نقش ایران در موقعیت‌هاى وخیم

روند ناامیدکننده پرونده هسته اى ایران و عدم تمایل آژانس انرژى اتمى جهت طولانى شدن این پرونده و فشار بر جمهورى اسلامى باعث شد تا جرج دبلیو بوش در پیامى تنها نهاد بین المللى منـاسـب بـراى پرداختن به ایـران را آژانس انرژى اتمى دانسته و تأکید کند :ایـرانیان باید فشار از سـوى جهان را احساس کنند و بدانند کـه هرگونه بـرنامه تسلیحات هسته اى به طور یکـپـارچه محکوم خواهد شد، این امـرى حیاتى است که ایرانیان این پیام را بشنوند . بوش که در نشست سالانه اتحادیه مطبوعاتى آمریکا سخن مى گفت ، افزود : توسعه احتمالى سلاح هسته اى از سـوى ایران غیرقابل تحمل مى باشد، زیرا هدف اعلام شده جمهـورى اسلامى از میان بـرداشتن اسرائیل مى باشد و در ایـن صورت جهان به مقابله با تلاش ایران بر مى خیزد و شروع آن نیز از سازمان ملل خواهد بود . بوش در ادامه با اعتـراف به اینکه امضـاى پـروتکل الحاقـى از طـرف ایران گام بسیار مثبتى بود، اضافه کرد :یکى از کارهاى من آن است که اطمینان حاصل کنم ، سه کشور اروپایى به صریح ترین شـیـوه با ایرانیان گفت وگو کننـد و روشن کنند که توسعه سلاح هسته اى در ایران غیرقابل تحمل خواهد بود، البته ایرانیان گروهى دشوار براى مذاکره هستند . وى بیان داشت :فکر مى کنم که این پیام به آنان منتقل مى شود که توسعه سلاح هسته اى از سوى ایران براى صلح و ثبات خاورمیانه غیرقابل تحمل خواهد بود، البته مسئولان جمهورى اسلامى یک نفر را در رأس نشانده اند که احتمالا او تصمیم گیرنده است اما جامعه جهانى به سـراغ محمد خاتمى مـى رود، لکن با این همه من گمـان مى کنم که پیام ما به آنها رسیده است .
جلسه مطبوعاتى سخنگوى وزارت خارجه آمریکا نیز به موضوع ایران معطوف شد .سخنگوى وزارت خارجه در پاسخ به سؤال درباره ترور دیپلمات ایرانى (خلیل نعیمى )گفت :ما اطلاعاتى دربـاره ترور وى نداریم ، امـا دولت ائتلافى و وزارت خارجه عراق در حال تحقیق درباره این حادثه هستند و فکر مى کنم هنوز نتیجه گیرى در این مورد که چه ارتباطى بین نقش ایران در عراق و ترور این دیپلمات وجود دارد، زود مى باشد . ریچارد بوچر در پاسخ به سؤال دیگرى درباره نقش ایران در رابطه با مقتدا صدر افزود :قبل از هر چیز، نظر ما این بود که مناسب نیست ایرانى ها سعى در میانجیگرى داشته باشند . بوچر با اعـتـراف صریح به اینکه آمریکـا مـى تـواند از یک میانـجـى (ایـران)در موقعـیـت وخیم تر استفـاده کـنـد، دربـاره سفـر هیأت ایـرانى به عـراق و ملاقات بـا انگلیسى ها بیان داشت :در واقع آنچه ما درباره این هیأت مى دانیم این است که آنها مى خواستند با انگلیسى ها ملاقات نمایند و یک آمریکایى از طرف ما در این جلسه شرکت کرد .ما از موقعیت این جلسه بـراى ارسال پیاممان به ایران استفاده کردیم و این پیام را هم بدهیم که از نظر ما مناسب نیست ایران سعى در میانجگیرى وضعیت نج داشته باشد . دن سنور، مشـاور ارشد دولت موقت نیز در یک جلسه مطبـوعاتى گفـت :از نظر ما هیچ نقشى براى ایرانیان به عنوان واسطه در مذاکرات ما و الصدر وجود ندارد .
