تلاش براى پروتکل 2

جـورج بـوش ، رئـیـس جـمـهــور آمریـکـا در 22 بهمـن 1382 با اعـلام برنامه هاى جدید پـیـشـنـهـادى دولتـش براى جلـوگیرى از اشاعه تسلیحـات و دانش فنى پیـشـرفته هستـه اى در مـیـان کشورهاى دیگر از مجلس سناى آمریکا خواست بـه سـرعت پـروتکل الحـاقـى کشور با آژانس انرژى اتمى را تصویب کند . بوش در پیشنهـاد جـدیـد خـود بـه هفت نـکـتـه اشـاره کـرد که یـکـى از آن نکات لزوم تصویب قطعنامه اى جدید از سوى شـوراى امنیـت سـازمان ملـل است که در آن از اعضاى این سـازمان خواسته شود قوانین داخلى و همچنیـن مقررات بین المللى را براى جلوگیرى از اشاعـه مـوشک و تسلـیـحـات کـشـتـار جمعى تقویت کنند . وى همچنین پیشنهاد کرد، آژانس بین المللى انرژى اتمى کمیته ویژه اى را تشـکـیـل دهـد کـه وظیـفـه آن حـصـول اطمیـنـان از پیـروى اعضـاى آژانـس از مـعـیــارهـاى پـیـمـان مـنـع گـســتــرش سـلاح هـاى هـسـتـه اى خـواهـد بـود و کشورهایى که مظـنـون به نقـض پیمان منع گسترش هستند، حق عضویت در شوراى حکام آژانس بین المللى انرژى اتمى و یا کمیتـه ویـژه پیشنهـادى آن را نداشته باشند . تغـیـیـر بـرخى مفـاد پـیـمـان مـنـع گستـرش سلاح هاى هسته اى از دیگـر پیشنهـادهـاى بـوش است که به گـفـتـه واشنگتن براى جلوگیرى از سوءاستفاده برخى کشورها از برنامه هاى صلح آمیـز هسته اى به منظور دست یافتن به سلاح اتمى امرى ضرورى مى باشد .
بوش یک ماه بعد در دانشگاه دفاع ملى واشنگتن از طرح تازه کاخ سفید براى مهار بـازار سیاه NPTانرژى هستـه ا ى و تغییر در قانون سخن گفته .وى در این جلسه از جـامعه بین ا لمـللى دعوت کرد عزم خود را براى مقابله با بازار سیاه انرژى هسته اى راسخ تر کنند . رئیس جمهور آمریکا همچنین بـا صراحت از ایران و کره شمالى به عنوان دو کشور که تلاش دارند از طریق بازار سیـاه بـه سلاح هاى هـسـتـه اى دسـت یابنـد، یـاد کـرد و خـواهان جلـوگـیـرى جامعـه جـهـانـى از دسـتـرسى ایـران بـه اورانیوم غنى سـازى شده و تکنـولوژى هسته اى شد . ضرورت تغییر پیمانNPT منع تکـثـیـر سلاح هاى هـسـتـه اى به مـرور تـبـدیـل بـه مـوضــوع اصـلـى مـحـافـل دانـشـگـاهــى و مـتـخـصـصــان امــور بین الملل آمریکا شد . نـشـسـت یـک هــفــتــه تــوسـعــه تأثیرگذارى NPT در مقر سازمان ملل در نیویورک ، براى بررسى پیشنهادات تغییـر در مـقـررات پیمان منـع تـکـثـیـر سـلاح هـاى هـسـتـه اى بـه مـحـوریـت آمریکا حلقه نـهـایـى تـلاش هـاى کـاخ سفـیـد بـراى اعمـال مـحـدودیت هـا و ضوابط دلخواه به اصول این پیمان بود .
