قطـــع امـــــــیــد

مهدى سعیدى
حضرت امام خمینى (ره):اگرکارتر در عمر خود یک کار کرده باشد که بتوان گفت به خیر و صلاح این ملت مظلوم است همین قطع رابطه با ایران است .ما این قطع رابطه را به فال نیک مى گیریم ، چون که این قطع رابطه دلیلى بر قطع امید دولت آمریکا از ایران است
به دلیل رهبرى بزرگ شاه ، ایران جزیره ثبات در یکى » از آشوب زده ترین نقاط جهان شده است .اعلیحضرت ، این به دلیل تکریم بسیار نسبت به شما، رهبرى شما و احترام و ستایش و عشقى است که ملت ایـران به شما دارد .هیـچ کشور دیگرى در جهان براى برنامه ریزى مشترک از ایران به آمریکا و ما نزدیکتر نیست.»
هنگـامـى کـه کـارتـر، رئیـس جمهور آمـریـکـا در نـطـق اختتامیه خود در ضیافت شام کاخ گلستان تهران در دى ماه 1356 عبارات فوق را به زبان مى آورد براى هیچ کس قابل تصور نبود که قریب به یکسال بعد، آمریکایى ها این » جزیره ثبات «را از دست خواهند داد .
با پـیـروزى انقلاب اسـلامـى روابط ایـران و آمریـکـا دستخوش تحول گردید .وزارت خارجه آمریکا که در 12 بهمن 57 اعلام کرده بود ::» هنوز دولت بختیار را به رسمیت مى شناسد «تا روز بعـد اعلام مـى دارد ::» آمریکا پشتیبـان دولتى خواهد بـود که مورد حمایت ملت ایـران باشد «و از طرفى دیگر اتاق عملیات کاخ سفید از برژینسکى تلفنى از سولیوان، سفیر آمریکا در ایران مى پرسید ::» آیا هنوز امکان کودتـا وجود دارد؟ «اما دیگـر دیـر شـده بود و این صـداى انقلاب ملت ایران بود که از رادیو به گوش مى رسید .
کارتر در اولین اظهارنظر خود درباره انقلاب اسلامى مى گویـد :این اراده ملت بود که شـاه را سرنگون کرد و مـا حاضریم با دولت بازرگان همکارى کنیم «اما على رغم این ادعا کارشکنى هاى آمریکا براى سرنگونى انقلاب اسلامى آغاز مى شود و سفارتخانه آمریکا به ستاد ایجاد هماهنگى میان نیروهاى مخال انقلاب مبدل مى گردد .
از 23 بهمن تحرکات تجزیه طلبانه آغاز شد .نقطـه آغازین تحرکات تجزیه طلبانه کردستان بود .در 27 بهمن 1357 شهـر سننـدج تـوسط جریان هـاى تجزیـه طـلـب و گروه هاى کمونیستى اشغال گردید و نیروهاى ارتش و بسیج قتل عام گردیدند .یک هفته بعد تحرکات تجزیه طلبانه در گنبد و ترکمن صحرا آغاز شد و به درگیرى هایى انجامید که در آن ها چریک هاى فدایى خلق زیر پوشش » ستاد مرکزى شوراهاى خلق ترکمن «رهبرى تحرکات را بر عهده داشتند . روز بعد شوراى خلق بیانیه اى انتشار داد که کـامـلا شبیـه درخـواست هـا و ادعـاهـاى حـزب دموکـرات و نـیـروهاى تجزیه طلب کـردستان بود و هماهنگى آن هـا را با یکدیگـر نشان مى داد .
در خوزستان نیز گـروهى به نام خلق عـرب اعلام موجـودیت نمـوده بود و به تحریـک عـراق به تحـرکات تجزیه طلبانه اشـتـغـال داشت .در چهـارم اردیبهـشـت 1358 روزنامه ها خبـر درگیـرى هاى شدید در تبریـز را منتشر کردند که حزب خلق مسلمان عامل اصلى آن بود .
