نتایج سفر البرادعى

پرونده هسته اى ایران در ماه ژوئن سـفـر الــبــرادعـى ، دبـیــر آژانــس بین المللى انـرژى اتمى که با حساسیت فراوان ناظران بیرونى و محافل سیاسى و مطبوعاتـى داخل مواجه بود، مهم ترین رویداد هفته اخیر مـحـسـوب مى شـود . البرادعى پس از دیدار با آقـازاده ، رئیس سازمان انرژى اتمى ایـران ، آقاى کمال خرازى وزیر امور خارجه ، آقاى روحانى دبیر شـوراى عالى امنیـت مـلـى و آقـاى خاتمى رئیس جمهور نتایج سفر خود را خـوب ارزیابـى کـرد .اگرچـه خـبـرنگـار سـیـاسـى خـبــرگـزارى مـهـر بـه نـقـل از خبرنگاران غربى مستقـر در تهران اعلام کرد که البـرادعى تاکید نموده حرف هـاى اصلى و نـظـرات مهـم خـود را در مسیـر فرانکفورت خواهد داشت :با این حـال باید سخنان جدى تر البرادعى را در زمان دیگرى شنید .نکته قابل توجه سفر اخیر البـرادعى این بـود کـه برخلاف معـمـول سفـرهاى پیشیـن وى و بـا وجود حضـور خبـرنگاران دفاتر خبـرى خبـرگزارى هاى رویترز و آسوشیتدپرس و فرانسه در تهران این بار سه خبـرنگار از این خبرگزارى ها را با خود به تهران آورده بود . سئوال اصلى که انتظار پاسخ آنـهـا مى رود این است که این سفر و دیـدارها چه نتایجى در برداشت ؟
* اطمینان و تردید
آنچه در ابتدا از سخنان الـبـرادعى از یک سو و اظهارات مسئولان جمهورى اسلامى از سوى دیگر برداشت مى شـود اطمینان طـرفین جهت تحقق مطالـبـات خـود به همدیگـر اسـت .الـبـرادعـى در مصاحبه با خبرنگاران گفت ، روحانى به مـن اطـمـیـنــان داده کــه مــا گــزارش و اطلاعات مهمى را تا پایان این ماه از ایران دریافـت خـواهیـم کـرد .اما طـرف هـاى ایرانى سخنى از دادن چنین اطمینانى از سوى البرداعى به تهران به میان نیاوردند . افزون براین برخى از مسئولان ایران ابراز تردیدهایى نیز در ایـن خـصـوص مطـرح ساختند . امیـرحـسـیـن زمانى نـیـا، مـدیـرکل سیاسى و بین الملـل وزارت امورخـارجه در این ارتباط تاکید کـرد :هیچ تضمینى وجود ندارد که کشورهاى غربى از گزارش آژانس سوءاستفاده نکنند، در عین حال وى افـزود :مـقـرر شـد کــه آژانـس نـیـز گزارش خود را به گونه اى تنظیم کند کـه کمتر مورد سوءاستفاده قرار گیرد .آقازاده پس از دیدارش با البرادعى یادآور شد که گلـه هـاى خـود را در رابطـه بـا روند کـار اعلام کردیم .وى همچنین تصریح کرد : به همین دلیل اصـرار داشتیم که باید هر چه سریع تر این پـرونده جمع شـود و از دبیـرکـل آژانس خـواستـیـم هـر اطـلاع و خواسته نهایى دارد ارایه کند . خـرازى ، وزیر امـورخارجه نـیـز در دیدار با مدیرکل آژانس تاکید کـرد، نباید در روابط ایران و آژانس توقع اعتمادسازى یکجانبه داشت .وى همچنین اعلام کرد که جمـهـورى اسلامى ایـران انتظـار دارد آژانـس روحیه هـمـکـارى ایـران را ملاک جدى قـرار دهد و این مـوضـوع در آینـده نزدیک روال عادى خود را پیدا کند .
* توافقات به عمل آمده
نهایتاً مذاکرات البرادعى با مسئولان ایرانى منجر به سه توافق عمده شد .
 1ـ تـوضیـح دربـاره فعالـیـت هـاى تحقیقاتى و توسعه اى درباره غنى سازى از جمله سانتریفوژ .P 2 بر همین اساس بازرسان هفته آینده جهت بحث و بررسى در این خصوص به ایران خواهند آمد .