پرسـش هاى چـندى در ایـن زمیـنه مطرح است که چرا آمریکایى ها به دنبال تغییر مقررات مربوط به هستند؟ آیا آنها دنبال تدوین قانونى کامل و جهان شمـول براى تقویـت مقررات مربـوطNPT به هستـند؟ یا اینـکه آنها بـه تناسب NPT شـرایـط کـنـونـى اهـداف ویـژه را دنـبـال مى کنند که تأمین راهبردهـاى این کشور در ارتباط با انرژى هسته ا ى مى باشد؟ در اظهارات مقام هاى کاخ سفید و رسانه هاى آمریکایـى چـنـیـن وانمود مى شـود که این کار با هـدف تـقـویـتNPT صــورت مــى گــیــرد، امــا در حقیقت آنچه این مقام هاى حقیـقـى و حقـوقى آمریکا پیشنهـاد مـى دهـنـد بـه معنى تقویت موادى ازNPT است که به نفع آمریکا و امـیـال اسـتـراتژیک آن است و تضعی موادى است که به نفع آمریکا نیست . براى درک این موضوع باید مرورى کوتاه بر NPT داشت ، پس از بمباران هیروشیما و ناکازاکى توسط آمریکا در پایان جنگ جهانى دوم ، چندین کشور به مـرحله تـولید سلاح هاى هـسـتـه اى رسیدند .کشـورهاى هسته اى و دیگـر کشورهاى دنیا توافقنامه اى امضا کردند که به پیمان منع تکثیر تسلیحات هسته معـروف شد .هدف این پیمـان کـه در سال 1349عملى شد تشویق به تولید فناورى هسته اى با مصـارف غیرنظامى و صلح آمیز و همچنـیـن جـلـوگیرى از وارد شدن کشـورهاى بیشتر بـه عـرصه تولید تسلیحات هسته اى بود که امروز 187 کشور آن را امضا کرده اند . براساس این تـوافقنامه کشورهاى دارنده سلاح هـسـتـه اى تـوافـق کـردنـد فنـاورى هسته اى غیـرنظامـى خـود را با دیگر کشـورها تقسیم کنند و بـه سـوى خلع سلاح هسته اى گـام بـردارنـد .در مقابل دیگـر کـشـورها توافق کـردنـد در عوض دستیـابـى به فـنـاورى هستـه اى غـیـرنظـامـى از حـق خـود بـراى تـولـیـد سلاح هاى هسته اى چشم پوشى کنند .
آژانس بین المللى انرژى هسته اى براى اعمال ضوابط NPT تاسیس شد تا بـا ایجاد سـایـت هـاى بـازرسى اطمـیـنـان حـاصـل کـنــد، فــنــاورى هـسـتــه اى غیـرنظامى بـراى تـولید سلاح استـفـاده نمى شود . لازم به تاکید است که NPT فناورى هسـته ا ى را ممـنوع نمى کـند .تنـها تولـید تسلیحـات هسته ا ى را منع مى کنـد .حق داشـتن پـیـشـرفتـه تـریـن اشکـال فـناورى هسته ا ى در NPT به عنوان حـقى قطعى بـراى تـمـام کشـورهـاى امـضـاکـننـده بـه رسمیت شناخته شده است .دولت بوش تـلاش دارد، با یـک تـاکتـیـک دو جـانبـه موادى از NPT را کـه به نفـع کشورهـاى همچون ایران است ، تضعیف کند .بوش ابـتـدا در پــى اعـمـال مـحـدودیــت هـا و مـمنـوعـیت هـاى بـیشـتـر براى صـادرات فناورى هستـه ا ى از کشورهایى با فناورى پیـشرفـته اسـت که گروه تـأمیـن کنـندگان هسته ا ى خوانده مى شوند .آمـریکا با این کار در حقیقت با حیله گرى در صدد دور زدن توافقنامه NPT است . از سوى دیگر آمریـکـا اسـتـراتژى بلـنـدمـدت تـرى را بـراى بـازنویـسـى و تجدیدنظـر در NPT دنبال مى کند تـا بـه ایــن وسـیـلــه کـشــورهـاى دارنـده سـلاح هـاى هـسـتـه اى بـه ویـژه رژیـم اسـرائـیـل را بـه عـنـوان یــک واقـعـیـت هسته اى از طریق بـه رسمیت شناختـه شدن از طرف نهادهاى بین المللـى بـر منطقه تـحـمـیـل کـنـد و در مـقـابـل بـا تضعیف بندهاى مربوط به حق کشورها براى دسترسى به فناورى هسته اى ایران آنـان را حـتـى از داشـتـن تـکـنــولـوژى صلح آمیز محروم کند .
