میقات پابرهنگان (بخش چهاردهم)

حسن شرافتى
مدیریت بسیج در ایام سخت و دشوار
با تلاش هایى که آقاى سنجقى در خصوص تعیین جایگاه قانونى بسیج انجام داد، با تصویب مجلس شـوراى اسلامى ، در 59.10.28 این نهـاد تحت عنوان واحد بسیج مستضعفین در سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ادغام و نهادهاى موازى با آن به نوعى غیـرقانونى اعلام گردید .همانطور که دکتـر سنجقى نیز در خاطـرات خود مطرح کرده ، او و همکـارانش از جمله آقایان اخوان ، حاج اصغر سلیمانیه ، اخـبـاریـه و مـرحوم خلیل طباطبایـى پـس از مصوبـه مجلـس شوراى اسلامى در همان ساختمان دفـاع غـیـرنظامى ـ کـه سازمان بسیج ملى نیز در آن وجود داشت ـ استقرار خودشان را قطعى کردند . این ساختمان که در خیابان فلسطین کنونى واقع است و قبل از انقلاب تحت عنوان سازمان دفاع غیرنظامى از آن استفاده مى شد، پس از این دوره ـ که در جاى خود نقطـه عطفى در تاریخ بسیج محسـو ب مى شود ـ آقاى سنجقى و همکارانش اقدام به برنامه ریزى و ایجاد ارتباط با فرماندهان و شوراى فرماندهى سپاه که در رأس آنان ، شهید کلاهدوز بود، نمودند .(درآن زمان اولین فرمانده سپاه یعنى آقاى جواد منصورى سمت فرماندهى را به شهید کلاهدوز واگذار کرده بود )این شـورا آن چنان راضى به قبـولى مسئـولیت بسیج نبـود زیرا خـود سپاه تازه تأسیس بود و امکانات ضعیفى داشت و از طرفى از نیروى انسانى محدودى برخوردار بود و از سوى دیگر به دنبال انسجام نیروهاى رسمى خود بود و قبول مسئولیت بسیج تا حدود زیادى برایشان سنگین جلوه مى کرد .اما از آنجایى که مجلـس شـوراى اسلامى به این امـر رأى مثبت داده بـود (البته رأى گیرى در مورد ادغام و واگذارى بسیج به سپاه با آراى ضعیفى به تصویب رسیده بـود زیرا تعداد قابل تـوجهى از نمایندگان مجلس و کمـیـسـیـون دفاع مجلس با این امر مخال بودند )فرماندهان و مسئولان سپاه در این خصوص وارد شور و مشـورت شـده و » واحد بسیج مستضعفـیـن «بـه عـنـوان یکـى از واحدهاى اصلى سپاه پاسداران مورد پذیرش قرار گرفت .
دکتر سنجقى در یـکـى از خـاطـرات خود قبل از مصوبه مجـلـس نـقـل مى کند : در آن زمان که من سخت به دنبال جایـگـاه قـانـونى بسیج بـودم شهیـد » بزرگوار کلاهدوز چند بار در خصوص کارهایم به بنده تشر زد و گفت :این چه کارى است که شما دنبال مى کنید ما فعلا در سپاه کارهاى زیادى داریم و شما بهـتـر اسـت بـه جاى کـارهاى فـرعى بیاییـد سـپـاه و در کـنـار خـودمـان مأموریت هاى مربوط به اینجا را انجام دهید .حتى بنده وقتى جهت دریافت امکانات براى » واحد بسیج «پیش آقاى رفیق دوست (درآن زمان مسئول واحد تدارکات سپاه بود )رفته بودم ، ایشان به من گفت :اول شما برادریتان را ثابت کنید سپس بیایید ادعـاى ارث و میـراث داشته باشید؛ البته همه ایـن برادران حسن نیت داشتند و انجام تکلی برایشان مهم بود .اما مى خواهم بگویم در آن زمان ، تصمیم گیـرى و اقدام در بسیـارى از مسائل بسیـج واقعاً سخت و «.دشوار بود پس از گذشت قریب چهار مـاه از ایـن واقعه ، بـرادر سنجقى از طـرف فرمانده سپاه به عنوان رئیس ستاد کل سپاه منصوب شده و موضوع شناسایى مسئـول جدید بسیج بار دیگر به یکى از مهم ترین مسائل این نهـاد، تـبـدیـل گردید و قریـب 6 ماه امور جـارى بسیج تـوسط برادران اخوان ، سلیمانـیـه ، اخباریه و مـرحـوم خلیل طباطبـایـى اداره گـردید .هر چند کـه در آن زمـان ، وضعیت بسیج مطلوب نبود، اما نسبت به گذشته روند تکاملى را طى مى کرد و تنها مانع حضور مردم در صحنه هاى مختل انقلاب و جنگ ، عدم توجه و بى اعتنایى بنى صدر به عنوان رئیس جمهور به سپاه و بسیج بود .
در این مقطع از تاریخ بسیج ، دکتر سنـجـقـى ایـن گـونه از کمبـودها و نارسایى ها سخن مى گوید ::» به درخواست شهید کلاهدوز و سایر مسئولان حدود 600 نفر بسیجى آموزش دیده را از تهران به اهواز اعزام کردیم که بنده خودم نیز به همراه آنان بودم .وقتى مشکل اسکان و تقریباً تغذیه آنان را حل کردیم متأسفانه نتـوانستیم آنـان را مسلح کنیم ، به هر کـجـا مراجعه کردیم ، دریغ از یک سلاح ؛ حتى برادران بسیجى از ما درخواست مى کردند اگر مقدور است به آنان سلاح ام یک ـ کـه از رده خارج شده بود ـ بدهیم ولى متأسفانـه امکانات تسلیحات سپاه بسیار محدود بود و ارتش نیز به دستور بنى صدر و سایر فرماندهان ارتش از کوچک ترین کمک نظامى ما را محروم کرده بود .تا اینکه از یک گروه 70 نفرى از ما اجازه گرفتند و به صورت مستقیم با بعضى از مراکز ارتشى ارتباط برقرار نموده و پس از دریافت تعدادى سلاح راهى خط مقدم شدند اما اکثر بسیجیانى که آماده اعز ام به خط مقدم بودند موفق به اعزام نشده و ناچار یا در کارهاى پشتیبانى جنگ به کـارگیرى شدند و یا به خانـه و کاشانه خو د بازگشتند .و براى بنده که مسئول اعزام این بسیجیان به جبهه هاى جنگ بودم بسیار سخت بود که این عزیزان بگویند اگر حتى تعدادى سرنیزه و سلاح سرد به ما برسانید ما حاضریم در خط مقدم علیه دشمن بعثى بجنگیم «...و