حاشیه‌های بزرگتر از متن

حسین عبداللهى‌فر
همایشی تحت عنوان «دهه چهارم، ضرورت تعامل و تحول » توسط جمعیت توحید و تعاون به دبیری علیرضا بهشتی در روز جمعه 27 دی ماه برگزار شد که هدف خود را ارائه الگوی زیست مسلمانی معرفی کرده بود.
نحوه بازتاب این نشست در روزنامه های شنبه 28دی بیانگر هدف و مقصود اصلی این همایش بود که عمدتا به طرح کاندیدای دوم خردادی اختصاص داشت بویژه آنکه مهندس میرحسین موسوی پس از سالها حاشیه نشینی حضور خود در متن را به نمایش گذاشته و در کنار خاتمی جای گرفته بود.
این مقصود انتخاباتی به اندازه ای محسوس و پررنگ پیگیری شد که سخنان سیدحسن خمینی به عنوان سخنران اصلی همایش کاملاً در حاشیه و مصاحبه آقای خاتمی در حاشیه آن به تیتر اول بسیاری از مطبوعه های وابسته به دوم خرداد بدل گردید.
روزنامه اسرار در این روز (شنبه 28 دی) با درج تصویر بزرگی از موسوی و خاتمی در تیتر اول خود به نقل از خاتمی نوشت: « دیگر تردید ندارم.»
این روزنامه با اشاره به گفت وگوی خاتمی با خبرنگاران پس از این اجلاس می نویسد:« رئیس جمهور سابق کشورمان در پاسخ به این سوال که آیا بر تردیدهای خود غلبه کردید برای حضور در انتخابات گفت: در اصل انتخابات که حتما شرکت می کنم. خبرنگار دوباره توضیح داد که بحث او تردید برای حضور است که خاتمی اظهار داشت: تردید به آن معنا ندارم ، دغدغه هایی دارم که در حال فکر کردن به آنها هستم و انشاء الله به نتیجه می رسیم.»
اسرار به منظور ترسیم موضع خود از قول خاتمی «راه را برای دیگر کاندیداها تنگ نکرده ام.» برجسته کرد و افزود:«من قبلا گفته ام که من یا ایشان یکی کاندیدا می شویم. در عین حالی که راه را برای دیگر کاندیداها تنگ نکرده ام.» روزنامه اعتماد هم سخنان خاتمی در حاشیه این همایش را تیتر اول خود قرار داد و به نقل از وی نوشت:« رهبری مانع آمدن هیچ کاندیدایی نمی شود.» این روزنامه شفاف تر به انگیزه برگزاری این نشست اشاره و گزارش خود را چنین شروع کرد: «حلقه نزدیکان میرحسین موسوی در شرایطی با برپایی نشست زیست مسلمانی در دهه چهارم انقلاب به طور رسمی از سکوت رسانه ای چندین ساله خارج شدند که حضور همزمان سید محمد خاتمی و مهندس موسوی در آن، بیش از دستور کار همایش به کانون توجهات سیاسی رسانه ای داخلی و حتی خارجی بدل شده بود. دلیل این امر اما کاملا روشن بود. رئیس جمهور اصلاح طلب پیشین ایران که هفته گذشته به طور رسمی اعلام کرد خود یا مهندس موسوی به عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست جمهوری دهم حضور خواهند داشت در این نشست در کنار مهندس موسوی شرکت کرده بود و به این ترتیب یکی از دو کاندیدای احتمالی اصلاح طلب میهمان نشست بودند.» روزنامه اقتصادی «سرمایه» هم بدون اشاره مستقیمی به این نشست، جمله ای از قول سید محمد خاتمی تیتر کرد که گفته بود:«رهبری با هر کسی رای مردم را داشته باشد کار می کنند.»
روزنامه ابتکار هم به درج جمله مشابهی در صفحه اول خود بسنده کرد:« بنای رهبری تعیین اینکه چه بیاید یا نیاید ، نیست.»
همین جمله را روزنامه مردم سالاری تیتر اول خود ساخت و ذیل آن نوشت:« سید محمد خاتمی که در حاشیه نشست دهه چهارم ضرورت تعامل و تحول در جمع خبرنگاران سخن می گفت، در پاسخ به این سوال خبرنگاران که با حمایت رهبری از دولت نهم مشخص شده که رئیس جمهور بعدی چه کسی است ، گفت: متأسفم از اینکه در جامعه گفته می شود رهبری معین کرده که چه کسی باید باشد. رهبری نه معین می کند نه بنایش بر این است که چه کسی بیاید و یا چه کسی نیاید.»
این روزنامه در یادداشتی تحت عنوان «گزینه های خاتمی و موسوی، جامعه مدنی یا دولت؟» موضع خویش را در ترجیح موسوی بر خاتمی شفاف کرد و نوشت:«حضور مجدد خاتمی بیشتر از آن که رقابتی سیاست ورزانه در راستای منافع ملی باشد، سیاست بازی جناحی و حزبی در راستای منافع گروهی و باندی است.»
صدای عدالت با تغییر تیتر این نوشتار به «خاتمی در صف یا ستاد؟» آن را در سرمقاله خود جای داد و نوشت:« خاتمی می تواند رئیس باشد ولی ریاست نکند، می تواند عزیز باشد ولی رئیس جمهور نباشد و می تواند افکار و آرمانهای خود را تعقیب نماید، ولی با مشارکت دیگران و نه با میانداری خود. او می تواند از تجربه پوتین در روسیه درس بگیرد و به مدودف ها اعتماد و تکیه کند. نتیجه آن که بازگشت مجدد خاتمی به سیاست و نه به دولت هم به مصلحت است و هم مفید.»
این در حالی است که در تیتر اول این روزنامه آمده است:« دیدارم با رهبری خوب بود دیگر تردید ندارم.»
در این میان روزنامه همبستگی با پرداختن به متن این همایش جملاتی از متن سخنرانی سیدحسن خمینی را تیتر کرد که گفته بود:« سیاه نمایی همه چیز را نابود می کند.»
این روزنامه اما با درج سرمقاله ای تحت عنوان «اصلاً قصد کناره گیری ندارم» به نقل از کروبی نشان داد که موضع او از میان نامزدهای دوم خردادی نه از موسوی استقبال می کند نه خاتمی.
روزنامه رسالت هم همین تیتر را بدون اشاره به حاشیه های این همایش درج کرد و به نقل از یکی از اعضای شورای مرکزی حزب کارگزاران نوشت:« با انصراف خاتمی از موسوی حمایت می کنیم.»
این روزنامه همچنین با اختصاص سرمقاله ای به موضوع «تصمیم خاتمی» در شماره (1/11) نوشت: کمتر از 5 ماه تا انتخابات ریاست جمهوری دهم فرصت باقی است و سید محمد خاتمی نامزد احتمالی سازمان مجاهدین و حزب مشارکت هنوز تصمیم نهایی خود را برای شرکت در انتخابات نگرفته است. بازی زودهنگام انتخابات و کمپینهای انتخاباتی خاتمی، خاتمی یا خاتمیسم، خاتمی و دیگر هیچ ، آمدن و نیامدن خاتمی و در این اواخر بازی دوگانه من یا میرحسین برونداد پروژه تردیدهای خاتمی در چند ماه گذشته بوده است.