آمریـکـایـى هـا بـراى جلـب نـظـر کــشــورهــاى عــضــو و تــحــمــیــل پیشنهادهاى یک طـرف به کشورها در چارچوب NPT پس از شش سال از زمان امضـاى پـروتکـل الـحـاقـى ، در اسفند 82 مشروط به اینکه پذیرش آن تعهـدى در زمینه کنتـرل تسلیـحـات و خلع سلاح براى آمریکا ایجاد نکنـد، آن را پذیرفت اما متعاقب تصویب سنا بـود که آمریـکـایـى هـا تـولیـد اشـکـال کــوچـک تــر و بــا قــدرت کـمــتــر از تسلیحـات هـسـتـه اى را آغاز کـردند . بـوش که از نـادیـده گـرفتـن تـعـهـدات خودش در NPT هـم راضى نشـده و مکرر با فـشـارهاى کـشـورهاى بیانـیـه تـهـران و آژانس بـیـن الـمـلـلـى انـرژى هسته اى خـواستار امتیـازات بیشتـر از ایران است .نگاهى اجمالى به نشست NPT یک هفته اى توسعه تأثیرگذارى در مـقـر سـازمـان مـلـل در نـیـویـورک مقاصـد پنهان آمریکـا از تـلاش بـراى تغییر در مفاد پیمان منع تولید و تکثیـر سلاح هاى هستـه اى روشن تر خواهد کـرد، این نـشـسـت اگـرچـه بـا هـدف بـررسى پیشـنـهـادهـاى آمـریـکـا بـراى تغیـیـرات در NPT بـرگزار شد امـا بـا تمرکز نماینده آمریکا و نیوزیلند درباره تهـدیـدات و خـطـرات فعـالـیـت هـاى هسته اى ایران و ادعاى تلاش ایران در بـازار سیـاه هـسـتـه اى بـراى به دسـت آوردن تکنولوژى هسته اى و استناد بـه ادعاهاى عبدالقدیرخان (پدرهسته اى پاکـسـتـان )دربـاره انتقـال اطـلاعـات هستـه اى به ایـران ، پـرونده هستـه اى ایران جایگزین موضوع اصلى مى شود و جلـسـه بـعـداز ایـن اظـهـارات روى فـعـالـیـت هـاى هـسـتـه اى ایـران قـرار مى گـیـرد و ایران به عـنـوان موردى کـه ضرورت کنتـرل بیشتر در پـیـمـان را به وجود آورده معرفى مى شود .
برخى از شرکت کنندگان با استناد بـه ایـن ادعـا کـه ، ایـران داراى ذخایر نـفـت و گـاز کافى است و تا صد سـال آیـنـده نیـاز انـرژى آن تأمـیـن اسـت ، کـشـورى با ویژگى هاى ایران نیاز به انرژى هسته اى ندارد و فعالیت هاى ایران غیرقابل قبول است و ایـن ادعـاهـا کـه بـراى چـنـیـن کشورى از لحاظ اقتصادى قابل توجیه نیسـت کـه بـراى ساخـت راکـتـورهاى هسته اى سرمایه گذارى کند و ایران در یک بـرنامـه بـوش دنبـال دسـتـرسى بـه فناورى هسته اى است و گـزارش هاى آژانـس در بـسـیــارى از مـوارد نـقــض تعـهـدات از سـوى ایران را فاش کـرده است ، نشسـت را به جلسه محـاکـمـه جمهورى اسلامى ایران تبدیل کردند و با یک اشتباه ناخواسته ماهیت نشست نیویورک را فاش کردند . نمایندگان آمریکا، کانادا، ایرلند، استرالیا، انگلیس (عضوبیانیه تهران )، پرو، مکزیک و چین در ایـن نـشـسـت همچـنـیـن بـا تهدیـد بـه ارجاع پـرونـده هسته اى ایران به شوراى امنیت خواهان پیروى ایران از الگـوى لیبى ـ که تمامى فعالیت هاى هسته اى اعم از نظامـى و صلح آمیز را تعطیل کـرد و همه قطعات هسته اى و مـوشکى را به آمریکـا ارسال کرد ـ شدند .آنها مدعى شدند اگر ایران به این وضعیت تن ندهد، شوراى امنیت ایران را به عنـوان ناقض صلح و امنیـت منطقه مورد محاکمه قرار خواهد داد !؟ آمـریـکـایـى هـا اهـداف زیــر را از NPT اجلاس نیویـورک و طرح تغییـر دنبال مى کنند :
1 ـ وادار کـردن ایران به تعطـیـلـى تمامى فعالیت هاى هسـتـه اى و حـتـى فعالیت هاى صلح آمیز و غیـرنظامى از طریق یـک اجماع بین الملـلـى تـحـت عنوان NPT تجدیدنظر شده .
2 ـ بـه رسمیـت شـنـاخـتـن رژیـم صهـیـونیسـتـى بـه عـنـوان تنـهـا قـدرت هـسـتـه اى مـنـطـقـه خـاورمـیـانـه فـاقـد سلاح هاى هسته اى از سوى یک مرجع بین المللى ، در چارچوب قانون جدید منع تولید و تکثیر سلاح هاى هسته اى .
3 ـ وادار کـردن کشـورهاى طـرف همکارى فناورى هسته اى صلح آمیز با ایران به قطع روابط هسته اى با تحمیـل . مفاد جدیدى به توافقنامهNPT