ما معتقدیم مسأله مقتدا صدر باید توسط عراقى ها حل شود نه ایرانى ها . واسطه آمریـکـا در دولت موقت افـزود :هیأت ایـرانى پـس از ورود به عـراق با نمایندگان بریتانیا تماس گرفته و سفیر ران نیومن عضو دولت موقت از طرف آمریکا چند روز پیش با ایرانى ها ملاقات کرد . همچنین رئیس مؤسسه ثبات امنیت در واشنگتن با اشاره به ملاقات هاى صدر با برخى مقامات ایرانى در مقاله اى عنوان کرد :چطور است عضوى از محور شرارت حالا سفیر صلح به حساب آمده و مى خـواهد عملیات مقتدا صدر را متوق کند . ایرانى ها از علماى شیعه و اطرافیان آنها در عراق حمایت مى کنند و اگر چه شواهدى وجود ندارد اما خبرها مى گویند که ایران از مقتدى صدر حمایت مى کند . مایکل لدین ، تحلیلگر ضدایـرانى نومحافظه کار آمریکایى در ادامه این مقالـه که در روزنامه وال استریت ژورنال به چاپ رسیده ، اذعان کرد :شورش هاى عراق به دستور صدر نبوده بلکه تمامى آنها به دستور آیت الله کاظم حائرى که با روحانیت ایران مرتبط است ، انجام گردیده است . مشاور تیم محافظه کـار بـوش با ادعاى اینکه مقتدى صدر بـه ایـران سفر کرده است ، مى افزاید :صدر با آقاى هاشمى رفسنجانى ـ مرد دوم قدرت در ایران ـ مرتضى رضایى ، رئیس حفاظت اطلاعات سپاه و سردار قاسم سلیمانى فرمانده سپاه قدس دیدار داشته است ، لذا در حال حاضر آنچه به مقامات آمریکا توصیه مى شود، تغییر رژیم ایران است ، چـون که هرگـونه صلح در عراق با حاکمیت فعـلـى ایـران به دور است .
* استراتژى ایران در عراق
مشاور سیاسى نیـروهاى ائتلاف در عـراق در مقاله اى در نشریه نیورپوبلـیـک مى نویسد :کاردار ایران در عراق در واقع یک دیپلمات نیست، بلکه عضو نیروهاى قدس است .دخالت ایران در عراق مانند این است که یک نفر به عمد جایى را آتش بزند و بعد در نقش آتش نشان بخواهد آتش را خاموش کند . مـایـکـل روبـیـن گـفـت :ایـران بـه طور مـؤثـر بـه نـیـروهـاى تـنـدرو کـمـک مى کند .حسنکاظمى قمى کاردار ایران ، رابطه نزدیک بـا صدر دارد و صدر تنها رهبر شیعـه نیست که از ایران کمک دریـافت مى کند، استراتژى تـهران ظاهراً هم حمایت از رادیکال هایى است که خواستار رویارویى با آمریکا هستند و هم احزاب سیاسى اسلامى .
* کدام منابع اطلاعاتى ؟
معاون وزیر امورخارجه آمریکا در مورد مسائل تأیید رعایت پیمان NPT ، در کنفرانسى در هتل ویندم سیتى ، گفت :دولت آمریکا به وضوح در مورد اهداف ایران براى دنبال کـردن یک برنامه هسته اى هشدار داده ، گـرچه به دلیل حساسیت منابـع اطلاعاتى خود ناچار بودیم آنچه را مى توان علنى گفت ، در لفافه بگوییم و محدود کنیم . پاولا آ .دو ساتر با اشـاره به اینکه بى اعتنـایـى ایـران و کره شمالى به تعـهـدات جهان را برسر دو راهى قـرارداده افزود :ایران و کره به عنوان تهدیدات جـدى NPT باقى مانده اند و مشکل آنها هنوز حل نشـده اسـت ، الـبـتـه هـمـه عـلایـم و خـبـرهـا ناامیدکننده نیـسـت ، در رسیدگى بـه وضعیت ایـران ثابت شده که طـرح موضوع در هیأت مدیـره کامل و پرتعداد مشکـل آفرین است .ایران با اینکه دو سال در هیـأت رئیسه عضو بـود در همان زمان در مقابل آژانس گـردنکشى مى کرد و از تخطى هـاى خود چشمپوشى مى نمود . ساتر در ادامه با ادعاى اینکـه ایـران از ورود بازرسان جلـوگیرى نموده اسـت ، اظهار داشت :ایـران تحت پوشش پـروژه شخصى و تجـارى خود مشغـول پیگیرى توان هسته اى است و تـوانسته تـوان قابل توجهى در غنى سـازى اورانیوم و بازیافـت هسته اى پیدا کنـد .ایـران مواد هسته اى خـود را به داخل انبـارهاى نطنـز وارد کرده و تجهیـزات سنتریفیـوژ را حتى پس از آبان 1382 از چشم هیأت مدیـره مخفى کـرده است ، لذا ایران باید از ادامه خرید هر نوع تجهیـزات بازیافت و غنى سازى محروم گردد . وى در پایان چنین مى گوید :بعداز چندین دهه انتظار و تزویـر، ایـران باید به محضر جامعه جهانى آمده و خود را تزکیه نماید و به تعهدات اخلاقى و قانونى خود عمل نمایـد و قـول خود را به سه کشور اروپایى عمل نمـایـد .مـا از ابـزارهاى خود (دیپلماسى ، تحریم ها، مصادره ، آمادگى نظامى ، پروژه هاى همکارى و ...)در چالش پیش رو و براساس واکنشى کـه از جانب ایران در آستانه اتمى شدن خـواهیم دید و نیز بـراساس گسـتـرش WMD در سطح جهانـى بـدون گذشت و بـا جدیت استفاده خواهیم کرد .