قدرت از دست رفته

ابوالفضل صدقى
ژوزف ناى ، استاد دانشکده حـکـومت در دانشگاه هـاروارد در کتاب خـود با عنوان » پارادوکس قدرت آمریکا «به منابـع قدرت کشورها اشاره نمـوده است .ناى قدرت نظامى ، اقتصادى و قدرت نرم را از مهم ترین منابع قـدرت جهت رسیدن به اهداف مورد نظر یک کشور مى داند .مفهوم قدرت نظامى و اقتصادى کشورها روشن و واضح مى باشد .ولى به زعم ژوزف ناى اگر ایالات متحده مى خواهد همچنان قدرتمند باقى بماند باید به قـدرت نرم توجه ویژه نماید .منظور از قـدرت نرم قدرتى است که کشـورها به کمـک رسانه هاى گـروهى و تصویـرى و دیگـر وسایل ممکنـه مى توانند افکـار عمومى جهانیـان را به خود جلب نمایند به نـحـوى که افراد آرزوى مدینه فاضله آن کشور را نمایند و مجذوب هنجارها و ارزش هاى آن کشور شده و الهام گیرنده رؤیاهاى بزرگ باشند . تا قبل از حادثـه 11 سپتامبر و به قدرت رسیدن نو محافظه کـاران و مسیحیـان صهیـونیسم و حتى قبل از حمله آمریـکـا بـه عراق ، ایالات متحده به عـنـوان مرکز دموکراسى ترویج صلح و حقوق بشر در ذهن بسیارى از مردم جهان جا گرفته بود . در واقع آمریکا به کمک قدرت وسایل ارتباط جمعى که در سیطره آنها مى باشد چهره اى دموکرات مروج صلح و حامى حقوق بشر از خود به نمایش گذاشته بود . قدرت برتر نظامى و اقتصادى آمریکا و توانایى جذب ، نفوذ و تأثیرگذارى بر افکار عمومى مى رفت تا نظام تک قطبى به رهبرى آمریکا را تثبیت نماید ولى اشغال عراق و اعمال ضدبشرى آمریکا در عراق قدرت نرم ایالات متحده را به شدت کاهش دادهو اکنون دولت آمریکا به منفورترین چهـره در جهان اسلام تبدیل شده است و حتى اکنـون مردم اروپا و بسـیـارى از مردم خود آمریکا احساسات منفـى نـسـبـت بـه یـک جانبه گرایى آمریکا پیدا نموده‌اند .
آغاز افول قدرت نـرم آمریکا با اقدامات یکجانبه همچنـیـن رد معاهدات رم در سال 1377 مبنى بر ایجاد دادگاه کیـفـرى جهانى ، پـروتکل کیوتو در سـال 1376 مبنى بر کاهـش گـازهاى گلخانه اى ، مخالفت بـا مـمـنـوعیت کـامـل آزمایش هـاى هسته اى و مخالفت با کاهش سلاح هاى ضدبالستیکـى (ABM)آغاز و با حملـه نظامى به افغانستان و به خصوص عراق به اوج خود رسید . اگر ایالات متحده از چنان قدرت نظامى بـرخوردار است که کمتر از سه هفته توانست دولت صدام حسین را ساقط نماید و یا از چنان قدرت اقتصادى برخوردار است که بتواند هفته اى یک میلیارد دلار هزینه اشغال عراق نماید، ولى به دلیل افول قدرت نرم و تنفر مردم عراق توانایى ادامه اشغال عر اق براى مدت طولانى را ندارد و این پاشنه آشیل آمریکا براى تثبیت نظام تک قطبى است .در واقع ماجراجویى هاى نومحافظـه کـاران آمریکایى و سیاست هـاى غـلـط جـرج بوش ایالات متحـده را در سراشیبى سقوط قرارداده است . پخش تصاویر شکنجه زندانیان زندان ابوغریب و هتک حرمت زندانیان به روش قرون وسطایى ، عدم واگذارى کامل قدرت به مردم عراق و سخن گفتن از واگذارى محدود قـدرت، حمایت بى چـون و چراى بوش از جنایات رژیـم صهیـونیستـى در ماه هاى گذشته بـه شـدت بـازهم قدرت نفـوذ و نرم آمریکـا را کاهـش داده و ادعـاى دروغین حمایت از حقوق بشر، دموکراسى سازى در کشورهاى خاورمیانه و ترویج صلح آمریکایى ها را نمایان ساخته است . اکنون حتى دولت هاى همراه ایالات متحده در اشغال عراق به دلیل فشار افکار عمومى در حال تجدید نظر در سیاست هاى خود هستند .