مکتبخانه شیخ

* اجـــازه دهـــیـــد مـــصـــاحـــبــــه را از تاریخچه حماس آغاز کنـیـم .ایـن کـه چه سالى تشکیل شد و ...
**جـنـبـش حـمـاس بـا آن سـابـقــه جـهـادى ـ نـظـامـى خــودش در سـال 1366 چـهـاردهم دسـامـبـر، پـس از گذشت پنج روز از انتفاضه اول شکل گرفت و اعلام موجودیت کرد، اما از حیث فـکـرى ، حماس امتداد هـمـان حـرکـت اسـلامـى اسـت کـه در سـال 1324 در فلسطین شکل گـرفته بود . وابستگى فکـرى آن هم به شهید فقیـد حسن البـنـا، رهبر اخـوان المسلمـیـن مصـر بـازمى گـردد .تاسیس حـمـاس توسـط شیخ مجاهد احمد یـاسـیـن و جمعى از بـرادران گرامى ایشـان نظیـر دکتر الرنتیسى ، استاد خالد مشعل (در بیـرون از فلسـطـیـن )،شهیـد صـلاح شهادة و دکتر شهـیـد ابـراهیم مقادمـه صورت گرفته است .
*دلایل شـکـل گـیـرى این جـنـبـش چه بوده است ؟
** این دلایـل بـرمى گـردد بـه نـوعى لبیک گویى به نیاز نهضت اسلامى به نداى دین و میهن که ما را به مقاومت و جهـاد بـراى آزادسـازى سـرزمـیـن و مقدسـاتـمـان از یـوغ اشغـالـگـرى فـرا مى خـواند .بـه ویـژه آن که ایـن رژیـم توانسته بود یک شکاف عمیق سیاسى هـم در سـاف (سـازمـانآزادیـبـخـش فلسطیـن )و هم در بیشتر کـشـورهاى عربى ایجاد کند که حـاصـل آن را هم دیدیم .قرارداد کمپ دیویـد ماحصل بزرگ این شکاف بود .از آنطرف ساف هم شروع به صحبت از صلح نمود . بنـابـراین شکل گـیـرى چنیـن جـنـبـش جهـادى و ایـفـاى نـقـش در راسـتـاى تـصـحـیـح ایـن مـسـیـر و حـراسـت و پــاســـدارى از اصــول و ارزش هــاى فـلـسـطـیـن بـیـش از پـیـش احـسـاس مى شد .
* از اهـداف اصـلــى جــنــبــش هــم صحبت کنید؟
** هـدف هــاى راهـبـردى جـنـبــش عبارتنـد از آزادسازى فلسطیـن اشغال شده توسط رژیم صهیونیستى و برپایى دولت اسلامى فلسطین بر ویرانه هاى رژیم اشغالگر؛ بالطبع مقاومت همه جانبـه ابـزار جنبـش بـراى تحـقـق این هدف خواهد بود .
* آیا بـرنامه مـشـخـص و کـاربـردى بـراى دولـت اسـلامـى آیـنـده خــود آمـاده ساخته اید؟
** برنامه ما براى این مرحله یعنى بعد از آزادسازى و ایجـاد دولـت اسلامـى متـکـى بـر مـقـاومـت و بـسـیـج تـمـام امـکـانـات و تـوانـمـنـدى هــاى مـردم فلسطین و امت اسلامى است .قطعا پس از آزادسازى جنبش حماس برنامه خود را بر ملت تحمیل نخـواهد کرد و مردم را در انتخاب آزاد خواهد گذاشت تا ماهـیـت و شـکـل دولـتـى کـه در آن زندگى کنـد را خود بـرگزیند .البتـه مـا اطمینان کامل داریم که ملت ، دولت اسلامى را برخواهد گزید . جنبش حماس در صورت پذیرفته شدن از طرف مردم براى رهبرى جامعه اسلامى فلسطین ، این توانایى را دارد که در همه ابعاد و سطوح به ایفاى نقش بپردازد .
