شارون و گزینه‌هاى پس از شکست در لیکود

هادى مجیدى
هفته گذشته شـارون با یک ناکامى عمده در حـزب لیکود مواجه شد و طرح جدایى یکطرفه و عقب نشینى از غزه با مخالفت 60 درصد از اعضاى حاضر در کنگره این حزب قرار گرفت . اگر چه از تعداد واجدین شرایط براى این نظرسنجى کمتر از پنجاه درصد شرکت داشتند، ولى جناح افـراطى حزب تصمیم جدید را قانونى مى داند . شارون نیز که بـراى مقبـولیت طـرح خود، حمایت هـاى بـوش را هزینه کـرده است ، این ناکامى را یک اشتباه استـراتژیک از سوى اعضاى لیکـود معرفى کرد . با وجودى که گـزارش هاى متناقضى در مـورد برنامه هاى شارون عنـوان مى شود، ولى وى براى اجراى آن با مشکلات جدى روبروست .از یکسو با درخواست آمریکا براى عقب نشینى از غزه و از سوى دیگر با مخالفت جناح افراطى لیکود مواجه است .با اینکه شارون ناچار است عقب نشینى از غزه را در شکل اصلاح شده و محدودترى به اجرا بگذارد، ولى براى عملى کردن آن باید دست به ترمیم کابینه و جایگزین کردن نمایندگانى از احزاب کار و شاس بزند . بوش نیز که از شکست شارون خرسند نیست در مهلتـى 8 روزه از وى خواست تا نسبت به تخلیه شهرک هاى به اصطلاح غیرقانونى و برچیدن نقاط بازرسى در کرانه باخترى اقدام نماید . به همین منظور شارون که با فشار داخلى و خارجى براى اجراى تعهدات خود روبروست ، سخن از سفر جدیدى به آمریکارا عنوان مى کند . شارون براى عملى نمودن طـرح خود با گزینه هاى مختلفى روبروست که همگى براى وى به منزله عنصر تأمین کننـده زمان و باقى ماندن در قدرت خواهند بود .
در گزینـه او ل شارون ممکن است دست به تـرمیم کابیـنـه زده و وزراى افراطى را با نمایندگان شاس و حزب کار جابجا نماید .در این حالت ناچار است به دیدگاه هاى آنان در خصوص هماهنگى با طرف فلسطینى توجه نماید و فشارهاى اخیر اتحادیه اروپا نیز براى اجراى نقشه راه و عقب نشینى کامل از غزه و هماهنگ با فلسطینى ها در این گزینه مطرح خواهند بود . در گزینـه دوم شارون مى تواند این طـرح را به کینست بـرده و با تکیه بـر زمینه هاى مـوجود در کینست امکان کسـب رأى مثبت را داراست ، ولى در عین حال با خروج جناح افراطى و گروه هاى راست از ائتلاف حکومتى مواجه است که بحران حزبى و حکومتى را همزمان در مقابل شارون قرار مى دهد . یکى از احتمالات این گزینه شکل گیـرى مقبولیـت براى انحلال کینست و انتخابات زودرس است که حزب کار و شمعون پرز آن را دنبال مى کنند . با اینکه ریشه مخالفت با طرح شارون از سوى حزب لیکود، در مطالبات بیشتر و زیاده خواهى براى اشغال بخش بیشترى از سرزمین فلسطینى است ولى کارشناسان اسرائیلى ، طرح شارون را منطبق با استراتژى اشغال کامل و تدریجى سرزمین فلسطین مى دانند . گزینه سوم براى شارون گسترش اقدامات افراطى در سرکوب فلسطینى ها به منظور کسب محبوبیت و مقبولیت بیشتـر در بین یهودیان افراطى است . این گزینه هزینه کمـتـرى براى وى دارد و بخش اصلى بـرنامه هاى شـارون را تشکیل مى دهد . در شرایطى که آمریکا و حکومت بوش آمادگى تحمل چالش هاى جدید در خاورمیانه را ندارد و براى کاهش مخالفـت در کشورهاى اسلامى ، بایـد نوعى نرمش و اعتدال را به نمایش بگـذارد، نشست آتى سران اتحادیه عرب فرصـت مناسبى است تا ماهـیـت و تـوان خـود را در شعار حمایـت از مـردم فلسطین و عراق نشان داده و با تصمیمات مناسـب ، فشارهاى لازم را براى متوق کردن سیاست هاى شارون وارد نمایند . قطع مناسبات با اسرائیل و یا قطع صدور نفت به آمریکا و غـرب حتى براى مدتى کوتاه ، روح جدیدى به آرمان فلسطین خواهد بخشید .