رویکردهای جدید فرهنگی در بسیج

*سردار نائینی، بارها این جمله را شنیده ام که «بسیج یک چیز است و نیروی مقاومت یک چیز دیگر» در این باره کمی توضیح دهید؟
**بسیج پدیده ای فراتر از نیروی مقاومت است و نیروی مقاومت بستری است برای جذب و سازماندهی و بکارگیری بسیجیان در سراسر کشور و نظریه بسیج ده ها میلیونی که در 5 آذر سال گذشته توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی مطرح گردید به معنای این است که بسیج دارای کارکردهای متنوعی است و تعریف آن در زمان صلح و جنگ می تواند متفاوت باشد و عرصه های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و علمی را در برمی گیرد. به عبارتی می توان گفت که بسیج ظرفیت سرمایه اجتماعی کشور و بدنه فعال ملت در همه عرصه هایی که انقلاب به این حضور نیاز دارد، می باشد. همه کسانی که دل در گرو انقلاب دارند و تلاش و مجاهدت را برای ترویج اندیشه انقلاب و ارزش های اسلامی در کشور دارند با این نگاه و رویکرد بسیجی به شمار می آیند و با این نگاه و رویکرد می توان گفت امروز اگر ما بیش از 5/13 میلیون نفر بسیجی ثبت نام شده مرتبط با نیروی مقاومت داریم، از این میزان حدود 2 میلیون نفر در گردانهای عاشورا و الزهرا (س) در بخش دفاعی و امنیتی سازماندهی شده اند و بیش از 11 میلیون نفر بسیجی در عرصه های مختلف علمی- فرهنگی و اجتماعی و سازندگی از انقلاب اسلامی با اندیشه بسیجی خود از انقلاب پاسداری می کنند و به پیشرفت نظام اسلامی می اندیشند. بنابراین کار فرهنگی یکی از عرصه های گسترده و پر تنوع و جذاب در شبکه بسیج در همه اقشار و محلات نیروی مقاومت بسیج است و به تعبیری می توان گفت ماموریت اصلی بسیج ماموریت فرهنگی و یا ماموریت مقابله با تهدیدات نرم و عمق بخشی داخلی در حوزه های مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اعتقادی و فکری است که سازمان های مختلف در ستاد تخصصی بسیج مسئولیت انجام این ماموریت ها را برعهده دارد.
*اهم رویکردهای بسیج به مسائل فرهنگی بعد از تحولات ساختاری سپاه چیست و اتخاذ این رویکردها چه تفاوتی با قبل از اجرای آن دارد؟
**رویکرد جدید و مبنای کار ، اقدامات محوری در چار چوب راهبرد های تحول و تعالی سپاه است . به عبارت دیگر در چارچوب ماموریت مقابله با تهدید نرم و عمق بخشی درهر سطح ، موضوع ، قشر وبخش اقدامات محوری و انتظارات به تفکیک در قالب بر نامه و فعالیت تدوین شده مراحل نهایی خود را برای تصویب می گذراند و در آینده نزدیک برای اجرا ابلاغ خواهد شد. نکته دوم خطوط فاصل وظایف و مسئولیت های تفکیک شده بین حوزه نمایندگی ولی فقیه و فرماندهی سپاه است. یکی از مبانی اصلی ماموریت فرهنگی تفکیک وظایف در ابلاغیه ستاد کل نیروهای مسلح است که در این ابلاغیه حدود، وظایف ، مسئولیت ها و اصول حاکم بر حرکت فرهنگی در دو حوزه کاملا مشخص شده است. به این معنی که ماموریت فرهنگی درون سازمانی (کادر، سرباز و بسیجیان کادر) برعهده حوزه نمایندگی است و ماموریت فرهنگی در مورد آحاد بسیج و جامعه وخانواده کار کنان برعهده فرماندهی است.البته حوزه نمایندگی ولی فقیه بر همه بخش های سپاه بویژه فرهنگی دارای نقش نظارتی است. . بنابراین در رویکرد جدید کار و فعالیت فرهنگی ماموریت محوری است. این ماموریت به لحاظ ماهیت از جنس عمق بخشی فر هنگی داخلی و بسترسازی برای تحقق بسیج ده ها میلیونی و مقابله با تهدیدات فرهنگی، اجتماعی است. در گذشته سازمان رزم سپاه را در قالب لشکر و تیپ و به عنوان رده های نیروی زمینی در استانها داشتیم و در کنار آن نیروی مقاومت بسیج قرار داشت، تعاملاتی برای انجام ماموریت هم تعریف شده بود. ظرفیت قابل توجهی در سطح استانها و شهرستان ها وجود داشت که همه این ظرفیت ها در اختیار بسیج قرار نداشت. در شرایط جدید ماموریت های عمق بخشی داخلی و مقابله با تهدید نرم، تحقق ارتش 02 میلیونی با ایجاد فر ماندهی واحد ماموریت همه پاسداران و بسیجیان به شمار می رود. بنابراین با اجرایی شدن تدبیر مقام معظم رهبری در راه اندازی سپاه های استانی در خرداد ماه سال جاری ما شاهد آثار و برکات فراوانی برای مجموعه سپاه و بخش فرهنگی سپاه می باشیم.