خط ترور نیز فعالیت خود را همزمان آغاز نمود و در سوم اردیبهشت 58 گروه فرقان تیمسار قرنى را به شهادت رساند، در 12اردیبهشت نیز رئیس شوراى انقلاب آیت الله مطهـرى ؟ ترور شـد و به شهـادت رسید .ملـت ایـران این اقدامات را ناشى از حمایت آمریکا مى دانست .آمریکا در مقابل جنایات تروریستى و حرکات تجزیه طلبانه سکـوت توام با رضایت را برگزید، ولى در مقابل اعدام عناصرى از حکومت شـاه و ساواک که در جریان انقـلاب فـرمان قتل مردم را صادر کرده بودنـد برآشفت .مجلس سناى آمریکـا در27 1358.2.با صدور بیانیه اى اعدام عناصر دستگاه شاه را بـه شدت محـکـوم کرد و اخطـار شدیداللحـنـى بـه جمهورى اسلامى ایران داد .
در این قطعنامه همچنین حـکـم غیابى اعدام شـاه و خانواده اش ـ که بوسیله خلخالى حاکم شرع دادگاه انقلاب اسلامى صادر شده بودـ مورد انتقاد قرار گرفت.
حضرت امام در پاسخ به اقدام مجلس سناى آمریکا فرمودند :» داغى که به دل آمریکا از این انقلاب وارد شده است به دل هیچ کس وارد نشده است .«ایشان ضمن رد تهدید سناى آمریکا درباره قطع رابطه با ایران افزودند :» ما روابط با آمریکا را مى خواهیم چه کنیم؟ !آن ها احتیاج دارند که بـا ما روابط داشته باشند، مـا چـه احتیاجى به آمریـکـا «!داریم؟
دولت موقت و نزدیکى به آمریکا
موضوع دیگـرى که در این دوران قابل تـوجه است ، سیاست نزدیکى به آمریکا است که توسط دولت موقت و دست اندرکاران کابینه بازرگان پیگیرى مى شود.
آمریکا در تلاش است تا بـا تقویت و نزدیکى به ایـن جریان موقعیت از دست رفته خود را به دست آورد و از طرفى از شدت حملات خط امام علیه خود بکاهد چنانکه موارد زیر حکایت از این قرابت و تعامل مى کند:
سولیوان درباره ملاقات خود با بازرگان در 28 اسفند 57مى نویسد ::» در این ملاقات امـیـر انتظام نیز حـضـور داشت و از پیش دو عکاس و یک فیلمبردار از تلویزیون نیز حاضر بودند .بازرگان به عنوان یک اقدامى که صحنـه آن از قبل آماده شده بود از من با احساسات ، استقبال کـرد و به روشنى و وضوح و برخلاف روش معمـول ، کوشید که «.تظاهر به داشتن روابط گرم شخصى با من کند
چـارلـزناس ، کـاردار سـفـارت آمریکـا در تـهـران در ملاقاتى با عباس امیر انتظام سخنگوى دولت موقت پیشنهاد مى کند که در جـهـت ارتقاى سطـح روابط ایران و آمریکـا گام هاى تازه اى برداشته شود .
انتظام در پاسخ گفـت :دولت نیز همچنان خواهان روابط خوب با آمریکاست و مهندس بازرگـان ، اخیرا این «.تمایل را علنا اظهار داشته است
چارلزناس بار دیگـر در 16اردیبهشـت 58 به دیـدار مهندس بازرگان مى رود .بازرگان در این دیدار مى گوید : من شخصا به مناسبات حسنه ایران و آمریکا نظر مساعد » دارم .من هنگامى کـه خواستم پسـت وزارت خارجه را به دکتر یزدى بسپارم ، پس از اطمینان از این که او نیز طرفدار مناسـبـات دوستانه با آمریکـا اسـت ، ایـن پـسـت را بـه او «.سپردم
این نـزدیکى و قـرابت خشـم ملت انقلابى کـه هـمـه بدبختـى هـاى کشور و عالـم را ناشى از جنـایـات آمریکـا مى داند به همراه دارد .