* نحوه عضوگیرى جنبش حماس به چه شکل بوده و آیا الان هم به همان روال عمل مى شود؟
** زمانى که جنبش حماس در سال (1987.12.14)1366 اعـــــــلام موجـودیت کـرد، کار خود را از صفـر شروع نکرده بود بلکه نام این جنبش به این شکـل و مـضـمـون در این تاریـخ عـنــوان و مـعـرفـى شــد ولـى پـیـکــره تشکیلاتى و اعضاى آن در چارچوب نهضت و حرکت اسلامى از قبل وجود داشته است . نـام حـرکت مـقـاومـت اسـلامـى (حماس )در واقع بیانگر مرحله تازه اى است که نهضت اسلامى در فلسطین وارد آن شده بود و این مرحله در پیـش گـرفتن مـشـى مبـارزات مسلـحـانـه و قهرآمیز در سـرزمین اشغالى فلسطیـن بود و یکى از برنامه هاى آن هم هدایت و بسیج اعضا و پرسنل و توان جنبش در ایـن خـصـوص بـود .در رابـطـه بـا عضویت در جنبش حماس باید بگویم که این مساله دو قسمت دارد .ما یک عضـویـت عمـومى و یک عـضـویـت خصوصـى داریم .عضویت عمـومى مربـوط به تمام آحـاد مـردم فلسـطـیـن است و هر کس که به جنبش حمـاس علاقه اى داشته باشد مى تواند به نوعى عضو جنبش (عضوافتخارى )باشد .
* آیـــا شــــرط دیـــن در عـــضـــویــــت حماس دخیل است یا خیر؟
** خیر، یک مسیحـى وطن پـرست هم مـى تـواند به عضـویـت افـتـخـارى حماس درآید . اما عضویت خصـوصى یا همان کادر حماس ، از بـیـن افـراد متعـهـد، کوشا و نخبه انتخاب مى شود،افرادى که بتـوانند در تمام امـور بـه خوبـى از عهـده کـار بـرآینـد .پـس بـایـد گفـت حمـاس مـخـلـوطى از مـردم عـادى و نخبگان است و هر فلسطینى مى تواند بـراى خـود در جنـبـش جـایـى داشـتـه باشد .
* سهم حماس در عملـیـات هـاى استشهادى علیه رژیم صهیونیستى در سرزمین هاى اشغالى چقدر است ؟
** از حیث فعالیت گسترده مقاومت که شامل عملیـات جهادى و زندان و شهدا و اسرا و ...بیشاز 50 درصد این فعالیت ها بر عهده حماس است ، اما آنـچـه کـه مسلم اسـت عـمـلـیـات اسـتـشـهـادى شش درصـد از فـرایـنـد مقاومت را تشکیل مى دهد در حالى که همین شش درصد، توانسته 60 درصد از تلفات دشمن را به خود اختصـاص دهد .با تـوجه بـه کـارآیى که ایـن نـوع عملیات ها دارد، حماس تاکید بیشترى روى آن دارد .چون این عملیات هـا، یک سلاح بـازدارنـده در رویارویى بـا رژیم صهیونیستى به حساب مى آید .
** شـمـا یـادتــان هــســت کــه اولـیــن عـمـلـیــات اســتــشــهــادى حــمــاس کــى به وقوع پیوست ؟
**اولین عملیاتى که تـاثـیـر بـسـیـار زیادى داشت ، بـعـد از کـشـتـار حـرم ابـراهیمـى صـورت گـرفت و حـمـاس اعلام کرده بود که انتقام خون شهداى نمـازگزار در شهر الخـلـیـل را خواهـد گرفت .بعد از این حـمـاس بـا انجـام چهار عملیات استـشـهـادى پایه هاى رژیم صهیـونیستـى را به لرزه درآورد . پیش از آن در سـال 1371 عملـیـات استشهادى انجام شد که مى توان آن را سر آغاز ایـن عملیات ها نـام بـرد ولى تاثیر آن محدودتر بود .
