فاز جدید مقابله

على حسن حیدرى
بحـران اخـیـر عـراق که بـه دنـبـال تعطیلـى روزنامه » حوزه ناطقـه «ارگان رسمى جریان مقتدا صدر و بـازداشت ، مسئول دفتر صدر «مصطفى یعقوبى » از سوى آمریکایى ها آغاز شـد و بـا بـه خاک و خون کشیده شدن صدها نـفـر از تظـاهـرکنـنـدگـان معـتـرض عـراقـى گـسـتــرش یـافـت ، از نـظـر گـســتــره جغرافیایى بحـران ، نیروهاى درگیر در بحـران و تاکتیک ها و سـیـاسـت هـاى بکـار گـرفتـه شـده از سـوى نـیـروهـاى مـردمى بـراى مقابله بـا اشـغـالـگـران ، ویژگى هاى منحـصـر بـفـرد دارد که در دوران بحـران یکسالـه پـس از اشـغـال بى سابقه بوده و حتى آن را از بحران هـا و جنگ هاى قـبـلـى در عـراق متـمـایـز مى کند . از جمله ویژگى هاى این بحران که از جـنـوب ایـن کـشـور آغـاز شـد و بـه تدریج بیشتر شـهـرهاى شیعه نشـیـن و سنى نشیـن در جنـوب و مرکز عـراق را فراگرفت ، اقدام عوامل درگیر در بحران به » گروگانگیرى «اتباع خارجى مستقر در عراق بود که فاز جدیدى از مدیریت جنـگ در بـرخورد با اشغـالـگـران را بـه نمایش گذاشت . تمسک عـوامل مـردمى به سـلاح جـدیـد گـروگـانـگـیـرى در مقـابـلـه بـا اشغالگران موجى از اضطراب و نگرانى را در میان نیروهاى خارجى حاضر در عـراق و جوامع مـتـبـوعشان بـه دنـبـال داشــت .رسـانـه هــاى خــبــرى نــیــز در عـراق را به مـوارد «گـروگانگـیـرى » مـشـابـه » لـبـنــان «، » ســیــرالـئــون «و ، قیـاس کـردند و لحـظـه بـه «بـوسنى » لحظه اخبار مربوط به این تحول جدید در عراق و تلاش هاى کشورهاى متبوع آنها بـراى آزادى اتباع خـود را منعکـس مى کردند . نـکـتـه قـابـل تــأمــل در بــحــران گـروگانگـیـرى در عـراق این است کـه نیـروهاى اقدام کـنـنـده بـدون تـوجه بـه تابعیت و نقش کشور حاضر در عراق دست بـه گـروگانگـیـرى مـى زننـد .بـا نگاهى به مـجـمـوعـه 30 فرد گروگـان گرفته شده از 10 کشور حاضر در عراق متـوجه مى شـویـم کـه عـلاوه بر اتـبـاع کشـورهاى اشغالـگـر مـثـل آمـریـکـا و انگلیس ، متحدان آنها مثل ژاپن ، چک و ...کشورهاىمخال جنگ نیز از سوى عـوامل درگیر به گـروگان گـرفتـه شده اند؛ از جمله هفت تبعه چیـنـى ، هـشـت تـکـنـیـسـیــن روسـى و چـنــد فرانسوى . سؤالى که مطـرح است این است که عوامل اصلى گروگانگیر چه کسانى هستند و انگیزه آنها از این اقدام آنهم با این شکل پیچیده چه مى باشد؟
رسانه ها و منابع خبرى از گروهى تحت عنوان انصـارالدین ، گردان هاى مجاهدین ، عوامل صدر و افـراد بعثى به عنوان عوامل اصلى گروگانگیرى در عراق نام برده اند و انگیـزه هایى مانند، آزادى عـراقى هـاى بـازداشـت شـده از سوى آمریکایى هـا، تـوق عملـیـات نظامى آمریکایى ها علیه مـردم بى گنـاه عـراق ، خروج نـیـروهاى اشغـالـگـر، جلب افکار جهانـى به مسائل خـونین عراق ، باز داشتن متحدان آمـریـکـا از همکارى با این کشور و در برخى موارد مثل افـراد اسرائیلى گـروگـان گرفته بـه دلیل انگیـزه هاى عقیدتى و تاریخى با نفـوذ و حضور رژیم صهـیـونیستـى در عـراق را عـلـت گــروگـان گـیــرى ذکـر کرده اند .