریکایى ها در بـرابر اصرار آیت الله سیستانى ـ قدرتمندترین رهبر مذهبى عراق ـ بـراى » دخالت دادن مردم در سـرنـوشـت خـودشـان «و تـشـکـیـل حکومتى مبتنى بر آراى عمومى قرار داشتند .آمریکایى ها سعـى فـراوانى کردند تا زمان را بـراى دست یافتن به اهداف خود و یا به حداقـل رساندن ضرر، به دسـت آورند .آنان اگرچـه ظاهراً به خواست آیت الله سیستانـى مبنى بر عدم دخالت آمریکا در قانون اساسى عراق تن دادند، ولى با ترفند تازه اى از قانون اساسى موقت بدون دخالت مردم و یا نمایندگان منتخب آنان سخن گفتند .آیت الله سیستانى و به تبع او سایـر عـنـاصـر و رهبـران شیعى در عـراق در مقابل حرف تازه بـــوش صــ بـــنـــدى کـــردنـــد . آمریکایى ها نیازمند حادثه سهمگینى بودند که به شیعیان هـشـدار دهـد از اهداف خود فاصله بگیرند .دقیقاً بر همین اسـاس رامسفلد، وزیر دفـاع آمـریـکـا یـک روز پــس از حــوادث خـونـیـن عـاشـوراى عـراق گـفــت : !«حوادث مهم ترى هم در راه است » او گفت ما نـمـى تـوانیم مـانـع وقـوع حوادث شویم .ایـن درحالى اسـت که در طول سه ماه گذشته به مـیـزان زیـادى حـمـلات عـلـیـه ســربــازان آمریکایى مهار شده است .
از سوى دیگـر از زمان شهادت آیت الله حکیم (جمعـه7 شهریـور ) حملات سازمان یافته اى علیه شیعه شروع شده است . دامــنــه ایــن اقــدامــات طـــى هفته هاى اخیر شدت گرفته اسـت . چند هفته پیش دکتـر الـمـایـه کـه در عـراق » پرفسـور «خـوانده مى شـد و پیش از آن » حیفا عزیز «که مهنـدس بـرق بـود تـرور شـدنــد .درسـت در همان روز معـاون شهـردار بغداد در نزدیکى خانه اش کشته شد و پیش از آن مدیر دانشگاه صنعتى بغداد کشته شـد .سـعـدى ، یـکـى از اعـضــاى شوراى شهر بـغـداد تعداد قربانـیـان شیعه را صدها نفر اعلام کرد .جالب این است که بنـابـه نـوشته نیـویـورک تایـمـز یـک بـازرس آمـریـکـایـى کـه مسئول بررسى پرونده قتل دکتر المایه بود وقتى از سوى رسانه هاى محلـى مـورد سئـوال قرار گـرفت ، گـفـت : تاکنون هیچ یک از کـارشناس هاى » آمریکایى حتى این پرونده را مطالعه نـکـرده انـد «چـنـد روز پــس از ایــن گفت و گو بر شمار چهره هاى ترور شده ، قـاضـى یـوسـ خـورشیـد و عادل الحدیدى رئیس کانون وکلاى عـراق اضـافـه شـد .ایـن هـا هـمــان چهره هایى هستند که فرمانده نیروى نظامى آمریـکـا، عـدم وجـود چنیـن شخصیت هایى را عامل اصلى عدم امکان واگذارى مسئولیت اداره عراق به عراقى ها معرفى کرده بود ! نکته دیگرى که در این انفجارها وجود دارد تفـاوت آن با مـوارد قبـلـى اســت .در واقـع مـى تــوان گـفــت انفجـارهاى اخیـر بـا آنچـه در شـش ماهـه اول سال علیـه اشـغـالـگـران و سپس علـیـه دفـتـر سـازمان مـلـل در بغداد انجام شد، متفاوت است .
