بحران نشست سران اتحادیه عرب

شـانـزدهـمـیـن نـشـسـت عـادى سـران اتـــحـــادیــــه عــــرب در حـــالــــى در تــــدارک مباحثات مربوط به محل برگزارى و نتایج حاصله است که جهان عرب و کشورهاى عربى با مسائل عدیده و تعیین کنـنـده اى روبرو هستند . اتـحـادیـه عـرب که در دهـه چـهـل میلادى و پس از جنگ دوم جهانى شکل گرفت از همان ابتدا با بحران هاى مستمر همـراه بـوده کـه علت اصلـى آن نـادیـده گـرفـتــن مـطـالـبـات و خــواسـت مـردم کـشـورهـاى عـربـى و تـأثـیـر و دخـالـت قدرت هاى خارجى (انگلیسدر دهه هاى گذشته و آمریـکـا در سـه دهه اخیـر )در تصمیـمـات و رویکردهاى این سـازمـان منطقه اى بوده است . بـى تـوجـهـى بـه خـواسـت مـردم و تأثیرپذیـرى در تصمیم گـیـرى همـواره به عـنـوان مـانـعـى بـر سـر راه کـشــورهـاى ناسیـونالیست عـرب و خواست و منافـع مردم عمل کرده ، به طورى که نتوانسته در مقابـل طـرح صهیـونیسم بین الـمـلـل در برپایى حکومت اسرائیل و مقابله با آن به مقابله با صهیونیسم بپردازد . وابـسـتـگـى و یـا خـودبـاخـتـگـى و مماشات بسیـارى از این سران ، موجب شده تا تصمیمى مـسـتـقـل و در راستاى ضرورت هاى اجتماعـى و داخلى بـراى کشورهاى عربى شکل نگیرد . شاخص و ویـژگى فـوق نه تنـهـا به درمان چالش ها و مشکـلات کشورهاى عربى منجر نشده ، بلکه دشمنان آشکار و پنهان آنان را در پایمال کردن حقوق این کشورها جرى تر کرده است . در دستـور کار اجـلاس اخیر سـران عرب که تاریخ و محل آن مشخص نشده و تـونـس بـه عـنوان رئـیـس دوره ا ى آن بـه بـرگـزارى در کــشـورشـان اصـرار دارنـد، اصــلاح ســاخـتــار اتــحــادیــه عـرب و اصلاحات سیاسى داخلى در کشورهاى عربى و اوضاع عراق و فلسطین قرار دارد .
از سوى کشورهاى مختلف طرح ها و پیشنهادات مـخـتـلـفـى در محـورهاى سـه گـانـه فـوق مطـرح شـده کـه مـنـشـاء اختلاف بحث هاى وزراى خارجه عرب قرار گـرفته و بـر رونـد تصمیـم گـیـرى ها احاطه کامل دارد . اردن در طــرح خــود عــمــلــیــات استشـهـادى در سـرزمین هاى اشـغـالـى فلسطـیـن را محکـوم کـرده و ترور شیـخ احمد یاسین پاسخ شارون به این موضع اردن است .قذافـى پیشنهاد عـضـویـت رژیم صهیـونیستى در اتحـادیـه عـرب را عنوان کرده و تونس الگوى دموکراسى و جامعه مدنى خود را، گزینه مناسب براى اصلاحـات در کشورهاى عربى معـرفـى مى کند . کشورهاى دیگرى هم بنابه خواست آمریکا اصلاحات سیاسى ، اقتصادى ، اجتماعـى و فرهنگى و آمـوزشـى را براى تقویـت دمکراسى و آزادى بیان و نقـش زنان پیشنهاد کرده اند . در این بین دیدگاه برخى کشورهاى عرب همچون سوریه که مواضع مستقلى را دنبال مى کند، در هیاهوى پیشنهادات مشکـوک ، گم شده است .جـنـجـال و بحـران فعلى بر سـر راههاى حمایـت از فلسطـیـن و عـراق در مقابـل تـجـاوزات آمریـکـا و اسـرائـیـل و پاسـخـگـویـى بـه زیاده خواهى آنان نمى باشد، بلکه بر سر کسب امتیاز در همراهى بیشتر با تمایلات آمـریـکـایـى و سـامــانــدهــى و اجــراى خاورمیانـه بـزرگ آمریکا و شکـل بـومى شده ایـن اراده خارجى حفـظ قدرت این سران در کشورهایشان مى باشد . سفر عمروموسى کـه از روز جمعه آغاز شده است به دنبال اجماع در مورد محتـواى تصمیمـات و مـحـل بـرگـزارى اجـــلاس اســـت کـــه در تـــونـــس بــــا اصراربن على در انعقاد اجلاس در تونس مواجه شده است . اختلاف فعـلـى زمانى مى تـوانـد به حفظ کیان عربى و مـنـافـع منطـقـه اى و اسلامى منتهى شـود که اتکا به خواست و اراده مر دمى داشته باشد و این پارامترى است که از دهه چهل و زمان شکل گیرى اتحادیه عرب همواره از سوى سران عرب با بى توجهى مواجه بوده است .