تیتر اول روزنامه اطلاعات در 7تیرماه سال 58 چنین است ، امام در ملاقات با دانشجویان و پاسداران هشدار داد :مى خـواهند رژیم دست نشانده آمـریـکـا را روى کار بـیـاورنـد .اگـر گـروه گـروه شـویـم ، رژیمـى مـى آیـد کـه «.دموکراتیک است ، اما نوکر آمریکاست
در 25 مرداد همان سال حضرت امام به عوامل آمریکا چنین هشدار مى دهند ::» اگـر دسـت از فضولى بر نـدارند حرف آخر را خواهیم زد ...باید به این روشنفکرانى که با «.عمال آمریکا در زیر پرده روابط دارند هشدار داد در این احوال است که » تام رستون «سخنگوى وزارت امور خارجه آمریکـا در 4 شهریـور مى گوید ::» ما اعتـقـاد داریم که بـراى ثبات منطقـه و حـفـظ آرامـش در ایران این موضـوع اهمیت دارد کـه اعتبار و نفـوذ حکـومت بازرگان «.تقویت شود
حضور نظامى گسترده در خاورمیانه
از اقدامات آمریکا که مـوجب تیرگى روابط و ایجـاد نگرانـى نسبت به آمریکـا گـردید، تقویـت حضور نظامـى آمریکا در مـنـطـقـه بود .ناو هـواپیمابر هـشـتـادهـزار تنـى کانسلیشن بـا 90 جـت و 50 هزار تفنگدار در 16 اسفنـد 57 عازم خلیج فارس شد .واگذارى هواپیماهاى آواکس و جنگنده هاى اف ـ15 در اختیار عربستان و تقویت و تجهیز اسرائیل نمونه اى از این حضور نظامى گسترده است .وزیر دفاع آمریکا (هارولدبراون )در این زمینه مى گوید ::» آمریکا براى امنیت جریان نفت از خلیج فارس به کشور خود هر اقدام لازمى را انجام خواهد داد .«این حرکات اعتراضات مردمى گسترده اى را در برداشت که تظاهرات سراسرى 21 اسفنـد 57 نمـونه اى از آن است .در خـرداد ماه سـال 58 خبر تشکیل نیروى صدهزار نفرى ضربتى آمریکا براى عمل در منطقه خلیج فارس شایع مى گردد .
خبرگزارى امـارت عربى در 18تیرماه اعلام مـى دارد که ::» با توجه به این بحث که آمریکا در نظر دارد در خلیج فارس به مداخله نظامى متوسل شود، یک رزم ناو آمریکایى دیروز به منظـور دیـدار تشریفاتـى سـه روزه وارد آب هـاى «.ابوظبى شد
شاه مخلوع در آمریکا
شاه که در 26 دى ماه 1357 به قصد آمریکا ایران را ترک کـرده بود، مدت زیـادى را در شمال آفریقـا (مصـرو مراکش )توق کرد تا شاید بتواند بار دیگر همچون 28مرداد سال 1332 هـ .شبه کشور بازگردد، اما این توهم خیلى زود رنگ باخت .شاه ناامید تصمیـم بـه رفتن به آمریکا را گرفت ، در حالى که آمریکایى ها نیز که مـوقعیت خود در ایـران را از دست یافـتـه مى دیدند تـمـایـلـى از خـود نشـان نمى دادند .در 23 اسفند 57سایروس ونس ، وزیر امور خارجه آمریکا مامور مى شود تا رسما به شاه اعلام کند که دیگر زمـان مقتضى بـراى ورود او به آمریکـا وجود ندارد . شاه در فـروردین مـاه سال 1358 به مکـزیـک رفت تـا در ویلاى مجلل » جـیـمـز کـراسبـى «قـمـارخانه دار مـعـروف آمریکایى بسر برد و منتظر اقدامات دوستان ذى نفوذ خود باشد .