* آیــــا جــــنــــبــــش حــــمـــــاس زنــــان استشهادى هم داشته است ؟
** بله ، دو عملیات استشهادى کـه تـوسط زنان استـشـهـادى بـه نـام هـاى دارین ابوعیشه ، مریم الریاثى انـجـام شد مربوط به حماس بود منتهى چون در آن هنگام ، حماس تصمیمى براى ورود زنان بـه عملـیـات اسـتـشـهـادى نگرفته بـود، اسمى از حماس به میان نـیـامـد وگـرنـه و اصـلا خـانـواده او از اعضاى حـمـاس بـودند و ایـشـان نـزد گـردان هاى الاقـصـى رفت و از آن هـا درخـواست کـرد که در یک عمـلـیـات استشهادى شرکت کند و به این شکل این عملیات انجام شد . اینجا جا دارد که از یک اسیـر زن قــســامــى یــادى کــنــیــم کــه وى از بـرجستـه تـریـن زنـان زندانـى قـسـامـى اسـت .نــام ایــن زن مــبــارز احــلام التمیمى است که به 16 بار حبس ابد محکوم شده است .ایشان دانشجوى دانشـگـاه بـرزت و در رشـتـه روزنامـه نگـارى به تحصیـل اشتغـال داشـت اتهام ایشان رساندن عزالدین مصرى شهادت طلب از شهر جنیـن بـه محل عمـلـیـات بـود .محل عـمـلـیـات در رستوارن اسپارو واقع در بخـش غربى قدس بـود که در سال 1380صورت گرفت و طـى آن 15صهـیـونیست بـه هلاکت رسیده و ده ها تن دیگر زخمى شدند . رسانـه هاى جمـعى سخنـان این زن مــــبــــارز را در دادگـــاه رژیــــم صهیونیسى پخش کردنـد .این دختر قسامى در دادگاه پس از تلاوت آیاتى از قرآن که به جهاد و مبارزه ترغیب تشویق مى کنـد، اعلام مى کند :من قصد معرفى خود را ندارم من خودم با کارهایم معرفى خواهم کرد .سپس خـطاب بـه صـهـیونـیـسـت ها اعـلام مى کـند که مـن خشم را در چـشمـان شـما مـى بیـنم و ایـن همـان خشـمى است که در دل من و در دل تک تک مردم فلسطین نهفته است و بدانید که خشم ما بـه مراتب عمیق تر از خـشم شماست . من 15 صهیونیست را به هلاکت رساندم و 122 تن را زخمى کردم . ایـن رقم در قبال آن تـعـدادى کـه شمـا از مردم ما کشتید بسیـار بـسـیـار اندک است . سپس مـى افـزاید :اگـر سرنوشت من همانطورى که شما آقاى دادستـان مـى گـویـیـد دوزخ و جهـنـم باشد، باید بگویم کـه مـا بـا یکدیگـر ملاقـات نـخـواهیـم کـرد .من شاهـد سوختن شما در قعر جهنم خواهم بود چرا که وقتى من بمیرم به بهشت مى روم ولى سرنـوشت شما دوزخ است و در عذاب خواهید سوخت .او در معرفى خودش فقط این جمله را گفت که اسم من احلام (رؤیـا)اسـت و ان شأالـلـه رویـاى مـلــتــم را کـه رهـایــى از شـر شماست تحقق خواهم بخشید .
* ایـن بـحـث هـمـیـشـه مـطـرح بـوده است که چرا دو جنبش حماس و جهاد اســلامــى تــحـــت لـــواى یــک جــنــبـــش قـدرتمـنـد بـه کـار مـبـارزه و جهـاد ادامـه نمى دهـنـد .جـواب شمـا به ایـن سـؤال چیست ؟
** بى تردید ادغام این دو جنبش بهتر است و این همان خواست و برنامه اى است کـه رهبـرى دو جنبش در پـى آن هستنـد .مـا و برادران جنبش جهـاد، دیدگاه هاى مشترکى داریم ، ما حتـى در سازوکارها هم اتفاق نظـر داریـم . از این جهت همکارى نزدیک میان مـا و برادران جنبش جهاد، در تمام سطوح بسیار زیاد است و ان شأالله این مساله پیش درآمدى براى ادغام کامل باشد .
