1000 صفحه براى اعتمادسازى

گـزارش هزار صفـحـه اى ایـران بـه آژانس بین المللـى انـرژى اتمى یکـى از رخدادهاى مهم هفته اخیر بود .در واقع ایـن دومـیـن گزارش کـامـل جـمـهـورى اسلامى به آژانس مى باشد .گزارش اول در بهمن ماه سال گذشتـه ارایه شده بـود اما آژانس آن را ناکافى دانست و بیـانـیـه نامعقولـى را علیه ایران صادر کرد اکنون این سـئـوال مـطـرح است کـه آیـا آژانس نسبت بـه مفصل ترین گـزارش ایران نیز خرده خواهد گرفت ؟
* زمینه هاى ارایه گزارش
گـزارش ایــران در حـالـى صـورت گرفت که لحاظ قانونى هیچ الزامى براین کار نـداشـت پـس چـرا تـمـام جـزئیـات فعالیت هاى هسته اى ایران از گذشته تا حـال بــه آژانـس گـزارش شـد؟ پـیــروز حسینى نماینده ایـران در آژانس گفت :ما این گزارش را بر طبق بند دو پروتکل »الحـاقـى کـه ایـران در روز 18 دسامـبـر امضا کرد ارایه دادیم «درحالى که امضاى پروتکـل ، تعهدى را تا قبل از تصویـب مجلس شوراى اسلامى براى جمهورى اسلامى ایجاد نمـى کـنـد از هـمـیـن رو خــرازى وزیــرخــارجــه ایـــران در ایــن خصـوص گفت :ایران اظهـارنامه هـزار صفحـه اى را به منظور اعتمادسـازى بـه آژانس بین المللى انرژى اتمى ارایه کرده اسـت .«وى در ادامه افـزود ::» هر چـه بیشتر شفاف باشیم ابزار و بهانه هـا را از دست مخالفـان گرفته ایم .«البته یکـى دیگر از دلایـل ارایه اظهارنامه تـوافقاتى بود که مقامات ایران در سفر البرادعى به تهران انجام دادند .
بـه تـعـبـیـر پـیـروز حـسـیـنـى ایــن اظهـارنامـه بـراساس تقـاضـاى مـحـمـدالبرادعى در سفر اخیر خود به تهران تهیه شده بود .اما فلمینگ سخنگوى آژانس گفت این گزارش پاسخ به نگـرانى هایى بود که براى آژانس به وجود آمده بود .
* جزئیات گزارش
منشاء ارایه گزارش موصوف سئوال مهمى بود لکن مهم تر از آن براى ناظران موضوع ، جزئیات این گزارش مى باشـد اینکه آیا این گـزارش همه فعالیـت هـاى هسته اى ایـران را منعکس کـرده است یا نه ؟ و یا اینکه مطالب غیـرمنتظـره اى در این گزارش وجود دارد یا نه ؟ رسانه هاى آمریکایـى و وابسته به آن سـعـى زیـادى دارند که نشان دهند گـزارش ایران کامل نیست و با القا این نکته که در این گزارش به نکاتى اشـاره شده که در گزارش هاى قبلى نبـوده و این بیانگر عدم صـداقـت ایران است !در چنین فضایى آقاى پیروز حسینى نماینده ایران در آژانس اعلام کرد کـه ایـن گــزارش اطـلاعـاتــى در مــورد تحقیقات و پیشـرفت هاى برنامه مربوط بــه ســیــکــل ســـوخــت هــســـتـــه اى تکنـولوژى هاى ما را در ده سال گذشتـه ارایه مى دهد .
ایـن گـزارش اطـلاعـاتـى در مـورد کـیـفـیـت مـنــابــع اورانـیـوم در ایــران و تأسـیـسـات هـسـتـه اى ارایه مـى دهـد و توصیفى از همـه ساختمان ها و اماکنى است که بـه آژانس در مـورد آنها اطـلاع داده شـده اسـت ایــن گــزارش شـامــل نقشه هایى نیز مى شود .
این بـیـانـیـه شـامـل هـیـچ مـسـألـه جدیدى از جمله سایت هاى هسـتـه اى جدید نیست کـه آژانس پیش از آن از آن آ گاه نباشد بلکه تنها جزئیات بیشترى در مورد سایت هایى که پیش از این به آژانس در مـورد آنهـا خـبـر داده شـده بـود ارایـه مى دهد .این گزارش شامل سایت ها و فعالیت هاى کنـونى و گذشته مربـوط به غنى سـازى اورانیـوم و دیگر زمینـه هـاى سیکل سوخت هسته اى مى باشد
*واکنش به گزارش
این گزارش برخلاف آمریکایى ها و رسانه هاى آن با استقبـال اروپـایـى هـا و دبیـرکـل آژانس مـواجه شـد .الـبـرادعى اعلام کرد گزارش ایران در راستاى احترام بـه پـیـمـان مـنـع گـسـتـرش سلاح هـاى هسته اى گزارش کامل به نظر مى رسد . سخنگـوى آژانس نیز گفـت :ایـن گزارش به حجم زیادى از اطلاعاتى که به نقاط مبهم بـرنامه هاى هسته اى ایران مربـوط مى شد پاسخ داد .بیل گـراهـام وزیـرامور خـارجه کـانـادا گـفـت :ایـن گـزارش در نـگــاه اول کـامـل بــه نــظــر مى رسد .