بین دو نیروی مقاومت و زمینی برای اجرای ما موریت ها یک هماهنگی و هم افزایی ایجاد شد. هم اکنون فرمانده کل سپاه بر کلیه رده های سپاه در استانها اشرافیت مستقیم دارد و مراکز تصمیم گیری متعدد و موازی در سطح استانها حذف شده اند. انسجام و یکپارچگی، وحدت رویه و هم افزایی در ارتباط با فعالیت های فرهنگی افزایش پیدا کرد. مدیران واحد های فرهنگی در سپاه های استان نماینده سپاه در ستادهای مختلف فرهنگی در خارج از سپاه هستند. و سپاه دارای ظرفیت های بالایی برای تر ویج وتعمیق ارزش های اسلامی و انقلابی و تعامل با نهادها و سازمانها در جهت توسعه فرهنگ کشور است. این هم افزایی ظرفیت کار فرهنگی را افزایش داده و از بسیاری از کارهای تکراری جلوگیری نموده است. با ایجاد یک ستاد فرهنگی در حوزه عمق بخشی و قرارگاه در استان بطور قطع کارآمدی سپاه در ماموریت های فرهنگی در آینده افزایش پیدا می کند. تعامل با نهادها موثرتر خواهد شد .
نیروی مقاومت بسیج که ماموریت اصلی اش فرهنگی بود در تعاملی که با نیروی زمینی پیدا کرده توانسته از همه ظرفیت ها بخوبی استفاده کند. ما معتقدیم این الگوی جدید الگوی موفقی است و خطوط فاصل و وظایف و مسئولیت های فرهنگی در سپاه مبنای بسیار خوبی برای افزایش هماهنگی بین دو حوزه خواهدبود. بخش زیادی از و مشکلات گذشته بر طرف شده و سطح هماهنگی به خوبی افزایش پیدا کرده است. در مجموع با این هم افزایی شرایط بهتری برای ماموریت فراهم شده است.
* شنیده شده است معاونت فرهنگی در مرکزیت سپاه حذف شده، در این باره کمی توضیح دهید؟
**ماموریت فرهنگی سپاه در حوزه فر ماندهی عبارت است از مقابله با تهدیدات نرم و عمق بخشی داخلی
در ساختار جدید سپاه هر دو مأموریت ، مأموریت های ذاتی نیروی مقاومت به شمار می آید. بنابراین ستاد تخصصی فرهنگی - اجتماعی سپاه در سطح راهبردی در ساختار جدید در ستاد تخصصی نیروی مقاومت تعریف شده است. سطح عملیاتی این مأموریت، سپاه های استانی و سازمان های اقشاری بسیج می باشد. به عبارت دیگر می توان گفت مأموریت فرهنگی سپاه به لحاظ جامعه مخاطب به دو حوزه درون و برون سازمانی تقسیم شده است. مسئولیت امور فرهنگی پایوران و سربازان ( درون سازمانی) بر عهده حوزه نمایندگی ولی فقیه و امور فرهنگی بسیج، جامعه و خانواده های کارکنان سپاه بر عهده نیروی مقاومت بسیج به عنوان ستاد تخصصی فرماندهی کل سپاه می باشد. همچنین هماهنگی مجموعه سازمان فرهنگی سپاه ( فرهنگی سایر نیروها، دانشگاه ها و ...) در سطح راهبردی در چارچوب قرارگاه مقابله با تهدیدات نرم و شورای هماهنگی فرهنگی سپاه بر عهده معاون فرماندهی کل و فرمانده نیروی مقاومت بسیج می باشد. در این چارچوب ستاد تخصصی راهبردی فرهنگی - اجتماعی برای سازمان های اقشاری بسیج و سپاه های استانی معاونت فرهنگی- اجتماعی نیروی مقاومت است و در سطح عملیاتی این مسئولیت بر عهده مدیران یا واحدهای فرهنگی - اجتماعی سپاه های استانی می باشد. این تدبیر و تصمیم هوشمندانه و کارشناسی شده فرمانده کل سپاه موجب شد تا سطح هماهنگی و یکپارچگی در این موضوع افزایش یابد و ارتباطات کاری و تعاملات بین دو حوزه فرماندهی و نمایندگی ولی فقیه در مأموریت فرهنگی و بین رده های فرهنگی سپاه های استانی و معاونت فرهنگی- اجتماعی در ستاد تخصصی در مرکزیت سپاه شفاف تر گردد.