* تا به حال این دو جنبش عملیات مشترکى هم انجام داده اند؟
** بله ، بسیار زیاد .
* نـقـش شـیــخ احــمــد یــاســیــن در تاسیس جنبش چگونه بوده است ؟
** شیخ فعـالـیـت خـود را به عنـوان مبلغ اسلامى آغـاز و در سـال 1346 هسته جنبش اسـلامـى را ابتدا در نوار غـزه و سـپـس در کــرانـه بـاخــتــرى و سرزمین هاى اشغال شده 1327بنیان نهـاد .بـا رشد و اسـتـحـکـام حـرکت اسلامى در میان جامـعـه فلسطینـى و گسـتـرش آن در میـان تـوده هاى مـردم به ویژه جوانان و قشر دانشجو و شیـخ جـنـبـش را بـراى فعـالـیـت نـظـامـى و مقـاومت مهیا مى ساخـت و در سـال 1362به تهیـه سـلاح روى آورد و در سال 1364 شاخه نظامـى مـوسوم به مجاهدین و پـس از آن «المجاهدون » نهاد امنیتى مـوسوم به مجد را تشکیـل داد .بـا شـروع انتـفـاضـه اول 1366 (هشتم دسامـبـر )شـرایط بـراى اعلام موجـودیت جنبـش مقـاومت اسلامـى مهـیـا شده بـود و این مـهـم «حماس » شش روز بعـد و به عبـارتى چنـد روز پس از شروع انتفاضه نخست انـجـام پـذیـرفـت و از آن تاریـخ تـا بـه امـروز جبنش حـمـاس جهاد و مـبـارزه را در عرصه فلسطین به پیش مى برد .
* منـظـور از رهبر مـعـنـوى جنـبـش حماس که دربـاره شیخ به کـار مى رود چیست ؟
** شیـخ احـمـد یـاسـیـن بـه عـنـوان عالمى روحانى و مجاهدى پر صلابت و استـوار الهام بخـش جوانان جنبـش حـمـاس بـه طــور اخـص و جــوانـان فلسطینى به طور اعم بود به طورى که سخنان و کـردار ایشان هدایت بخـش جوانان در ستیز با رژیم صهیـونیستـى گشت . شـیـخ احـمـد یــاســیــن در نــوع زندگى ، اندیشه ، اخلاق و مبارزه اش سترگ و به همین دلیل اسـوه، رهبر، هدایتگر و منشا الـهـام بـخـشـى بـراى جوانان بود .
* شیخ چند بار بازداشت شد؟
** شـیـخ مجـاهـد احـمـد یاسـیـن نخستین بار در سال توسط نیروهاى اطلاعاتـى مصرى و در جریان موج تهاجم پرزدنت جمال عبدالناصر بر ضد جماعت اخـوان المسلمین این کشور و نوار غزه بازداشت شد .
شیخ شهید احمد یاسین یک بار هم به اتهام تهیه و ذخیره سلاح و نیز تشکـیل شاخه نظـامى دستگیـر و به 13 سال زندان محکوم شد .ایشان در چــارچـوب تــبــادل اسـرا مــیـان اشغالگران و جبهه خلق براى آزادى فـلـسـطـیـن ] فـرمـانـدهـى کـل [ آزاد گــردیــد .مــقــامــات اشـغــالــگــر صهیونیستى در سال 1368شبانگاه در تهاجمـى همه جانبه و در تـلاش براى پایان بخشیدن به مقاومت روبه رشد مـسلـحانـه دگر بـار شیـخ را به همراه صـدها تن از اعضاى جـنبش حـماس دسـتگـیـر کردنـد .در سـال (1991.1.16)1370 دادگــــــاه نظـامى رژیم صـهیونیـستى صـورت گرفت ، شیخ احمد یاسین در ازاى تحویل دو مامور موساد که در رابطه با ترور نافرجام استاد خالد مشعل ، ریــیـس دفــتـر ســیــاسـى جــنـبــش حـماس ] آزاد گـردید .تـشـکیـلات [ خودگردان بیش از یک بار شیخ (ره) را تحت بازداشت در منزل قرار داده و هرگونه تماس با وى را ممنوع کرد . 
* چگونگى آزادى شیخ را نیز بیان کنید؟
** جواب این سؤال در پرسش قبلى داده شد .
* شکنجه هاى شیخ تـوسط رژیـم صهیونیستى به چه صورت بوده است ؟
** شیخ علـى رغم معـلـولیت کامـل جسمى و کهولت سنى از شکنجه هاى جلادان صهـیـونیسـت ایمن نمـانـد و مـورد شدیـدتـریـن شکـنـجـه هـا قـرار گرفت . صهیونیست ها با علم به ایـن کـه اعضاى بدن شـیـخ فـلـج و بـى حـس است و تنها سر وى قادر به حـرکت و داراى حس بود، سر و صورت ایشان را هـدف امـاج مـشــت و لــگــد قـرار مى دادند که به همین دلیل شیخ بینایى چشم راست خـود را از دست داد .از دیگر شیوه هاى شکنجه ایشان این که صهـیـونیست هـا فـرزند خـردسـال (آن هنگام )شیخ به نام عبدالحمـیـد را در برابر دیدگان پدر شکنجه مى کردند تا روحیـه شـیـخ را در هم شکـسـتـه و از ایشـان اعـتـراف بگـیـرند لیـکـن شـیـخ همچون کـوهى استوار ایستاد و هرگـز اعتراف نکرد .