 2ـ منشاء آلـودگى هاى هستـه اى ؛ آقاى روحانى ابراز داشت منشاء آلودگـى مسأله اصلى بحث با آژانس است .وى همچنین در خصوص این مسأله گفت ، باید کشور ثالثى هـم بـا آژانس همکـارى کند تا بتـوان مسأله را حل و فصل نهایـى کرد .البـرادعى نیز در جمـع خـبـرنگاران همکارى کشورهاى سومى مانند پاکستان را که برخى تجهیزات هسته اى از آنجا وارد شده در حل نهایى موضوع مهم دانست .
 3 ـ ارایه اظهارنامه براساس مـاده 2 پروتکل ؛ مدیـرکل آژانس در ایـن ارتباط خاطر نـشـان کـرد که در اواسط مـاه مـى اظهارنامه هاى پـروتکل الحاقـى آمـاده و تحویل مـى شـود تا مشخـص شـود ایران همه فعالیت و تحقیقاتـى را که باید قبلا اعلام مى کرده ، اعلام نموده و آن را پنهان نـکــرده اســت .آقــاى روحـانــى ارایــه اظهـارنامـه هـایـى بـه آژانـس در راستـاى اجراى پروتکل الحاقى را یک کار جدید از سوى ایـران در مذاکـرات با البـرادعـى عنوان کرد .
 4 ـ توافق برسر یک نقشه اجرایى با جدول زمانى چهـارمین نتیجه مـذاکـرات طرفین بـود .آقاى روحانى با بیان اینـکـه در نـقـشـه اجـرایـى بـه تـوافق رسـیـده بـا البـرادعى آیتـم هـاى خـاصـى وجود دارد افـزود :زمانبـنـدى صـورت گرفتـه بـراى موضوعات از اهمیت خاصى برخوردار اسـت و در آن مـشـخـص شـده کـه چــه موضوعاتى در چه تاریخى مطرح شود و مسائل نـیـز چگونه جمـع آورى و حـل و فصل گردد .البرادعى نیز در رابطه با نقشه اجرایى گفت که با استفاده از این نقشه ها هر طرف مى داند در چـه زمانى باید چـه اقدامـى را صورت دهد تا این مسـألـه بـه تسریع در حل و فصل کمک کند .
 5 ـ تـعـلـیــق مــونـتـاژ و ســاخــت قطعات ؛ آقازاده تعلیق مونتاژ و ساخت قطعات از تاریـخ 83.1.21 را یکـى از اقدامات اعتمادسازى عنوان کرد .وىدر عین حال افـزود تعلیق موقتى است و تـا تصمیم گیرى نهایى ادامه خواهد داشت .
* در انتظار ماه ژوئن
 آیا بـا وجـود تـوافقات انـجـام شـده پرونده ایران در آژانس بسته خواهد شد؟ اصرار و خواست جمهورى اسلامى ایران در مذاکرات این بود که پرونده هسته اى ایران هر چه سریع تـر از وضعیت فعـلـى خارج شود .آقازاده رئیس سازمان انرژى اتمى در مصاحبه مطـبـوعاتى اعلام کرد توقع ما بـراى بسته شـدن پـرونده در مـاه ژوئن است .علـى رغم اصـرار مقامـات ایرانى ، امـیـرحسیـن زمانى نیـا مـدیـرکـل سیاسى و بین المللى وزارت امورخارجه که براى بدرقه محمد البرادعى به فرودگاه مـهـرآبـاد رفـتـه بـود در گفـت وگـویـى بـا خبرنگاران گفت :البرادعى تاریخى را به عـنـوان زمـان مـخـتــومـه شـدن پــرونـده فعالیت هاى هسته اى ایران اعلام نکرد . البته البرادعى بعداز نشست خـود با دبیر شوراى عالى امنیت ملـى کـشـورمان در جمع خبرنگاران گفته بود :من نمى توانم تـاریــخــى را بــراى حـل مــوضــوعــات باقـى مـانـده مـیـان آژانس و ایـران اعـلام کنـم .وى علـت ایـن امـر را فنـى بـودن موضوعات و همکارى کشـورهاى ثالث عنوان کرد .
اما دبیر شوراى عالى امنیت ملى در پاسخ به مسـألـه فـوق هشدار داد کـه در صورت بسته نشدن پرونده در ماه ژوئن ، ایران عکس العمل نشان خواهد داد .البته وى بلافاصله گفت که این عکس العمل شامـل خـروج ایـران از NPT نـخـواهـد شد .
در همین حـال وزارت امورخـارجه آمریکا ساعاتى پس از اعلام توافق ایران و آژانس واکنش نشان داده و گفت :مـا ایـنـگـونه تـعـهـدات را پیـش از ایـن نـیـز شنیده ایـم تـا زمانى که آنها ایـن اقـدام را انجام دهند ایـن بـازرسى ها و ایـن رونـد بازرسى باید ادامه پیدا کند .