برخى از انگیزه هاى ذکر شده را مى تـوان در لابلاى مصـاحـبـه هـاى ویدیویى و بیانـیـه هـاى گـروگانگیـران مشاهده کرد .گروه انصارالدین که یک فـرد اسـرائـیـلـى را در شـهـر نـجـ بـه گـروگان گـرفته بـود در یک مصـاحـبـه تلویزیونى خـواستار آزادى عراقى هاى بـازداشـت شــده از ســوى نـیـروهــاى اشغالگر شد .یا گردان هاى مجاهدین که سه غیرنظامى ژاپنى در شهره فلوجه را به گـروگان گرفته بـودند در یک نـوار ویدیویـى خـواستـار خـروج نـیـروهاى ژاپنى تا 11 آوریل شدند . گـروگانـگـیـران آزادى یک تـبـعـه آمریکایى در شهر ابوغریب را نیز منوط به تـوق عملیات نظامـى آمـریـکـا در شهر فلوجه کرده بردند . بـنــابــرایـن بـا تــوجـه بــه تــعــدد گروگانگیران انگیـزه هاى گروگانگیرى نیز مختل مى باشد اما در عیـن حـال این سـئـوال اساسـى در میـان نـاظـران بیـن الـمـلـل وجود دارد چـرا نـیـروهاى مخال جنگ نـیـز بـه گـروگان گـرفتـه شده اند؟ آیا دست هاى دیگرى به غیر از مردم عراق و مبارزان علیه اشغالگران نیز در این مسأله دخیل است یا خیر؟ پیامدهاى بحران گروگانگیرى در عراق در پى تشدید روند گروگانگیرى و گستـرش ناامنـى هـا در عـراق بیشـتـر محافـل سـیـاسـى و خـبـرى آن نتیـجـه اشغالگرى در عراق را ارزیابى کردند و تنها راه حل بحران عراق را انتقال قدرت بـه مـردم ایـن کـشـور در 30 ژوئـن 9) تیـرماه )و خـروج نیروهاى آمریکـایـى ازاین کشور اعلام کردند .
پـس از حـادثـه گـروگـانـگـیـرى کــشـورهــاى فــرانـســه ، روســیـه ، فیلیپین ، اعلام کردند که نگران اتباع خود در عراق هستند و بزودى آنها را از ایـن کشـور خـارج خواهـنـد کرد . وزارت وضـعـیـت هـاى فـوق الـعـاده فـدراسـیــون روسـیـه اعـلام کــرد کـه بزودى عملیـات خروج 816 نفر از اتباع روسى در عـراق را آغاز خواهد کرد . وزارت خارجه فرانسه از اتباع این کـشـور خــواسـت از سـفـر بــه عــراق خـوددارى کننـد .سـخـنـگـوى وزارت خارجه فـرانسه همچنین گفت :مـا از شهروندان خود در عراق خواسته ایم به منظور اتخاذ تدابیر امنیتى و جلوگیرى از حوادث احتمالـى هر چه زودتر این کشور را ترک کنند . رئیس جمهور فلیپـیـن نـیـز کـه از متحدان آمریکا در عراق است با صدور بیانیه اى اعلام کـرد، در صورت تداوم شرایـط ناامنى دربـاره حضور نظـامـى خود در عراق بازنگرى خواهد کرد . فرماندهان ارشد آمریکـایى در عراق نیز از وزارت دفاع ایـن کشور درخواست کـردنـد کـه بـه مـنـظـور مـقـابـلـه بـا رونـد گروگانگیرى و ناامنى ها در عراق نیروهاى بیشترى به این کشور اعزام کنند . در هــــر حــــال تـــــداوم رونــــد گروگانگیرى در عراق مى تـواند رهبران برخى کشورهاى متحد آمریکا را تحت فشار افکار عمومى و نهایتاً بازنگرى در همکـارى با آمریکا کند چنانکه تـعـداد قابـل تـوجهى از متحـدان آمـریـکـایـى خواستار خروج سربازان خود از عراق شده اند .این حادثه همچنین مى تواند در مقطع انتخاباتى کـنـونى در آمریکـا موجب تضعی ائتلاف نیروهاى متحد و بالطبع ، جایـگـاه جـرج بوش شـود . نظـرسنجى که اخـیـراً مـؤسسه گـالـوپ انجام داد، بیانگر سیر نزولى محبوبیت بوش از یک سو و نـاراضى بـودن مردم آمریکا از تداوم حضور سربازانشان در عراق است .