گـزارش هزار صفـحـه اى ایـران در ابتداى امر هـرگونه بهانه محـتـوایى را از مخالـفـان ایـران گـرفت اما غـربـى هـا و آمریکایى ها به شکل دیگرى تردیدهاى خود را ابراز کـردند .دیرهنگام تـوصی کردن ارایه اظهارنامه هزار صفحه اى یکى از گیرهاى شورهاى غربى و آمریکایى بود .یکى دیـگـر از بـرخوردهاى منـفـى رسانه هاى غربى این بود که این گزارش نکات بـرملا کننده مهمى دربـاره بـرنامه هـسـتـه اى ایـران دارد و از ایـن نـتـیـجــه مى گرفتند که سئوالات بى پاسخ بسیارى همچنان وجود دارد .یا برخى مانند‌ گرى سامور کارشناس انگلیس مدعى شدنـد که ایران برخى از تأسیسات اتمى خود را کـه تـوسـط آژانـس مـورد بـازرسـى قـرار نگرفته اند نابود کرده است .
ابهام آفرینى دیـگـر آنـهـا از طـریـق ارتـبــاط دادن ارگـان هـاى نـظــامــى بــا فعالیـت هـاى هـسـتـه اى ایـران اسـت و اعلام اینکه ایران راجع به این امر گزارشى ارایه نداده و به بازرسان آژانس نیز اجازه ورود به مکان هاى نظامى نداده است.
*تأثیر در شوراى حکام آژانس ، آرى یا نه
تحرکات فوق بیانگر این نکته است که گزارش هزار صفحه اى ایـران تغییرى در مناسبات غیـرمتعارف آژانس با ایـران نخواهد داد .جالب اینکه برخى مواضع و خبـرها دقیـقـاً دال براین امر اسـت کـه پرونده هستـه اى ایـران نباید در مـاه تـیـر بستـه شـود .البـرادعى در آستانـه تـهـیـه گزارش خود به آژانس اعلام کرد از بهم 1381تـا مـهـر1382 ایـران هـمـکـارى کامـلـى نداشـت و دوران بى اعتـمـادى بـود. «خبـرگـزارى فـرانسـه از قـول یـک دیپلمات آژانس ادعا کرد بازرسان آژانس بین الملـلـى اتمى قادر نخـواهند بـود تا اواخر خردادماه بازرسى هسته اى شان را در ایران به پایـان رسانند روزنامه الـزمان چاپ لندن گزارش داد که انتظار مى رود که آمریکـا بـراى صدور قطعنامـه اى در محکوم کردن برنامه هاى هسته اى ایـران تلاش کند .در همین راستا جورج بوش با سخنرانى فعالیت هاى هسته اى ایـران را غیرقابل تحمـل خـواند و جان بـولتون معاون وزیرخارجه آمریکا فعالیت هـاى ایـران را ناقـض قـوانیـن مـنـع گـسـتـرش سلاح هاى اتمى دانست .ریچارد بوچر سخنگوى وزارت خارجه آمریکا اعـلام کـرد ایـران مـى خـواهـد آژانـس اتـمـى را مرعوب کند .
اما فلمینگ سخـنـگـوى آژانس در گفت و گـو بـا آسـوشتیـدپـرس گفـت :مطالعه کـامـل گـزارش چند هفتـه وقـت مى برد .وى در عین حال مشکل تـریـن بـخـش بـررسى هـاى آژانـس در ایـران را تحقیق دربـاره منشاء اورانیوم غنى شـده کش شده در ایران دانست .
در همین زمینه رویترز خبر از امتناع پاکسـتـان از اجـازه دادن به آژانس بـراى گرفتن نمـونه‌هایى از اورانیـوم به منظـور تأیید صحت و سقم توضیح تهران داد .مجموعه مـواضع و تحرکات فوق مؤیـد عدم پایان داستان هسته اى ایران است .این مسأله با همزمانى طرح جدید آمریکا در خـصـوص معـاهـده مـنـع گـسـتـرش سلاح هاى هسته اى این پـیـام را با خـود دارد که پرونده هسته اى ایران باید شکل دیگرى به خود بگیرد .وزیر انرژى آمریکا که ایـن طـرح را با هزیـنـه 450 میـلـیـون دلارى خبر داد، هـدف از اجـراى آن را خـلاص کــردن دنـیــا از شــر تــهــدیــد بمب هاى کثی عـنـوان کرد .البرادعى نیز طرح ارایه شده را یک طرح بزرگ براى اجراى معاهده منع گسترش سلاح هاى هسته اى خـواند .در واقع بـراساس این طـرح همـه کشـورهـایـى را که صاحـب تکنولوژى غنى سـازى نیستند محروم از داشتن چنین فنـاورى مى کند .بنابـرایـن آمریکایى ها بـا تطویل و کش دار کـردن پـرونده هـسـتـه اى ایـران سعـى دارنـد از طریـق مـعـاهـدات جـدیـد و وارد کـردن پروتکل هاى سختگیـرانه تر کشـورهایى مـثـل ایــران را مـحـروم از تـکـنــولـوژى هسته‌ای نمایند.