آیا ثورة العشرین در عراق تکرار مى‌شود؟

سیدمهدى حسینى
انگلیسى ها در جنـگ جـهـانـى اول براسـاس مطامـع اسـتـعـمـارى شان در منـطـقـه حـسـاس و استراتژیک خلیج فارس نیازمند اشغال عراق شدند و با ترفندهایى وارد سرزمین اسلامى گردیدند .در مقابل ، مـقـاومت هاى متعددى انجـام گـرفته کـه نقش علماى شیـعـه از ویـژگى خاصى بـرخـوردار بود .البته علماى اسلام اعم از شیعه و سنى فتواى جهاد صادر کردند و به جبهه جنگ رفتند .بـرخى از مراجع به اسـارت گـرفته شدنـد وعده اى هم بـه شـهـادت رسیـدنـد .بـه خـصـوص هـنـگـامـى کـه شخصیتى چون آیت الله العظمى حاج سید کاظم طباطبایى یزدى علیه تجاوزات انگلیسى ها فتوا داد موجب جنب و جوش روحانیت و توده هاى مردم شده بـود .در این بیـن آقـایـان شـیـخ الـشـریـعـة ، کاش الغطأ، مـیـرزا محمدتقى شیـرازى ، شیخ مهدى خالصى ، سید مصطفى کاشانـى و دیـگـر علماى مبـارز وارد صحنه مبـارزات شدند، حتى فرزند آیـت الله طباطبایـى یـزدى در این جنـگ بـه شهـادت رسید و بـرخى دیگر از جمـلـه حـضـرت آیت الله آسید محمدتقـى خـوانسارى در جنگ به اسـارت درمى آیـد و حـدود چهـار سـال در زنـدان بـه سـرمى بـرد؛ اینـهـا هـمـه نـشـان از فـداکـارى و مجاهدت خونین و عملیات هاى شهادت طلبانـه مبارزان دارد .به طورى که نوشته اند انگلیسى ها هر 4 ساعت یک کشته مى دادند و هر روز16 مفقود برجاى مى گذاشتند و در هر 24 ساعت 266 هزار پوند هزینه مى کردند .انقلابیون با جان گذشتگـى انگلـیـسـى هـا را خسـتـه کـرده بـودند .در مـقـابـل انگلیسى ها کینه توزانه مناطق انقلابیون را بمبـاران مى کردند و یا با توپخانـه گلوله باران مى نمودند .
بیشـتـر روستـاهـا را که محل اسـتـقـرار مبـارزان و مجاهـدیـن بـود به آتش مى کـشـیـدنـد، مـدت هـا کـشــاورزى و مـزارع و انـبـارهـاى آنـهــا در آتــش مى سـوخت که خونبـارترین آن را 22 آبـان 1299 ذکر کـرده اند که آخریـن درگیـرى انقلابیـون علیـه نیروهاى اشغالگر بود .انقلابیون تسلیم نشدند و در جنگ نابرابر از خود مقاومت ها نشان دادند . حضور علما در صـحـنـه هـاى نـبـرد موجـب تقویت هستـه هـاى مـقـاومت مى شـد و مـرتب بـا آیت الله سید کاظم یزدى مراوده داشتند .نویسنده کتاب تاملات سیاسى در تاریخ تـفـکـر اسـلامـى اسناد مربوط به جنبش دفاعى و مبارزاتى شیعیان عراق علیه سلطه اشغالـگـرانه انگلیسى هـا را درج نموده و آورده که » این نامه ها و اسناد، مکاتبات و مراسلاتى است بیـن فرماندهى جبهات جنگ در شعیبیه ، هویزه ، و القـرنه با رهبرى جنبش مرحوم سید محمدکاظم طباطبایى یزدى در زمینه تحریک عشایر و سران قبایل به شرکت در جبهات جنگ و بسیج امکانات علیه تجاوز انگلیسى ها و پرهیز از .«تفرقه هاى بیهوده فراوانى اطلاعیه ها، مکاتبات متعدد که یـک نمونه آن ذکر شد حکایت از نفـوذ و نقش گسترده علماى شیعه در حفـظ کیان اماکن مقدسه دارد . این مـبـارزه هفت سال یـعـنـى در سـال 1293 تـا 1299 به طول انجامید ولى پـس از رحلت مرجع سید محمدکاظم یزدى ، میرزا محمدتقى شیرازى که شخصاً در صحنه مبارزه حضور داشت پـرچم هدایـت و رهـبـرى مبـارزه را برعهـده گـرفـت و تـا استقلال عراق و اخراج انگلیس از خود مقاومت و پایـدارى نشان داد .این تجربه تاریخـى بـه » ثورة العشرین «مشهور است .