در آنجا انـفـجـارها مبتنـى بـر تـخـریـب طراحى شده بود و در اینجا محـور، .بــوده اســت «کـشـتـار بـیــشــتــر » انفجـارهاى عاشـورا با اقداماتى کـه پیش از این علیه » پلیس عراق «که از اواسط تیرماه شروع شد، هم تفاوت اساسى مى کند؛ در اینجا، برخلاف اقدام علیه پلـیـس عـراق ، عملیـات جنبه انتحارى ندارد و بر بمب گذارى یا حمله خمپاره اى از نخلستان هاى حاشیه فرات مبتنى مى باشد .علاوه بر آن اقدام اخیر با حمله عید قربـان به مقر حزب دمـوکرات در اربیل هم تفـاوت مى کند .مهم تـریـن نـقـطـه انفـجـارهاى کـربـلا، » تـلاش بـراى کشتار بیشتر «است . در عین حال آنگونه که روزنامه جـمـهـورى اسلامـى در روز شـنـبـه گذشته به نـقـل از » یـک مـقـام ارشد امنـیـتـى عـراق «نوشـت ؛ اتفـاقـات عـاشـوراى عـراق از » سـازمـانـدهـى اطلاعاتى قوى «برخوردار بوده است به گـونه اى که یـک گـروه کـوچک یـا حتـى بزرگ تروریست هـم تـوانایى انجـام آن را ندارد .اقدام هماهـنـگ خمـپـاره اى از کنار نخلـسـتـان هـا و انفجار 5 بمب در اطراف حرم مطهر حضرت ابى عبدالله الحسین (ع)بـه صورت پیاپى و در مـدت زمانى 30 دقیقـه درحالى که کم ترین تـخـریـب فیزیکى و بیشترین تلفات انسانـى را در پى داشته است ، نمى تواند جز از یک دولت مستقر صـورت گیرد .
در واقع آمریکایى ها دو نقطه امن عراق یعنـى کـربـلا و نـجـ را که شـیـعـه مى توانست آن را به رخ دیگران بکشد توانایى خود را براى برقرارى امنیت در کــل عــراق را نـشــان دهــد، بــه تبدیل کردند .این «ناامن ترین نقطه البته مـى تـواند یک اقدام مـتـلاقـى و مـشـارکـت طـلـبـانـه از ســوى هـمـه دشمنان حکـومت اسلامى در عراق اعـم از آمـریـکـا، عـوامـل مـوساد، منافقین و وهابى هـا باشد .هر چند آمریکایى ها بلافاصله از » ابومصعب زرقـاوى «بـه عـنـوان عـامـل اصـلـى انفجارها نام بردند تا بدینـوسیله پاى القاعده و نیروهاى خارج از عراق به میان کشیده شود . در عین حال به نظر مى رسد این انفجـارها نشان مى دهد کـه مـسـالـه اصلى آمریکـا در عـراق چیسـت ؟ و چـه نـوع تـفـکـرى مـانـع دسـتـیـابـى آمـــریـــکـــایـــى هــــا بــــه هــــدف سودجویانه شان مى شـود .حملات انـفـجــارهـاى کـربـلا، بــغــداد و کاظمیـن اگـرچه نـزدیک بـه پانـصـد شهید و مجروح را بر جاى گذاشت ، ولـى راه را هم تا حـد زیـادى روشـن کرد .آمریکایى ها مى خواستند شیعه را » مشکل مشترک «معرفى کنند ولى با این حادثه » مظلومیت شیعه «بیش از پیش به چشم اقوام غیرشیعى عراق آمد .
بـا این وص جامعه علـمـاى شیعه عراق هدف اصلى انفجارهاى «دامن زدن بـه فـرقه گـرایى » عـراق را معرفى کردنـد و رهبر معظم انقلاب اسلامى هم انگشت اشاره خود را به سمت مسأله اصلى (تلاشآمریـکـا براى تفرقه انداختن بین مردم عراق و دور کردن آنـان از آرمان دیرینـه شـان یعنى حکومت اسلامى )بردند و رهبر مـذهـبـى پـرقـدرت عـراق ، آیـت الله سیستانـى هـم در فـتـاواى اخیـرشان حفـظ وحدت ملى و مـرزى عراق را دغدغه اصلى علماى نجـ اعـلام کرد و از رهبران سنى خواست پیروان خود را کنتـرل نمایند تا ملعبـه دسـت دشمنان عراق نشوند . ما از آن سوى پرده خبر نداریم . آیا خداوند متعال مسیر حرکت اسلام را در عراق با خـون شهیـدان هـمـوار نمـى کـنـد؟ آیـا هـمـانـگـونه کـه 17 شـهـریـور طـلـیـعـه 22 بـهـمـن بـود عاشوراى 1425 طلیعه غدیرى دیگر نیست ؟