بصیرت: انتخابات شوراهاى استانى عراق روز ۳۱ ژانویه در فضایى نسبتاً آرام و با حضور جمع کثیرى از ناظران داخلى و خارجى برگزار شد.
این انتخابات دومین دموکراسى در عراق از سال ۲۰۰۵ بود. به گفته کارشناسان انتخابات ۳۱ ژانویه پیش درآمدى براى انتخابات آتى پارلمانى این کشور است. نتایج غیررسمى شمارش آرا حاکى از پیشتازى لیست «ائتلاف دولت قانون» طرفدار دولت نورى المالکى نخست وزیر عراق است. درخصوص اهمیت این انتخابات و نتایج آن در تعیین آینده سیاسى عراق با محمدعلى مهتدى تحلیلگر خاورمیانه گفت وگو کرده ایم.
***
جناب آقاى مهتدى! چرا انتخابات اخیر عراق با اینکه در سطح شوراهاى استانى انجام شد این اندازه از اهمیت زیاد برخوردار شد. این اهمیت و حساسیت از چه چیزى ناشى مى شود
براى درک اهمیت این انتخابات باید به این نکته توجه کنیم که نظام سیاسى عراق یک نظام نامتمرکز است. یعنى اختیارات زیادى به استان ها داده شده و همه اختیارات در دست حکومت مرکزى نیست. به همین دلیل نتایج این انتخابات نشان خواهد داد که کدام گروه سیاسى در هر یک از استان ها از نفوذ، قدرت و محبوبیت بیشترى برخوردار است. ازطرفى شوراهاى استانى عملاً قدرت را در اداره استان ها در دست دارند. طى این انتخابات براى نخستین بار همه گروه ها و قشرها اعم از شیعیان در استان هاى جنوبى و سنى ها در مرکز و غرب عراق به پاى صندوق هاى رأى رفتند. البته کردها که ساکن استان هاى شمالى این کشور هستند به دلیل اینکه پارلمان مستقل تشکیل داده اند در این انتخابات شرکت نکردند. آنها انتخابات پارلمانى خود را یکى دوماه آینده برگزار خواهند کرد.
تاکنون براساس نتایج اولیه فهرست نورى المالکى بر سایر فهرست ها پیشى گرفته است. این پیروزى چه تأثیرى بر موقعیت دولت و شخص مالکى دارد
برخلاف انتخابات پارلمانى سال ۲۰۰۵ که مردم با لیست هاى فرقه اى مواجه بودند، در انتخابات اخیر این لیست ها به صورت دیگرى آرایش یافتند. به طور مثال به جاى اینکه یک لیست کلى از نامزدها و احزاب شیعه داشته باشیم، چند لیست شیعه منتشر شد. مثلاً لیست شیعیان به فهرست نورى المالکى، مجلس اعلاى اسلامى، حزب فضیلت و ایاد علاوى تقسیم شد. در رقابت میان لیست هاى شیعه و سنى تاکنون فهرست مالکى اکثریت دارد و این مسئله پایگاه حزب الدعوه که رهبرى آن با مالکى است را تقویت مى کند. از آنجایى که نورى المالکى سمت مهم نخست وزیر عراق را داراست، پایگاه سیاسى وى هم به عنوان یک چهره شیعه و هم به عنوان رئیس دولت تقویت مى شود.
دلیل این اقبال چه بود و چرا مردم بیشتر به فهرست نورى المالکى رأى دادند
پاسخ به این سؤال قدرى پیچیده است. شاید دلیل این اقبال این بوده که نورى المالکى در مقام نخست وزیرى و در رأس حکومت نسبت به سایر جناح ها امکانات گسترده ترى در اختیار دارد و از طرفى در سال هاى اخیر سعى کرده برترى خود بر بقیه جریان ها را اثبات کند که ظاهراً با توجه به نتایج اولیه انتخابات اخیر موفق شده است. در عین حال کارکرد وى در بهبود مسائل عراق مى تواند عامل دیگرى در انتخاب حامیان او باشد. به نظر خود عراقى ها نیز موفقیت مالکى در مبارزه با گروه هاى تروریستى و آرام کردن جو خشونت آمیز از دلایل مهم حمایت عموم مردم از وى مى باشد.
فکر مى کنید اثرات این انتخابات در سیاست اوباما به چه صورت نمایان خواهد شد
در آخرین ماه هاى دوره بوش توافقنامه امنیتى میان بغداد ـ واشنگتن امضا شد که یکى از مفاد اصلى آن خروج نیروهاى امریکایى از عراق تا سال ۲۰۱۱ بود اما به نظر مى رسد اوباما قصد دارد سریع تر نیروهاى امریکایى را از منطقه خارج کند. این امر مستلزم این است که نظام سیاسى در عراق جا بیفتد و عراقى ها بر اوضاع داخلى کشورشان مسلط شوند. این انتخابات موجب خواهد شد تا پایه هاى سیاسى حکومت عراق محکم شود و از حضور نیروهاى خارجى براى تأمین امنیت بى نیاز شود.
یعنى اوباما ممکن است همین نتیجه انتخابات را براى خروج سریع تر نیروهاى نظامى امریکا از عراق مورد توجه قرار دهد
اوباما در مدت تبلیغات دوره مبارزات انتخاباتى خود قول داده بود ارتش امریکا را سریعاً از عراق خارج کند و اکنون با این کار فقط به قولى که به مردم امریکا داده بود عمل مى کند. اولین موضعگیرى اوباما درباره رویداد ۳۱ ژانویه عراق نیز دلالت بر این داشت چون او گفته: «انتخابات اخیر نشان دهنده برقرارى امنیت و لزوم خروج سریع تر نیروهاى امریکایى از عراق است.»