با تیره تر شدن روابط ایران و آمریکا و نفوذ دوستان و حامیان شاه (افرادىچون کسینجر و راکفلر و ...)در 29 مهر 58 دولت آمریکا از سفارت خود در تهران مى خواهد تا قصد آمریکا مبنى بر اعطاى پذیرش به شاه به دلایل انسان دوستانه و بـدون هیچ جنـبـه سیاسـى را به اطلاع مهنـدس بازرگان برساند .استدلال این بود که پزشکان معالج به این نتیجه رسیده اند که علاج بیمـارى شـاه در مکزیک ممکن نمى باشد .
شاه در اول آبان وارد نیویورک شد، در حالى که این اقـدام واکنش هـاى شـدیـدى را به هـمـراه داشت .مـلـت خشمگین از جنـایـات آمریکا در طى چند دهه گـذشـتـه ، شاهد این بود که آمریکا عامل تمـام بدبختى ها و جنایات این کـشـور (شاه)پناه داده و حاضـر نـیـسـت وى را بـراى محاکمه و رسیدگى به جنایاتش مسترد نماید .اعتراضات از دل آمریکا شروع مى شود و هر روز دانشجویان و ایرانیان مقیم آمریکا در اطراف بیمارستان کورنل (محلبسترى شدن شاه مخلـوع )به راهپیمایى مى پـردازند .شهردار نیویـورک انجام تظاهرات بر ضد شاه را ممنوع مى کند .روز 12 آبان (روز عید قربان )میلیون ها ایرانى طى تظاهراتى به اقامـت شاه در آمریکا اعتراض مى کنند .
حضرت امام (ره)نیز ضمـن درخواست استرداد شاه مى فرمایند ::» معلـوم مى شـود توطئه اى در کار اسـت .«و در بیانـى دیگر مـى فـرماید ::» امروز تـمـام گـرفتـارى ما از «.آمریکاست
ملاقات با برژینسکى
در حالى که روابط ایران و آمریکا بحرانى ترین روزهاى خود را سپرى مى کند در دوازدهم آبان خبرى در مطبوعات ایران درج شد که بر شدت خشم و تنفر مـلـت مى افزاید : هیات سیاسى ایران به ریاست مهندس بازرگان ، نخست » وزیر که براى شرکت در بیست و پنجمین سالگرد انقلاب الجزایر به آن کشور سفر کرده بود، ملاقات هایى در جنب این مراسم با شخصیت ها و نمایندگى هاى دیگر کشورها انجام داد .مهنـدس بـازرگان یک ملاقـات بـدون حضـور خبـرنگاران با برژینسکـى انـجـام داد که یک ساعـت طـول کشـیـد .«(اطلاعـات.)58.8.12 لیـکـن جـواب هـاى متعارض و پرابهام بازرگان و یزدى درباره این دیدار که بدون اطلاع حضرت امام (ره)و شوراى انقلاب انجام شده بود، زمینه تسخیر سفارت آمریکا در تهران را فراهم نمود .
تسخیر لانه جاسوسى
در روز یکشنبه قریب به 450نفر از دانشجویان به هـدایت انـجـمن هـاى اسلامـى دانـشگـاه هـاى تهـران ، شری ، امیرکبیر در ساعت 10:30 صبح وارد سفارت آمـریکـا مى شـوند .سـاعت 4:30 بـعدازظـهر سـفارت آمریکا بطور کامل به تسخیر در مى آید .این دانشجویان دلایـل اقدام و خـواستـه هاى خـود را در بیـانیـه اى اعلام مى دارند :
ما دانشجویان مسلمان پیرو خط امام خمینى (ره)با » حمایـت از موضع قاطعانـه امـام (ره)در مقابـل آمریکـاى جهانخوار به منظور اعتراض به دسیسه هاى امپریالیستى و صهیـونیستـى ، سفـارت جاسـوسى آمریکا در تـهـران را به تصـرف درآورده ایم تـا اعتـراض خود را به گـوش جهانـیـان برسانیم .اعتراض به آمریکا جهت 1:ـ پناه دادن به شاه و استفـاده از او2 ـ کمک به ضدانقلابـیـون فرارى ایـرانى 3ـ توطئه در مناطق مختل کشور و نفوذ در ارگان هاى اجرایى «.ـ4 نقش مخرب آن در منطقه
هـمـزمـان کـنـسـولـگـرى آمـریـکـا در شـیـراز تـوسـط دانشجویان اشغال مى شود .