* آیا شما خاطراتى از مرحوم شیخ دارید؟
** خوب به یـاد دارم آن زمانـى را که نوجوان بوده و در مکتب شیـخ بودم .آن روزها که در محضر ایشان مسائل عقیدتى و عبادى و حضور مستمر در نمازهاى جماعت مسجد به ویژه نماز صبـح را که مـورد تاکیـد ایـشـان بـود، فرامى گرفتیم . شیخ شهید نماز صبـح را عاملى مهم در تربیت نسل مـومن ، متعهد و مجاهد مى دانستند .خاطره دیگرى که از شیـخ دارم بـه دوران تحـصـیـلـم در دبیرستان مربوط مى شود که در آن ایام خدمت ایشان مـى رفتیم ، منـزل شیخ بسـیـار ساده و مـتـواضع و سـقـ آن ایرانت بود .همچنین در دوران اسارتم طى سال هاى 1368 تا 1371شاهد استقـامـت ایـن بـزرگ مرد در جـریـان بازجویى و شکنجه بـودم کـه منجر به کورى چشم راستش شد . این شکنجه ها نه تنها خللى در روحیـه آهنیـن ایشان وارد نیـاورد که موجب صلابت و استـقامت هر چه بیشتر او شد .دیگر خاطره اى که از ایشان دارم به زمان اسارتم در زندان نقب باز مى گردد که نامه اى از زندان عسـقلان از طـرف جنبـش به دستـم رسیـد که در آن عنـوان شده بود مـن بـراى هـمــراهـى و مـلازمـت شـیــخ بـرگزیـده شـده ام و آماده انـتقـال بـه زنـدان شـیـخ عـزیـز بـاشـم .مـن از شنـیدن ایـن خبـر بسـیار خـوشحـال شـدم ، امــا در آخـریــن لـحــظـات مدیریت زندان با این انتقال مخالفت کرد و در نتیجه شخص دیگرى براى مراقبت از شیخ تعیین شد .همچنین از دیدار شیـخ احمد یاسین از چـند کشور عربى و اسلامى خاطره دارم . مـن در آن مـقطـع سـرگـرم تـکمـیـل تـحصـیلات عـالـیه خـود در سـودان بـودم .
در جــریـان دیـدار شــیـخ از کشور سودان مقامات دولتى خدمت ایـشان مـى آمـدند تـا از فـرمایـشـات ایشان بهره اى بگیرند در یکى از این دیدارها رئیس جمهور سودان با شیخ مزاح مى کرد و به ایشان مى گفت به شما اجازه سفر به خارج از سودان را نخواهم داد و شما همین جا در کنار ما مانـدگار خواهید شد کـه شیخ با تبسم در پاسخ مى گفتند خداوند به شما توفیق دهد . این مرد بزرگ که زندگى شری خود را به جهـاد فى سبیل اللـه گـذراند نسبت بـه هـمـه آحاد ملت فلسـطـیـن مهربان و عطوف بودند .از شیخ شهید تنها یک خانه کوچک و محقر براى دو فرزند مجروحش و سایر فرزندانش بر جاى مانده است . همین ساده زیستى شیخ ، ایشان را در دل احاد مردم فلسطین بلـکـه در قـلــوب هـمـه فـرزنـدان امـت اســلام ماندگار کرد .
* پـاسـخ حــمــاس بــه ایــن حــمــلــه وحشیانه علیه شیخ چگونه خواهد بود؟
** جنایتى کـه شـارون سفاک بـدان دست یازید همه امت اسلامى را متاثر ساخـت .شـیـخ از شخـصـیـت هـاى بزرگ این امت بـود و بى تردید پاسـخ حماس کوبنده و در خور این جنایـت فجیع خـواهد بـود .(وسیعلم الذیـن ظلمـوا اى منقلب ینـقـلـبـون ).از تـو مى پرسنـد، زمان آن کى فرا مى رسد، بگو که به زودى زود خواهد بود .