*یکی از مناسبت های مهم پیش رو بزرگداشت سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی است برنامه های سپاه و بسیج در این مناسبت مهم انقلاب چه می باشد؟
**انقلاب اسلامی یکی از نقاط عطف و مقاطع تعیین کننده و ماندگار تاریخ بشریت است. ملت بزرگ ایران با رهبری الهی حضرت امام (ره) زیباترین و شگفت انگیز ترین پیروزی را در 22 بهمن 1357 در صحنه تاریخ بشر به نمایش گذاشت و با عنایت خدای متعال و با وجود تهدیدات متنوع و پیچیده روز به روز اندیشه انقلاب ریشه دارتر و متکامل تر گردید و برکات و آثار فراوانی را در محیط داخلی و خارجی از خود بر جا گذاشت. اینک که سی سال از عمر با برکت انقلاب اسلامی می گذرد و این حیات طیبه در آغاز چهارمین دهه بالندگی خود می باشد لزوم شناخت و آگاه بخشی نسبت به فلسفه، علل، عوامل و زمینه ها و دستاوردهای این انقلاب برای نسل های جدید که به تعبیر مقام معظم رهبری نسلی زنده ، پرشور و انقلابی است جدی می باشد. تلاش گردیده برنامه های سپاه و بسیج در سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به شرایط داخلی و خارجی کشور و ویژگی های امسال پیش بینی و انجام شود. دستورالعمل جامعی در این خصوص در ستاد دهه فجر سپاه بررسی و تدوین و توسط فرمانده کل سپاه ابلاغ گردید که به تناسب روز شمار دهه مبارک فجر 57 عنوان برنامه در سپاه های استانی و سازمان های اقشاری بسیج و 22 عنوان برنامه متمرکز تدارک دیده شده است. در این دستورالعمل پانزده محور به عنوان سیاست، اصول و راهبرد بزرگداشت مراسم دهه فجر پیش بینی شده است. بهره گیری از همه ظرفیت های سپاه و بسیج در بزرگداشت فجر 30 ، تاکید بر فعالیت ها و فراورده های فرهنگی اثربخش و پر مخاطب بویژه برای نسل جوان در همه اقشار بسیج، فراگیر کردن و مردمی کردن جشن های دهه فجر، توجه به نوآوری و جذابیت بخشی برنامه ها معرفی هنرمندانه دستاوردهای انقلاب اسلامی در ابعاد مختلف و ... بخشی از راهبردها و اصول مورد تائید در دستورالعمل مذکور است.
در این دستورالعمل بر تشکیل ستادهای دهه فجر در همه سازمان های اقشاری بسیج و سپاه های استانی و نیروهای سپاه تاکید شده است. از همه بخش ها و رده های سپاه خواسته شده است متناسب با روز شمار دهه فجر، حداقل یک برنامه اثربخش و پر مخاطب در هر روز داشته باشند. همچنین تجلیل از خانواده شهدا و ایثارگران و حضور فعال بسیجیان در برنامه های دهه فجر مورد تاکید می باشد.
مهم ترین برنامه های تدارک دیده شده عبارتند از: تجدید چاپ کتاب دستاوردهای انقلاب اسلامی، تجلیل از پیشکسوتان همراه انقلاب، مشارکت در طرح اجرای طولانی ترین نقاشی جهان، معرفی هنر انقلاب اسلامی و نمایشگاه آثار هنرمندان، کنگره نوآوری و دستاوردهای 30 ساله علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران توسط بسیج جامعه پزشکی، برپایی محافل شعر و خاطره با موضوع انقلاب اسلامی، گسترش طرح وبلاگ نویسی بسیجیان با محوریت سی امین سالگرد انقلاب اسلامی، اعزام تیم های بهداشت و درمان به مناطق محروم و اعزام 30 کاروان کمک های مردمی به نقاط محروم، مسابقات قرآنی متعدد، فراخوان کنگره پیشگامان عصر پیشرفت و عدالت، تجلیل از مبتکران و نوآوران، نخبگان و اساتید بسیجی، برگزاری مسابقات ورزشی در تمام استانها، تجلیل از مادران، زنان و خانواده های موفق، رژی موتورسواران در 12 بهمن، غبارروبی مرقد مطهر شهدا، سرود یکپارچه 1357 نفر بسیجی در میدان آزادی، اجرای سرود توسط رزم نوازان، برگزاری مسابقه بزرگ و سراسری 30 دستاورد، تولید سیر نمایشگاهی، برگزاری مسابقه آدمک های استکبار،تهیه مجموعه قطعات موسیقی انقلاب اسلامی، تولید 12 مورد پوستر و تراکت، تولید 6 مورد نماهنگ ویژه سی امین سالگرد انقلابی اسلامی ، تولید سرود ویژه ، فتوکلیپ و ده ها برنامه فرهنگی و هنری، علمی و ورزشی ... که در سازمان های اقشاری و سپاه های استان تدارک دیده شده است.