دولت موقت که دیگر تـوان اداره کشـورى انقلابـى را نداشـت ، آن را در 15 آبان ماه تقدیـم امـام مى کند، ایـن استعفا على رغم تصور بازرگان مورد قبول حضرت امام (ره) قرار مى گیرد (بازرگانقبلا نیز تهدید به استعفا نموده بود که مورد قبول واقع نگردید .)
این اقدام انقلابى دانشجویان مورد تایید ملت و امام قـرار مى گیـرد و مـردم هر روز با حـضـور در بـرابر لانه بـه جاسوسى همـراهى خود با دانشجویـان را ابراز مـى دارند، بخصـوص بعد از ایـن کـه در بین اسنـاد مـوجود در لانه ، مدارکى دال بر اقـدامـات گـوناگون امنیتى علـیـه انـقـلاب اسلامى به دست مى آید که همگى تـوسط سفارت آمریکا هدایت مى شده است .به عنوان مثال میلیون ها دلار مارک و ریال تقلبـى در سـفـارت کش مى شـود که طبق اسـنـاد به دست آمده جهت ایجاد تورم در ایران مورد استفاده قرار مى گرفته است ، صدها بمب و گاز اشک آور، نقشه ورود شاه به آمریکا از دیگرمواردند .
آمریکا که حـیـثـیـت جـهـانـى خـود را از دسـت رفتـه مى بیند، ساکت ننشسته بر فشارهاى خود جهت آزادسازى 60 گروگان مى افزاید .در22آبان ، آمریکا خرید نفت ایران را تحریم مى کند، دو روز بعـد در24 آبان آمریکا ذخـایـر ارزى ایران را در کلیه بانـک هـاى خـود در سرتاسر جـهـان مسدود مى کند .
همان روز در سناى آمریکا پیشنهاد قطع رابطه با ایران مطرح مى گردد .
همزمان فشارهاى بین المللى از طریق شوراى امنیت دنـبـال مـى شـود .در 14 آذرمـاه هـمـان ســال بـه خـاطـر گروگانگیـرى شـوراى امنیت به اتـفـاق آرا ایران را محکـوم مى کند .
مدتى بعد آمریکا مجبور مى گردد تا شاه را از آمریکا خارج نموده به جزیره کوچکى در پاناما منتقل نماید .
قطع رابطه
 سرانجام جیـمـى کـارتـر در 19فروردین در صحـنـه تلـویـزیـون ظاهـر شده و در یک سـخـنـرانى قـطـع روابـط دیپلمـاتـیـک بـیـن آمـریـکـا و ایـران را اعلام مى کـنـد و بـه دیپلمات هاى ایرانى 24 ساعت وقت مى دهد تا خاک این کشور را ترک نمایند .
وى همچنین قطع فـورى معاملات بازرگانى با ایران که در قطعنامـه سـازمان ملل پیش بیـنـى شده بـود را اعلام مى کند و سرانجام روابط نامتوازن و همراه با ظلم و خیانت آمریکا از 19فروردیـن 57 تا به امروز قطع مى شود .هر چند نمى توان این قطع رابطه را نقطه پایان کارنامه مناسبات دو کشور دانست .
حضرت امام (ره)در اولین پیام خود این اتفاق مبارک را چنین یاد مى کند ::» اگر کارتر در عمر خود یک کار کرده باشد که بتوان گفت به خیر و صلاح این ملت مظلوم است همین قطع رابطه با ایران است .ما این قطع رابطه را به فال نیک مى گیریم ، چون که این قطع رابطه دلیلى بر قطع امید دولت آمریکا از ایران است .ملت رزمنده ایران این طلیعه پیروزى نهایى را که ابرقدرت سفاکى را وادار به قطع رابطه ، یعنى خاتمه دادن به چپاولگرى ها کرده اگر جشن بگیرد حق دارد .من کرارا گـوشزد کرده ام که رابطه ما با امثال آمریـکـا رابطه ملت مظلوم با جهانخواران است.»